Liên minh châu Âu (EU) nên cân nhắc cấm các linh kiện và công nghệ có tích hợp phần mềm của Trung Quốc trong hạ tầng năng lượng trọng yếu, khi khối này xem xét siết quy định an ninh mạng, CEO hãng sản xuất tua-bin gió Đan Mạch Vestas Henrik Andersen nói với Reuters.
“Đối với hạ tầng trọng yếu, tức những công nghệ hoặc linh kiện có thành phần phần mềm, tôi cho rằng chúng ta nên thẳng thắn nói ‘không, cảm ơn’,” ông Andersen nói khi được hỏi liệu châu Âu có nên áp dụng các quy định tương tự biện pháp Trung Quốc dùng để hạn chế công nghệ nước ngoài hay không.
“Các tài sản năng lượng được xây dựng hiện nay có tuổi thọ 30-50 năm. Chúng ta phải bảo đảm có thể tự kiểm soát chúng,” ông nói.
EU đang sửa đổi các quy định an ninh mạng và yêu cầu về thiết bị sản xuất tại châu Âu, trong bối cảnh các chính phủ mở rộng lưới điện để đáp ứng nguồn cung năng lượng tái tạo ngày càng tăng.
Bộ Thương mại Trung Quốc tuyên bố sẽ áp dụng biện pháp đáp trả mạnh mẽ nếu EU thông qua Đạo luật An ninh mạng sửa đổi được đề xuất hồi tháng 1. Bắc Kinh cho rằng dự luật này đi ngược nguyên tắc trung lập về công nghệ và gây tổn hại thương mại Trung Quốc – EU.
Các nhà sản xuất Trung Quốc chỉ cung cấp một phần nhỏ số tua-bin mới được lắp đặt tại châu Âu năm ngoái, nhưng đang tìm cách mở rộng thị phần tại khu vực.
Andersen cho rằng EU nên đặt mục tiêu khoảng một nửa thiết bị điện gió được sản xuất tại châu Âu. Tuy nhiên, hệ thống điều khiển và phần mềm của tua-bin cần được xem xét riêng, không gộp vào yêu cầu về xuất xứ thiết bị.
Năm ngoái, một nhà phát triển dự án của Đức đã loại nhà sản xuất Trung Quốc Ming Yang khỏi dự án điện gió ngoài khơi Bắc Hải. Tháng 3 năm nay, Anh cũng tuyên bố không ủng hộ việc sử dụng tua-bin của Ming Yang trong các dự án điện gió ngoài khơi vì lý do an ninh.
Trong tuyên bố gửi Reuters hôm thứ Hai, Ming Yang cho biết toàn bộ dữ liệu tua-bin được lưu trữ tại châu Âu, đơn vị vận hành giữ quyền kiểm soát hoàn toàn và không cho phép truy cập từ xa nếu chưa được họ chấp thuận rõ ràng.
Trung Quốc cũng siết quy định
Andersen cho biết chính quyền Trung Quốc đã áp dụng các biện pháp tương tự, yêu cầu Vestas ngừng giám sát cảm biến trên các tua-bin do hãng sản xuất tại nước này và không được cập nhật phần mềm từ xa từ châu Âu. Lý do được đưa ra là việc nước ngoài truy cập hệ thống có thể gây rủi ro cho lưới điện Trung Quốc.
“Trung Quốc đã vạch ra ranh giới từ 5 năm trước. Giờ là lúc chúng ta nói rằng ranh giới đó phải có hiệu lực với cả hai phía,” Andersen nói tại trụ sở Vestas ở Copenhagen.
Andersen thừa nhận Vestas có thể hưởng lợi nếu các đối thủ Trung Quốc bị hạn chế tại châu Âu. Tuy nhiên, ông không ủng hộ lệnh cấm toàn diện đối với linh kiện Trung Quốc. Ông cho rằng nếu châu Âu thực sự ủng hộ cạnh tranh tự do, Vestas cũng phải được tiếp cận thị trường Trung Quốc với điều kiện tương đương, điều mà hiện nay công ty không còn có được.
“Nếu đã chơi bóng đá thì hãy chơi đúng luật: mỗi bên 11 người và có trọng tài ở giữa,” ông nói.
Theo Andersen, các vụ tấn công mạng khiến nhiệt độ tủ đông tại nhiều siêu thị châu Âu tăng bất thường trong tháng này là lời cảnh báo rằng bên nắm quyền cập nhật phần mềm cũng có thể kiểm soát thiết bị, dù đó là tủ lạnh, ôtô hay tua-bin gió.
Chưa có bên nào nhận trách nhiệm về các vụ tấn công, nhưng sự việc làm gia tăng lo ngại của giới chức châu Âu về những mối đe dọa kết hợp nhằm vào hạ tầng trọng yếu.
“Sẽ có rủi ro an ninh nếu bạn không phải là người nắm tên đăng nhập, mật khẩu và quyền truy cập,” Andersen nói.
Trong tuyên bố bằng văn bản, Ming Yang cũng ủng hộ việc áp dụng các quy định an ninh mạng bình đẳng với mọi nhà cung cấp. Tuy nhiên, công ty cho rằng cần đánh giá từng nhà cung cấp và áp dụng các biện pháp bảo vệ có thể kiểm chứng, thay vì “loại trừ hàng loạt chỉ dựa trên quốc gia xuất xứ”.

Các tua-bin gió của Vestas tại một trang trại điện gió ở Biegen, Đức. Ảnh: Reuters

