Tên lửa Vulcan Centaur của United Launch Alliance (ULA) gặp sự cố trong quá trình phóng ngày 15-11, khiến 40 vệ tinh internet của Amazon không thể lên quỹ đạo.
Tên lửa Vulcan Centaur rời bệ phóng tại Trạm Lực lượng Không gian Cape Canaveral, bang Florida, lúc 12 giờ 40 phút trưa 15-11 theo giờ miền Đông nước Mỹ, mang theo 40 vệ tinh thuộc mạng internet băng thông rộng Amazon Leo hướng đến quỹ đạo Trái Đất tầm thấp. Tuy nhiên, các vệ tinh không thể đến được quỹ đạo dự kiến.
“Dựa trên dữ liệu nhận được từ Giám đốc Phóng, chúng tôi xác nhận tên lửa Vulcan rời bệ phóng tại Tổ hợp Phóng Không gian 41 đã gặp sự cố sau 10 phút bay và không thể đưa các vệ tinh của Amazon lên quỹ đạo,” ULA thông báo trên mạng xã hội X khoảng 50 phút sau khi phóng. Công ty cho biết chưa có đủ dữ liệu để xác định nguyên nhân do sự cố vừa xảy ra.
Chuyến phóng hôm 15-11 được kỳ vọng đánh dấu sự trở lại của Vulcan Centaur sau thời gian tạm ngừng hoạt động. Đây là dòng tên lửa kế nhiệm Atlas V, loại tên lửa chủ lực trước đây của ULA.
Vulcan thực hiện chuyến bay đầu tiên vào tháng 1-2024 và đã có bốn lần phóng trước sự cố mới nhất. Trong hai lần phóng, gồm chuyến thứ hai vào tháng 10-2024 và chuyến thứ tư vào tháng 2 năm nay, tên lửa gặp vấn đề với một trong các tên lửa đẩy nhiên liệu rắn.
Ở cả hai lần, phần vòi phun của một tên lửa đẩy bị cháy rụi và rơi ra khoảng 30 giây sau khi phóng. Dù vậy, Vulcan vẫn hoàn thành chuyến bay và đưa các tải trọng lên quỹ đạo định sẵn.
Tuy nhiên, Lực lượng Không gian Mỹ lo ngại sự cố nên quyết định tạm dừng các chuyến phóng phục vụ an ninh quốc gia bằng Vulcan cho đến khi ULA khắc phục được vấn đề. Hai chuyến phóng thứ ba và thứ tư của dòng tên lửa này đều là nhiệm vụ của Lực lượng Không gian Mỹ.
ULA đã tiến hành nhiều biện pháp khắc phục và chuẩn bị cho Vulcan trở lại hoạt động sau chín tháng gián đoạn. Trong thông báo ngày 28-10, công ty cho biết nhóm kỹ thuật đã cải thiện đáng kể hiểu biết về sự cố ở tên lửa đẩy nhiên liệu rắn trong chuyến bay trước, xác định một số nguyên nhân tiềm ẩn và xử lý chúng bằng cách cải tiến thiết kế, quy trình chế tạo vòi phun.
Các tên lửa đẩy nhiên liệu rắn dường như hoạt động bình thường trong chuyến phóng ngày 15-11. Tuy nhiên, một sự cố khác nghiêm trọng hơn không được mô tả chi tiết đã xảy ra, khiến Vulcan Centaur không thể hoàn thành nhiệm vụ.
Chuyến phóng lần này nhằm bổ sung vệ tinh cho mạng internet băng thông rộng Amazon Leo trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp. Dự án trước đây có tên Project Kuiper, được kỳ vọng trở thành đối thủ của mạng Starlink do SpaceX vận hành.
Amazon Leo dự kiến có hơn 3.200 vệ tinh. Trước chuyến phóng hôm 15-11, khoảng 400 vệ tinh đã được đưa lên không gian qua 15 chuyến bay, sử dụng ba dòng tên lửa khác nhau: Atlas V, Falcon 9 của SpaceX và Ariane 6 của Arianespace.
Đây là lần đầu tiên Vulcan Centaur thực hiện nhiệm vụ phóng vệ tinh cho Amazon Leo, cũng là lý do ULA đặt tên chuyến bay là Vulcan Leo 1.

Tên lửa Vulcan Centaur của United Launch Alliance phóng 40 vệ tinh internet của Amazon từ bang Florida ngày 15-11-2026. Ảnh: ULA

