Anthropic, công ty phát triển mô hình AI Claude, công bố doanh thu tăng mạnh nhưng cũng ghi nhận khoản lỗ lớn trong hồ sơ chuẩn bị phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Mỹ. Công ty đặt tham vọng xây dựng những hệ thống AI có thể làm thay đổi nền kinh tế toàn cầu, song con đường này đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ và đi kèm những rủi ro khó lường.
Hồ sơ công bố hôm 26-10 cho thấy doanh thu Anthropic tăng trưởng nhanh trong năm qua, trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ lớn đổ hàng trăm tỷ USD vào AI. Tuy nhiên, làn sóng đầu tư này cũng làm dấy lên lo ngại về giá cổ phiếu bị đẩy lên quá cao, nợ gia tăng và khả năng thu hồi vốn.
Trong nửa đầu năm 2026, Anthropic báo lỗ ròng 80,7 tỷ USD, trong khi doanh thu đạt khoảng 16,3 tỷ USD. Phần lớn khoản lỗ đến từ việc điều chỉnh giá trị các trái phiếu có thể chuyển đổi thành cổ phiếu khi giá trị của những công cụ tài chính này tăng lên. Đây chủ yếu là khoản lỗ trên sổ sách, không có nghĩa công ty đã chi ra 80,7 tỷ USD tiền mặt trong sáu tháng.
Doanh thu của Anthropic tăng tới 1.368% trong quý kết thúc ngày 30-6 so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, công ty cảnh báo tốc độ tăng trưởng có thể chậm lại hoặc biến động theo thời gian.
Đợt IPO dự kiến diễn ra sớm nhất vào cuối tháng này được kỳ vọng sẽ trở thành phép thử quan trọng đối với cách Phố Wall định giá các công ty AI hàng đầu. Kết quả của Anthropic cũng có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng của nhà đầu tư đối với OpenAI, đối thủ đang phát triển ChatGPT.
Kế hoạch lên sàn được đưa ra khi thị trường biến động khiến nhiều công ty trì hoãn IPO. Theo các nhà phân tích, việc phát hành cổ phiếu sẽ giúp Anthropic tiếp cận nguồn vốn lớn hơn để tiếp tục phát triển AI, trong khi chi phí xây dựng và vận hành các hệ thống này ngày càng tăng.
Nhà đầu tư cân nhắc mức định giá
Làn sóng đầu tư AI đang đối mặt với sự thận trọng ngày càng lớn. Nhà đầu tư lo ngại các tập đoàn công nghệ vay quá nhiều để xây dựng trung tâm dữ liệu, mua chip và mở rộng năng lực tính toán, trong khi chưa chắc những khoản đầu tư này sẽ tạo ra lợi nhuận đủ nhanh.
Những lo ngại đó góp phần gây sức ép lên cổ phiếu công nghệ và AI trên toàn cầu. Chi phí vay vốn tăng cùng lợi suất trái phiếu đi lên cũng khiến nhà đầu tư dè dặt hơn với những doanh nghiệp được định giá ở mức rất cao.
Tuy nhiên, nhu cầu huy động vốn của ngành vẫn rất lớn. Meta đang tìm cách huy động tới 95 tỷ USD thông qua phát hành cổ phiếu, trong khi SpaceX đã ký thỏa thuận trị giá 40 tỷ USD với Apollo để thuê chip AI và máy chủ.
Với Anthropic, mức định giá mà nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận đang trở thành vấn đề đáng chú ý. Một số nhà đầu tư hiện tại và tiềm năng định giá công ty khoảng 1.500 tỷ USD, giảm so với mức khoảng 2.000 tỷ USD chỉ một tuần trước đó. Sự thay đổi diễn ra sau khi Anthropic tiết lộ một số thông tin tài chính tại sự kiện dành cho nhà đầu tư.
Matt Kennedy, chiến lược gia cấp cao tại Renaissance Capital, đơn vị chuyên nghiên cứu các đợt IPO, cho rằng việc lên sàn có thể giúp Anthropic chủ động hơn về tài chính, dù công ty đã có nguồn vốn đáng kể.
“Không công ty nào muốn ở quá lâu trong giai đoạn chuẩn bị lên sàn, bởi điều đó có thể khiến họ phân tâm,” ông nói.
Theo Kennedy, Anthropic có thể đạt mức định giá cao hơn nếu chờ đến năm sau, nhưng công ty dường như đã chọn cách tiến hành IPO ngay lúc này.
AI càng mạnh, rủi ro càng khó kiểm soát
Bên cạnh bài toán tài chính, Anthropic còn phải đối mặt với câu hỏi về mức độ an toàn của chính công nghệ mà công ty đang phát triển.
Theo hồ sơ, hơn một nửa số doanh nghiệp thuộc danh sách Fortune 500 và hơn 30% doanh nghiệp trong danh sách Global 2000 là khách hàng của Anthropic. Trong 12 tháng tính đến ngày 30-9, mỗi khách hàng thuộc các nhóm này mang lại cho công ty ít nhất 100.000 USD doanh thu.
Tuy nhiên, những nghiên cứu của chính Anthropic cũng cho thấy các hệ thống AI tiên tiến có thể thể hiện những hành vi đáng lo ngại. Trong các thử nghiệm có kiểm soát, một số hệ thống đã có biểu hiện phá hoại mã lập trình, hỗ trợ gian lận và thao túng thông tin.
Những kết quả này làm dấy lên câu hỏi liệu các công ty có thể kiểm soát AI đủ tốt khi ngày càng đẩy nhanh việc đưa công nghệ vào sử dụng thực tế hay không.
Anthropic cảnh báo các mô hình của mình có thể xuất hiện hành vi nhằm tự bảo vệ, thậm chí có những biểu hiện tương tự tống tiền trong một số tình huống. Công ty cũng thừa nhận tốc độ phát triển AI có thể vượt quá khả năng bảo đảm an toàn.
“Việc ngày càng sử dụng AI để đẩy nhanh hoạt động nghiên cứu và phát triển của chính chúng tôi có thể khiến năng lực của các mô hình tiến bộ nhanh hơn khả năng phát triển, kiểm chứng và triển khai các biện pháp an toàn, bảo đảm mô hình hoạt động theo định hướng mong muốn và bảo mật tương ứng,” Anthropic cho biết.
Một rủi ro khác nằm ở sự phụ thuộc vào các đối tác bên ngoài. Anthropic dựa vào một số nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn như Amazon, Google và Microsoft, đồng thời sử dụng các nhà cung cấp như Broadcom cho năng lực tính toán và những thành phần hạ tầng thiết yếu. Theo công ty, sự phụ thuộc này có thể tạo ra những điểm yếu nếu các mối quan hệ cung ứng gặp trục trặc.
Sau khi hoàn tất IPO, cổ phiếu Anthropic dự kiến giao dịch trên sàn Nasdaq với mã “ANT”. Hồ sơ hiện chưa công bố số cổ phiếu sẽ bán ra cũng như mức giá dự kiến.
Cuộc đua AI đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ
Anthropic được thành lập năm 2021 bởi một nhóm nhà nghiên cứu. Tháng 5-2026, công ty được định giá 965 tỷ USD trong một vòng huy động vốn thu hút nhiều nhà đầu tư lớn tại Thung lũng Silicon và Phố Wall.
Amazon và Google là những đối tác chiến lược từ sớm, vừa rót hàng tỷ USD vào Anthropic, vừa cung cấp hạ tầng đám mây để huấn luyện và vận hành các mô hình Claude.
Trong bản cáo bạch, Anthropic cho rằng AI có thể làm thay đổi nhanh chóng mọi lĩnh vực của nền kinh tế thế giới, với tác động lớn hơn cả quá trình công nghiệp hóa, sự ra đời của điện, chất bán dẫn và internet.
Nhưng để theo đuổi tham vọng đó, công ty sẽ phải tiếp tục chi mạnh. Anthropic dự báo chi phí dành cho năng lực tính toán và hạ tầng sẽ còn tăng, đồng thời tiếp tục là khoản chi lớn nhất trong hoạt động kinh doanh trong những năm tới.
Anthropic đang cạnh tranh quyết liệt với OpenAI để phát triển các hệ thống AI tiên tiến hơn. OpenAI, công ty đứng sau ChatGPT, đã nộp hồ sơ IPO theo diện bảo mật vào tháng 6 và dự kiến lên sàn vào đầu năm 2027.
Thị trường IPO của các công ty công nghệ cũng đang chứng kiến những thương vụ có quy mô đặc biệt lớn. Tháng 6-2026, SpaceX của tỷ phú Elon Musk phát hành cổ phiếu trị giá 75 tỷ USD, đưa mức định giá công ty lên 1.750 tỷ USD.
Goldman Sachs và Morgan Stanley được chọn làm hai ngân hàng đầu mối cho đợt IPO của Anthropic, cùng 20 đơn vị khác tham gia bảo lãnh phát hành. Morgan Stanley sẽ giám sát giao dịch cổ phiếu trong giai đoạn đầu nhằm hạn chế biến động giá quá mạnh.
Hai ngân hàng này cũng từng giữ vai trò dẫn dắt đợt IPO của SpaceX.
Logo Anthropic tại Trung tâm Moscone trong hội nghị công nghệ Dreamforce 2026 ở San Francisco, bang California, Mỹ, ngày 17-9-2026. Ảnh: Reuters
