Elon Musk, Giám đốc điều hành SpaceX, hôm thứ Hai cho biết ông sẽ tặng mỗi trẻ em tại Mỹ một cổ phần của công ty vào năm tới.
Theo hồ sơ nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) hồi tháng 8, Musk hiện sở hữu khoảng 4,8 tỷ cổ phần SpaceX. Nếu tính cả cổ phần được trao nhưng chưa đủ điều kiện sở hữu và quyền chọn cổ phiếu, con số này tăng lên 6,4 tỷ cổ phần, tương đương 48,4% tỷ lệ sở hữu tại công ty.
Theo số liệu điều tra dân số chính thức, tính đến ngày 1-7-2025, Mỹ có 72 triệu trẻ em dưới 18 tuổi. Với giá đóng cửa cổ phiếu SpaceX ở mức 146,03 USD hôm thứ Sáu, số cổ phần Musk dự định tặng có tổng giá trị khoảng 10,5 tỷ USD.
“Đây sẽ là lần đầu tiên trong nhiều lần như vậy,” Musk viết trên mạng xã hội X, nhưng không cung cấp thêm chi tiết về cách thức phân phối cổ phần.
CNBC đã liên hệ với SpaceX và văn phòng quản lý tài sản gia đình Musk để tìm hiểu thêm.
Brad Gerstner, nhà sáng lập Invest America, chương trình Trump Accounts và quỹ Altimeter Capital, hoan nghênh động thái này. Trong một bài đăng trên X, ông đề xuất phân phối cổ phần SpaceX thông qua các tài khoản Trump Accounts.
“Thật tuyệt vời, Elon! Đây sẽ là khoản đóng góp từ thiện lớn nhất trong lịch sử! 70 triệu tài khoản — mọi công dân dưới 18 tuổi và mọi trẻ em sinh ra từ nay về sau đều có một tài khoản đầu tư miễn phí trọn đời, giúp họ trở thành người sở hữu phần lợi ích từ sự phát triển của nước Mỹ và những công ty lớn nhất của chúng ta,” Gerstner viết.
Lời hứa từ thiện của Musk gây tranh cãi
Những tuần gần đây, các khoản chi lớn của Musk thu hút sự chú ý chủ yếu vì liên quan đến hoạt động tài trợ chính trị.
Giám đốc điều hành Tesla đã quyên góp hơn 276 triệu USD cho các nhóm thuộc đảng Cộng hòa kể từ tháng 7, trở thành nhà tài trợ lớn nhất được biết đến trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.
Riêng trong tháng 9, người giàu nhất thế giới đã rót 158 triệu USD vào Senate Leadership Fund, siêu ủy ban hành động chính trị (PAC) hàng đầu của đảng Cộng hòa trong các cuộc bầu cử Thượng viện. Khoản tiền được chuyển qua một siêu PAC liên kết tại bang Texas, thành lập để hỗ trợ ứng viên Cộng hòa Ken Paxton. Hai khoản đóng góp trị giá 75 triệu USD và 83 triệu USD của Musk nằm trong số những khoản tài trợ chính trị lớn nhất từ trước đến nay.
Tuy nhiên, việc thực hiện các cam kết từ thiện của Musk có lịch sử không mấy suôn sẻ.
Chẳng hạn, trong giai đoạn 2016-2020, Musk đóng góp khoảng 38 triệu USD cho OpenAI, phòng thí nghiệm nghiên cứu phi lợi nhuận mà ông đồng sáng lập. Con số này thấp hơn nhiều so với cam kết đóng góp lên tới 1 tỷ USD. Ông sau đó ngừng tài trợ trong bối cảnh tranh chấp quyền kiểm soát công ty với các nhà đồng sáng lập.
Năm 2021, Musk tuyên bố sẽ quyên góp 6 tỷ USD cho Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc (WFP) nếu tổ chức này đưa ra được kế hoạch sử dụng số tiền để “giải quyết nạn đói trên thế giới”. WFP đã công bố kế hoạch, nhưng Musk không thực hiện khoản quyên góp.
Quỹ từ thiện của tỷ phú công nghệ này cũng nhiều lần không đạt mức đóng góp tối thiểu theo quy định pháp luật. Theo bài điều tra trước đây của The New York Times, các khoản tài trợ của quỹ được chuyển đến những tổ chức từ thiện có hoạt động mang lại lợi ích trực tiếp cho Musk và các công ty của ông.
Musk đề xuất phân phối cổ phần trực tiếp cho công chúng
Tuyên bố của Musk được đưa ra ngay sau khi Anthropic công bố kế hoạch dành 5% cổ phần cho một quỹ mới phục vụ lợi ích công cộng. Tỷ lệ này có thể tăng khi giá trị công ty đi lên.
Đáp lại bài đăng của Anthropic về quỹ hôm Chủ nhật, Musk viết: “Tôi khuyên nên trao cổ phần trực tiếp cho công chúng”, đồng thời cho biết ông sẽ làm theo cách đó.
Nếu được cổ đông thông qua, quỹ của Anthropic sẽ ngay lập tức nhận 5% cổ phần công ty. Hội đồng quản trị có thể quyết định bổ sung thêm 2% cổ phần sau mỗi lần giá trị công ty tăng 50% so với một mức cơ sở chưa được công bố.
Theo Anthropic, quỹ có thể được sử dụng để “xem xét các khoản tài trợ lớn”, bao gồm quyên góp cho những tổ chức phi lợi nhuận truyền thống hoặc phân phối trực tiếp cho các nhóm dân cư cụ thể. Quỹ cũng có thể theo đuổi “những cách tiếp cận táo bạo hơn” nhằm nghiên cứu và giải quyết tác động của AI đối với việc làm, bao gồm nguy cơ công việc bị thay thế bởi công nghệ.
Elon Musk tại sự kiện ra mắt cổng thông tin và dịch vụ trực tuyến chính thức của chính phủ liên bang Mỹ America.gov ở Washington, D.C., ngày 29-9-2026. Ảnh: Bloomberg
