Người đứng đầu Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo trí tuệ nhân tạo (AI) có thể gây xáo trộn sâu sắc thị trường lao động và hệ thống thuế, đồng thời kêu gọi các nhà hoạch định chính sách xem xét lại giáo dục và hành động ngay để giúp xã hội thích ứng.
“Đó là một cơn sóng thần diễn ra chậm, nhưng vẫn là sóng thần,” Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva phát biểu hôm thứ Hai tại lần đầu tham dự hội nghị thường niên của IMF và Ngân hàng Thế giới ở Bangkok.
Phát biểu tại phiên thảo luận về tác động của AI đối với việc làm, bà cho biết công nghệ này đang làm giảm nhu cầu tuyển dụng lao động ở nhiều vị trí khi đảm nhận các công việc thường nhật, lặp đi lặp lại. Trong khi đó, AI lại góp phần gia tăng những công việc có mức lương thấp trong các lĩnh vực như xây dựng. Theo bà, đây “không phải là điều đáng ăn mừng”.
Georgieva cho rằng sự chuyển đổi này sẽ gây ra những hệ quả sâu rộng đối với ngân sách công. Rủi ro nằm ở chỗ AI có thể làm suy giảm nguồn thu của chính phủ khi nền kinh tế dịch chuyển theo hướng ưu tiên vốn thay vì lao động, trong khi tiền lương và thu nhập từ lao động vốn là nguồn thu thuế chủ yếu.
Cảnh báo của bà là diễn biến mới nhất trong những lo ngại về tác động của AI đối với việc làm và kinh tế toàn cầu. Người lao động trẻ trong các ngành nghề chịu ảnh hưởng lớn từ AI đã chứng kiến tốc độ tuyển dụng chậm lại, khiến những người mới tìm việc, đặc biệt ở các vị trí đầu vào, dễ bị tổn thương hơn.
Lo ngại cũng gia tăng rằng công nghệ này sẽ làm nới rộng bất bình đẳng. Dù đầu tư vào AI đang bùng nổ trên toàn cầu, lợi ích đến nay vẫn tập trung vào một nhóm tương đối nhỏ người lao động và các nền kinh tế.
“Ngày nay, chúng ta không thể hình dung chính xác thế giới việc làm sẽ ra sao trong 5 năm tới,” Georgieva nói. “Nhưng chúng ta có thể đánh giá những gì đang diễn ra một cách có kỷ luật và thận trọng, rút ra bài học — và quan trọng nhất là hành động ngay từ bây giờ.”
Bất chấp những sức ép đối với thị trường lao động, AI cuối cùng vẫn có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nói chung. IMF ước tính việc ứng dụng AI rộng rãi có thể giúp tốc độ tăng trưởng tại các nền kinh tế châu Á phát triển tăng thêm tới 1 điểm phần trăm.
Georgieva nhận định mức tăng trưởng bổ sung này “có ý nghĩa rất lớn”, đồng thời cho rằng nó sẽ “bù đắp nhiều hơn” tác động kìm hãm tăng trưởng do dân số già hóa tại các nền kinh tế giàu có trong khu vực.
Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế Kristalina Georgieva phát biểu tại Hội nghị thường niên IMF và Ngân hàng Thế giới năm 2026, diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Queen Sirikit ở Bangkok, Thái Lan, ngày 12/10/2026. Ảnh: Reuters
