Công ty thám hiểm không gian ispace của Nhật Bản có trụ sở tại Tokyo tiếp tục mở rộng kế hoạch chinh phục Mặt Trăng khi đặt chỗ 500 kg tải trọng trên tên lửa Starship của SpaceX cho một sứ mệnh dự kiến có thể phóng sớm nhất vào năm 2030. Theo Tokyo Brief, hợp đồng có giá trị khoảng 50 triệu USD.
“Chúng tôi rất vui khi có thể cung cấp dịch vụ tích hợp vận chuyển lên Mặt Trăng bằng cách tận dụng khoang chở hàng của Starship thông qua hợp tác với SpaceX,” nhà sáng lập kiêm CEO của ispace Takeshi Hakamada cho biết trong một tuyên bố ngày 8/7.
Ông cho rằng phương tiện vận chuyển lên Mặt Trăng có tải trọng lớn với chi phí tương đối thấp như Starship là yếu tố then chốt để hiện thực hóa nền kinh tế Mặt Trăng bền vững mà ispace hướng tới.
Theo kế hoạch, ispace sẽ sử dụng Starship để đưa lên Mặt Trăng Mobile Cargo System (MCS) – một phương tiện vận tải dạng sàn phẳng giống pallet, có khả năng chở tối đa 500 kg hàng hóa lên bề mặt Mặt Trăng. Công ty cho biết sứ mệnh đầu tiên sử dụng MCS trên Starship sẽ diễn ra không sớm hơn năm 2030, song thời điểm cụ thể phụ thuộc chủ yếu vào tiến độ hoàn thiện Starship của SpaceX.
Đến nay, Starship đã thực hiện 12 chuyến bay thử nghiệm, tất cả đều là các chuyến bay cận quỹ đạo.
Đây không phải lần đầu tiên ispace hợp tác với SpaceX. Hai tàu đổ bộ HAKUTO-R của công ty đều được tên lửa Falcon 9 đưa lên không gian vào các năm 2022 và 2025. Trong cả hai sứ mệnh, HAKUTO-R đều vào được quỹ đạo Mặt Trăng nhưng gặp sự cố và rơi trong quá trình hạ cánh.
Starship là hệ thống phóng siêu hạng nặng do SpaceX phát triển, được thiết kế để tái sử dụng hoàn toàn và có khả năng đưa tới 150 tấn hàng hóa lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp.
Elon Musk lần đầu công bố dự án Starship tại Đại hội Thiên văn Quốc tế (IAC) năm 2016 ở Mexico. Tuy nhiên, mốc thời gian đưa phương tiện này vào khai thác liên tục bị lùi do quá trình phát triển kéo dài.
Chẳng hạn, năm 2021, SpaceX từng đặt mục tiêu thực hiện chuyến bay đầu tiên lên Mặt Trăng trước năm 2024. Tuy nhiên, kế hoạch này đã nhiều lần bị trì hoãn.
NASA cũng chịu ảnh hưởng từ tiến độ của Starship. Ban đầu, cơ quan này dự kiến đưa con người trở lại Mặt Trăng vào năm 2024 trong chương trình Artemis, nhưng hiện Starship được lên kế hoạch làm tàu đổ bộ cho sứ mệnh Artemis IV, dự kiến diễn ra vào cuối năm 2028.
Các quan chức NASA từng thừa nhận tiến độ phát triển Starship là một trong những nguyên nhân khiến lịch trình Artemis liên tục bị chậm.
Ngoài NASA và ispace, nhiều khách hàng khác cũng từng đặt chỗ trên Starship để bay tới Mặt Trăng.
Năm 2018, tỷ phú Nhật Bản Yusaku Maezawa công bố dự án #dearMoon, dự định đưa bản thân cùng một nhóm nghệ sĩ bay vòng quanh Mặt Trăng trên Starship trong chuyến bay có người lái đầu tiên của tàu. Tuy nhiên, sau nhiều lần Starship bị trì hoãn, Maezawa đã hủy dự án vào năm 2024.
Dù vậy, triển vọng của Starship vẫn được đánh giá tích cực khi chương trình Artemis đang tiếp tục tiến triển.
NASA đã hoàn thành thành công hai sứ mệnh đầu tiên gồm Artemis I (không người lái bay quanh Mặt Trăng năm 2022) và Artemis II (đưa bốn phi hành gia bay quanh Mặt Trăng vào tháng 4 năm nay).
Tiếp theo, Artemis III dự kiến diễn ra vào giữa năm 2027, với mục tiêu thử nghiệm việc tiếp cận và ghép nối trên quỹ đạo Trái Đất giữa tàu Orion của NASA với hai tàu đổ bộ có người lái là Starship và Blue Moon của Blue Origin.
ispace cho biết sự xuất hiện của các tên lửa có khả năng vận chuyển khối lượng lớn hàng hóa lên Mặt Trăng sẽ thúc đẩy việc xây dựng hạ tầng như điện, thông tin liên lạc, xây dựng, dữ liệu và vận tải trên bề mặt thiên thể này.
Theo công ty, khi hạ tầng cốt lõi được hình thành, việc triển khai các dự án tiếp theo sẽ trở nên dễ dàng hơn, qua đó thúc đẩy nhu cầu vận chuyển các tải trọng nhỏ phục vụ thử nghiệm công nghệ, thám hiểm và phát triển thương mại.
Ngoài Mobile Cargo System, ispace cũng đang phát triển tàu đổ bộ ULTRA Lander, với ba sứ mệnh hạ cánh lên Mặt Trăng dự kiến diễn ra vào các năm 2028, 2029 và 2030.
Hình minh họa bằng máy tính về hệ thống vận chuyển Mobile Cargo System của ispace, dự kiến được triển khai trên tàu Starship của SpaceX. Ảnh: ispace
