Nvidia và CEO Jensen Huang đã bị một cổ đông khởi kiện tập thể tại Mỹ với cáo buộc che giấu thông tin về mối quan hệ giữa ông Huang và một nữ doanh nhân bị nghi hoạt động gián điệp cho Trung Quốc. Vụ kiện làm gia tăng áp lực pháp lý đối với hãng chip Mỹ, trong bối cảnh cơ quan liên bang điều tra những nghi vấn liên quan đến an ninh quốc gia và hội đồng quản trị tiến hành rà soát nội bộ.
Đơn kiện được nhà đầu tư Mark Kistenmacher nộp ngày 9-11 tại tòa án liên bang ở San Jose, bang California. Nguyên đơn cáo buộc Nvidia và Huang đưa ra những tuyên bố gây hiểu lầm về quan hệ giữa công ty với Megaspeed, doanh nghiệp điện toán đám mây có trụ sở tại Singapore, cũng như mối liên hệ cá nhân giữa CEO Nvidia và Alice Huang, cựu lãnh đạo công ty này.
Theo đơn kiện, Nvidia và Huang đã không công khai những thông tin có thể gây ảnh hưởng đến danh tiếng và triển vọng kinh doanh của công ty. Nguyên đơn cho rằng việc che giấu các rủi ro liên quan đến Megaspeed và Alice Huang khiến cổ phiếu Nvidia được giao dịch ở mức giá cao hơn giá trị thực, gây thiệt hại cho nhà đầu tư khi bê bối bị phanh phui.
Đơn kiện yêu cầu bồi thường nhưng chưa xác định số tiền cụ thể, đồng thời đề nghị xét xử bằng bồi thẩm đoàn. Vụ kiện được đề xuất đại diện cho những nhà đầu tư mua cổ phiếu Nvidia trong khoảng thời gian từ ngày 9-10-2025 đến 8-11-2026.
Theo Reuters, trong khoảng thời gian này, ngày 30-10, Huang nói với Bloomberg rằng quan hệ kinh doanh giữa Nvidia và Megaspeed là “bình thường, không có gì bất thường”. Trước đó, người phát ngôn Nvidia cũng khẳng định các trao đổi giữa Huang và Alice Huang “không có gì bất thường hoặc ngoài dự kiến”.
AP dẫn nội dung đơn kiện cho biết những tuyên bố trên bị cho là gây hiểu lầm vì chúng được đưa ra trong lúc Huang có quan hệ ngoài hôn nhân với Alice Huang, người bị nghi tìm cách giúp chuyển trái phép sản phẩm Nvidia vào Trung Quốc.
Đơn kiện nêu rõ: “Nếu biết sự thật, nguyên đơn và các thành viên trong nhóm khởi kiện đã không mua cổ phiếu Nvidia ở mức giá bị thổi phồng như vậy, hoặc thậm chí đã không mua cổ phiếu này.”
Cổ phiếu Nvidia giảm mạnh trong hai phiên giao dịch vừa qua, khiến giá trị vốn hóa thị trường của công ty mất khoảng 430 tỷ USD. Theo Reuters, đơn kiện được nộp chỉ năm phút sau khi thị trường chứng khoán Mỹ đóng cửa ngày 9-11. Các vụ kiện tập thể của cổ đông thường xuất hiện sau những đợt sụt giảm mạnh của cổ phiếu doanh nghiệp.
Nvidia có che giấu thông tin với cổ đông?
Trọng tâm pháp lý của vụ việc không nằm ở chuyện đời tư của Huang, mà ở câu hỏi liệu ban lãnh đạo Nvidia có biết những rủi ro liên quan đến Megaspeed và Alice Huang nhưng vẫn đưa ra thông tin không đầy đủ hoặc gây hiểu lầm cho nhà đầu tư hay không.
Theo Reuters ngày 11-11, để thắng kiện, cổ đông phải chứng minh Nvidia và Huang cố ý đánh lừa nhà đầu tư, người mua cổ phiếu đã dựa vào những thông tin sai lệch đó để đưa ra quyết định và các tuyên bố này góp phần gây ra thiệt hại tài chính.
Đây không phải điều dễ chứng minh. Việc một CEO có quan hệ tình cảm với người bị nghi hoạt động gián điệp không tự động cấu thành hành vi gian lận chứng khoán. Nguyên đơn cần chỉ ra mối liên hệ giữa thông tin bị cho là che giấu, quyết định đầu tư và thiệt hại của mình.
Nvidia còn có thể đối mặt với sự giám sát của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC). Theo Reuters, cơ quan này có thể điều tra liệu công ty có công bố thông tin sai lệch hoặc gây hiểu lầm cho nhà đầu tư hay không. Khác với cổ đông khởi kiện để đòi bồi thường, SEC không nhất thiết phải chứng minh nhà đầu tư cụ thể đã mất bao nhiêu tiền vì tin vào thông tin sai lệch mới có thể tiến hành xử lý. Cơ quan này có thể yêu cầu doanh nghiệp nộp phạt hoặc cấm cá nhân đảm nhiệm chức vụ lãnh đạo tại các công ty đại chúng.
Nvidia từng phải giải quyết một vụ việc tương tự với SEC vào năm 2022. Khi đó, công ty đồng ý nộp phạt 5,5 triệu USD vì không công bố đầy đủ thông tin về tốc độ tăng trưởng doanh thu từ chip dành cho thị trường trò chơi điện tử năm 2018. Nvidia không thừa nhận cũng không phủ nhận cáo buộc.
Hội đồng quản trị Nvidia cũng có thể đối mặt với trách nhiệm pháp lý riêng nếu bị phát hiện không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ giám sát, bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo về Megaspeed hoặc xung đột lợi ích liên quan đến Huang. Trong trường hợp đó, cổ đông có thể khởi kiện các thành viên hội đồng quản trị, thậm chí yêu cầu họ hoàn trả cho công ty những khoản tiền đã chi để giải quyết kiện tụng hoặc nộp phạt.
Reuters cho biết các cổ đông, bao gồm những quỹ hưu trí cấp bang, có thể yêu cầu tiếp cận hồ sơ nội bộ để kiểm tra hoạt động giám sát của hội đồng quản trị và những xung đột lợi ích tiềm tàng.
Điều tra gián điệp làm gia tăng rủi ro
Áp lực pháp lý đối với Nvidia còn đến từ cuộc điều tra của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) và Bộ Tư pháp liên quan đến những nghi vấn về hoạt động tình báo Trung Quốc.
Theo thông tin do The New York Times công bố và Reuters dẫn lại, giới chức tình báo Mỹ cho rằng Alice Huang, cựu lãnh đạo Megaspeed, có liên hệ với cơ quan tình báo Trung Quốc. Bà bị nghi thu thập thông tin về Jensen Huang và có liên quan đến mạng lưới đưa chip AI tiên tiến của Nvidia vào Trung Quốc, bất chấp các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Washington.
Megaspeed từng bị Bộ Thương mại Mỹ giám sát vì nghi tìm cách né tránh các hạn chế xuất khẩu chip. Cuộc điều tra sau đó được chuyển sang Bộ Tư pháp, cơ quan đang xem xét khả năng công ty vi phạm quy định kiểm soát xuất khẩu khi chuyển chip Nvidia đến những khách hàng Trung Quốc không được phép tiếp cận.
Reuters ngày 10-11 dẫn thông tin của trang công nghệ The Information cho biết mạng lưới doanh nghiệp có liên quan đến Alice Huang, chồng và chị gái bà đã giúp chuyển khoảng 240.000 chip Nvidia bị hạn chế xuất khẩu, trị giá ít nhất 7,5 tỷ USD, sang Trung Quốc.
Về phía Nvidia, hội đồng quản trị đã thành lập một ủy ban độc lập để rà soát vụ việc và thuê hãng luật Wachtell, Lipton, Rosen & Katz hỗ trợ điều tra. Công ty khẳng định chưa có bằng chứng cho thấy bí mật kinh doanh hoặc an ninh quốc gia bị xâm phạm.
Trong tuyên bố, hội đồng quản trị Nvidia cho biết: “Chúng tôi không có lý do để tin rằng an ninh quốc gia hoặc bí mật của Nvidia đã bị xâm phạm”. Huang cũng cam kết hợp tác đầy đủ với cuộc điều tra và tiếp tục giữ chức CEO.
Theo Reuters, Huang hiện chưa bị cáo buộc thực hiện hành vi phạm tội. Việc ông có thể phải chịu trách nhiệm hình sự hay không phụ thuộc vào bằng chứng về hành vi cụ thể, chẳng hạn cố ý gian lận chứng khoán hoặc chiếm đoạt bí mật thương mại để phục vụ chính phủ nước ngoài. Đây vẫn là những khả năng pháp lý cần được điều tra, chưa phải cáo buộc đã được xác lập.
Áp lực từ Washington và tương lai Nvidia
Bê bối còn có thể tác động đến hoạt động kinh doanh của Nvidia tại Trung Quốc, một thị trường quan trọng trong cuộc cạnh tranh chip AI giữa Washington và Bắc Kinh.
Theo AP, vụ việc có thể thúc đẩy các nhà lập pháp Mỹ siết chặt hơn nữa quy định xuất khẩu bán dẫn, gây thêm khó khăn cho Nvidia trong việc tiếp cận thị trường Trung Quốc. Một số nghị sĩ đã yêu cầu điều tra sâu hơn về mối liên hệ giữa Huang, Megaspeed và những nghi vấn hoạt động tình báo.
Thượng nghị sĩ Kevin Cramer thuộc đảng Cộng hòa thậm chí kêu gọi Huang từ chức, cho rằng nguy cơ bị nước ngoài gây sức ép hoặc tống tiền là quá lớn đối với người đứng đầu một công ty nắm giữ công nghệ chip chiến lược.
Theo AP, Nvidia phụ thuộc đáng kể vào vai trò lãnh đạo và hình ảnh cá nhân của Huang, người đồng sáng lập và điều hành công ty suốt 33 năm. Vì vậy, những nghi vấn liên quan đến CEO không chỉ tạo ra rủi ro pháp lý mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng kế nhiệm và sự ổn định trong quản trị doanh nghiệp.
Reuters nhận định Nvidia có thể phải đối mặt với thêm nhiều vụ kiện tập thể tương tự. Tuy nhiên, việc khởi kiện không đồng nghĩa các cáo buộc đã được chứng minh.
Với Nvidia, thách thức hiện nay không chỉ là bảo vệ CEO trước những nghi vấn về đời tư và tình báo, mà còn phải chứng minh với cổ đông rằng công ty đã thực hiện đầy đủ trách nhiệm công bố thông tin, kiểm soát rủi ro và bảo vệ lợi ích của nhà đầu tư.

CEO Nvidia Jensen Huang phát biểu bên cạnh hệ thống Nvidia Vera Rubin tại hội nghị AI toàn cầu Nvidia GTC ở San Jose, bang California, Mỹ, ngày 16-3-2026. Ảnh: Reuters.