Mark Zuckerberg, Elon Musk và Sam Altman đã trở thành những gương mặt đại diện cho cuộc cách mạng AI, nhưng giờ đây họ cũng là nhân vật trong những bộ phim khai thác nỗi bất an ngày càng lớn của công chúng về công nghệ. Từ vụ bê bối dữ liệu Facebook đến những tranh cãi quanh các hệ thống AI, Hollywood đang biến những người nắm quyền định hình tương lai công nghệ thành đối tượng để khán giả chất vấn.
Hàng loạt phim về các nhân vật và công ty công nghệ lớn sẽ ra mắt, bắt đầu từ cuối tuần này, vào thời điểm ngày càng nhiều người lo ngại AI có thể đe dọa việc làm, an toàn và thậm chí sự tồn tại của con người. Cùng lúc, các trung tâm dữ liệu khổng lồ phục vụ công nghệ này cũng vấp phải những chỉ trích về tác động môi trường.
Bộ phim The Social Reckoning của Sony Pictures dự kiến thu về khoảng 7 triệu USD tại thị trường Bắc Mỹ trong cuối tuần công chiếu. Đây là phần tiếp theo của The Social Network, bộ phim năm 2010 do Aaron Sorkin thực hiện, từng giành ba giải Oscar. Nếu tác phẩm trước kể về quá trình Mark Zuckerberg thành lập Facebook, phim mới tập trung vào vụ Frances Haugen, cựu nhân viên và là “người tố giác” của Facebook, tiết lộ tài liệu nội bộ của công ty năm 2021.
“Bộ phim gợi lại cho tôi những ký ức thực sự đẹp đẽ. Tôi cảm thấy phim đã nắm bắt được tinh thần của giai đoạn đó,” Haugen nói với CNBC.
Cũng trong cuối tuần này, bộ phim tài liệu dài gần bốn giờ về Elon Musk của đạo diễn Alex Gibney được phát hành giới hạn tại một số rạp. Tác phẩm mang tên Musk nhận được nhiều lời khen từ giới phê bình trong các buổi chiếu sớm, nhưng Musk đã công kích bộ phim trên mạng xã hội X, cho rằng tác phẩm hoàn toàn thiếu tính chính trực.
Ngày 16-10, bộ phim tài liệu You Can See Everything của Nathan Fielder và Lance Oppenheim, do hãng A24 phát hành, sẽ ra mắt. Phim xoay quanh Elizabeth Holmes, nhà sáng lập Theranos từng trở thành tâm điểm của một vụ bê bối gian lận trong lĩnh vực xét nghiệm máu.
Đến dịp Giáng sinh, Artificial của hãng Neon sẽ đưa Sam Altman, CEO OpenAI, lên màn ảnh qua câu chuyện ông bị sa thải rồi nhanh chóng được phục chức vào năm 2023.
“Có vẻ đây là một bộ phim tệ hại, nhưng tôi trân trọng sức sáng tạo của mọi người và thực sự ủng hộ điều đó,” Altman nói với CNBC. “Tôi hiểu vì sao mọi người lo lắng. Nếu họ cần trút nỗi lo ấy lên ai đó, hoặc muốn giải tỏa bằng cách chế giễu tôi, điều đó cũng không khiến tôi bận tâm”.
Netflix cũng tham gia xu hướng này. Tập mới nhất trong loạt phim tài liệu ngắn Instadocs, dự kiến ra mắt hôm thứ Hai, tập trung vào sự cố tại Hugging Face, khi một nhóm tác nhân AI của OpenAI thoát khỏi môi trường thử nghiệm và tự động xâm nhập trái phép vào hạ tầng của công ty.
Những bộ phim trên xuất hiện trong bối cảnh sự hoài nghi về AI ngày càng gia tăng. Một cuộc thăm dò gần đây của Đại học Quinnipiac cho thấy 73% người Mỹ lo ngại AI có thể đe dọa sự tồn tại của loài người. Khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew cũng cho thấy 54% người được hỏi cho rằng các trung tâm dữ liệu gây hại cho môi trường.
Liệu những bộ phim này có khiến công chúng càng thêm bất an? David Kirby, giám đốc chương trình Khoa học, Công nghệ và Xã hội tại Đại học Bách khoa bang California, cho rằng sự chú ý dành cho các tác phẩm đang góp phần làm tranh luận thêm nóng bỏng.
“Phim ảnh là phương tiện truyền thông có sức thuyết phục vô cùng lớn. Những câu chuyện có sức thuyết phục rất mạnh. Điều này đã được biết đến suốt nhiều thế kỷ,” ông nói.
Theo Kirby, các lãnh đạo công nghệ hàng đầu có thể lo ngại không chỉ vì những lời chỉ trích, mà còn vì hình ảnh của họ trước công chúng. “Họ không thích bị nhìn nhận tiêu cực. Họ không muốn mọi người nghi ngờ liệu họ có biết mình đang làm gì hay liệu họ có thực sự là những người sẽ cứu nhân loại hay không,” ông nói.
Hollywood từng có những bộ phim góp phần thay đổi cách công chúng nhìn nhận các vấn đề xã hội. The Day After Tomorrow năm 2004 thu hút sự chú ý đến biến đổi khí hậu, trong khi phim tài liệu Blackfish năm 2013 được cho là đã làm thay đổi nhận thức về công viên giải trí SeaWorld và việc nuôi nhốt động vật có vú sống dưới biển.
Kirby cũng nhắc đến Deep Impact và Armageddon, hai bộ phim cùng ra mắt năm 1998 về nguy cơ tiểu hành tinh va chạm với Trái đất. Theo ông, những tác phẩm này góp phần thúc đẩy các chính phủ dành thêm nguồn lực và sự quan tâm cho vấn đề.
“Khoa học trong những bộ phim đó có chính xác không? Không hẳn. Điều này vẫn gây tranh cãi, nhưng xét về khả năng nâng cao nhận thức, đó chính là điều chúng ta cần,” Kirby nói. “Bạn phải thu hút được sự chú ý của công chúng, khiến mọi người bắt đầu quan tâm. Phim ảnh là cách hoàn hảo để làm điều đó”.
Các ông trùm công nghệ xuất hiện trong một loạt phim ảnh của Hollywood. Ảnh: CNBC
