Công ty khai khoáng tiểu hành tinh AstroForge dự kiến thực hiện sứ mệnh không gian đầu tiên có khả năng hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ sau khi tách khỏi tên lửa mà không nhận bất kỳ lệnh điều khiển nào từ Trái đất.
Công ty có trụ sở tại California đã đặt chỗ cho sứ mệnh Autonomy-1 trên chuyến bay đầu tiên của tên lửa Nova Pathfinder do Stoke Space phát triển, dự kiến phóng vào đầu năm 2027. Đúng như tên gọi, Autonomy-1 sẽ hoạt động độc lập nhờ Solo, mô hình trí tuệ nhân tạo mới do AstroForge phát triển.
“Autonomy-1 sẽ là sứ mệnh không gian đầu tiên (được thiết kế để) hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ sau khi tách khỏi phương tiện phóng mà không nhận một lệnh nào từ mặt đất,” CEO kiêm đồng sáng lập AstroForge Matt Gialich viết trong bài đăng ngày 22-9. Theo ông, Solo sẽ loại con người khỏi vòng điều khiển trực tiếp của tàu.
AstroForge được thành lập vào tháng 1-2022 với mục tiêu khai thác tài nguyên trong hệ Mặt Trời. Công ty tập trung vào các kim loại trên tiểu hành tinh và dự định triển khai một đội tàu vũ trụ để thực hiện công việc này.
Việc điều khiển thủ công một số lượng lớn tàu thăm dò sẽ tốn nhiều nhân lực và chi phí. Đây là lý do AstroForge phát triển Solo.
Theo Gialich, Solo được thiết kế để tự động phối hợp các chức năng trên tàu, hoạt động trên nền hệ thống điều khiển bay hiện có của AstroForge vốn dựa trên các quy luật vật lý được xác định trước. Nhờ đó, tàu có thể phân tích tình huống và đưa ra quyết định theo thời gian thực trong quá trình bay.
Gialich gọi khả năng tự chủ hoàn toàn của một sứ mệnh là “mục tiêu tối thượng” của kỹ thuật tàu vũ trụ. AstroForge sẽ tiến tới mục tiêu này theo từng bước.
Thử nghiệm Solo trước khi loại bỏ hoàn toàn lệnh từ mặt đất
Solo sẽ được thử nghiệm lần đầu trên sứ mệnh DeepSpace-2, dự kiến phóng cùng tên lửa Falcon 9 của SpaceX trong năm nay. Tên lửa này cũng được lên kế hoạch đưa tàu đổ bộ Mặt Trăng robot thứ ba của Intuitive Machines lên không gian.
DeepSpace-2 sẽ hướng tới một cuộc tiếp cận tiểu hành tinh gần Trái đất. Tuy nhiên, Solo chưa trực tiếp điều khiển các hoạt động này. Mô hình sẽ hoạt động ở chế độ thử nghiệm, phân tích dữ liệu từ tàu và đưa ra quyết định nhưng các quyết định đó chưa được thực thi.
Autonomy-1 sẽ là bước thử nghiệm toàn diện đầu tiên của Solo trên quỹ đạo Trái đất.
“Sau khi Autonomy-1 tách khỏi phương tiện phóng, chúng tôi không dự định gửi cho tàu bất kỳ lệnh nào,” Gialich viết.
Tàu vẫn truyền dữ liệu đo đạc và dữ liệu khoa học về Trái đất để nhóm điều hành theo dõi hoạt động, tìm hiểu các quyết định của Solo và thu thập dữ liệu khoa học. Tuy nhiên, luồng thông tin chỉ đi một chiều, từ tàu về mặt đất.
Solo cũng phải hỗ trợ hoạt động của COMPASS, thiết bị đo quang phổ đa băng nhỏ gọn phục vụ nghiên cứu khoa học không gian của NASA, được đưa lên Autonomy-1.
AstroForge từng thất bại với hai sứ mệnh
Autonomy-1 sẽ là sứ mệnh không gian thứ ba của AstroForge.
Tháng 4-2023, công ty đưa một vệ tinh siêu nhỏ nguyên mẫu có tên Brokkr-1 lên quỹ đạo Trái đất. Tuy nhiên, AstroForge không thể kích hoạt công nghệ tinh luyện kim loại trên tàu.
Đến tháng 2-2025, tàu Odin của AstroForge được phóng lên không gian sâu cùng sứ mệnh đổ bộ Mặt Trăng IM-2 của Intuitive Machines. Odin được thiết kế để bay ngang qua và nghiên cứu một tiểu hành tinh gần Trái đất, nhưng công ty gặp vấn đề trong việc thiết lập liên lạc với tàu và cuối cùng mất liên lạc hoàn toàn.
Vì vậy, chuyến phóng Autonomy-1 vào năm 2027 sẽ được theo dõi sát sao không chỉ bởi những người quan tâm đến khai khoáng tiểu hành tinh mà còn bởi ngành công nghiệp tên lửa.
Đây sẽ là chuyến bay quỹ đạo đầu tiên của Stoke Space, công ty đang phát triển tên lửa có khả năng tái sử dụng hoàn toàn.
AstroForge dự kiến phóng Autonomy-1, được công ty mô tả là sứ mệnh không gian tự chủ hoàn toàn đầu tiên, trên tên lửa Nova Pathfinder của Stoke Space vào đầu năm 2027. Ảnh: AstroForge
Tên lửa Nova Pathfinder của Stoke Space dự kiến thực hiện chuyến bay đầu tiên vào đầu năm 2027, đưa sứ mệnh Autonomy-1 của AstroForge lên quỹ đạo. Ảnh: Stoke Space
Tàu thăm dò tiểu hành tinh Odin của AstroForge, nằm ở giữa bên phải, sau khi được phóng bên dưới tàu đổ bộ Mặt Trăng Athena của Intuitive Machines ngày 25-2-2025. Ảnh: AstroForge/SpaceX
