Breakthrough Energy, quỹ đầu tư vào công nghệ năng lượng do Bill Gates sáng lập, đã công bố khóa thứ sáu của chương trình Breakthrough Energy Fellows, gồm 21 công ty khởi nghiệp phát triển các công nghệ từ nông nghiệp, nhiệt hạch hạt nhân, robot đến tiết kiệm điện cho trung tâm dữ liệu.
Danh sách mới phản ánh cách Breakthrough Energy chuẩn bị cho một giai đoạn nhu cầu điện có thể tăng mạnh khi các quốc gia chuyển nhiều lĩnh vực từ nhiên liệu hóa thạch sang điện nhằm giảm phát thải carbon.
“Điện hóa mọi thứ đồng nghĩa nhu cầu điện sẽ tăng gấp ba,” Eric Toone, đối tác quản lý tại Breakthrough Energy Ventures, nói với TechCrunch.
Theo Toone, sự bùng nổ nhu cầu điện từ các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) hiện nay chỉ là dấu hiệu ban đầu. Nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu tăng khoảng 10% trong bối cảnh tổng nhu cầu điện gần như đi ngang suốt 30 năm qua.
“Các trung tâm dữ liệu là dấu hiệu báo trước cho một mức tăng khổng lồ sắp tới về nhu cầu điện,” ông nói.
Đặt cược vào nhiệt hạch và chất bán dẫn
Một trong những startup đáng chú ý trong khóa mới là Borealis Fusion, công ty phát triển năng lượng nhiệt hạch sử dụng nhiên liệu proton-boron. Nhiên liệu này khá phổ biến nhưng cần được nung nóng đến nhiệt độ rất cao để tạo ra phản ứng nhiệt hạch.
Đây là hướng tiếp cận có nhiều thách thức, nhưng nếu thành công có thể giúp giảm đáng kể chi phí năng lượng, theo Benjamin Gaddy, giám đốc cấp cao phụ trách chương trình Fellows.
Một startup khác, StarWarden, phát triển công nghệ quản lý nhiệt cho các lò phản ứng nhiệt hạch trong tương lai.
Ở lĩnh vực chất bán dẫn và trung tâm dữ liệu, các startup Bedrock Semiconductor, K1 Semiconductor và VariFlux tìm cách nâng hiệu suất sử dụng điện.
K1 Semiconductor đang phát triển phương pháp mới để xử lý các vật liệu quan trọng như gallium nitride và silicon carbide. Gaddy cho rằng công nghệ này có thể giúp giảm khoảng 50% hoặc hơn chi phí của các thiết bị điện tử công suất.
Từ cây trồng đến khoáng sản dưới đáy biển
Breakthrough Energy cũng đầu tư vào các công nghệ phục vụ nông nghiệp và khai thác khoáng sản quan trọng.
Một số startup sử dụng công nghệ cảm biến ở cấp độ phân tử để phát hiện bệnh trên cây trồng. Startup khác phát triển robot khai thác khoáng sản dưới đáy biển, đồng thời hạn chế tác động đến môi trường.
Trong lĩnh vực hydro, AmHyTech và Ammovolt Energy nghiên cứu cách sử dụng và vận chuyển hydro dưới dạng amoniac.
Toone gọi hydro là một loại nhiên liệu có thể được sử dụng trong nhiều lĩnh vực, nhưng cho rằng vấn đề lớn hiện nay là thiếu hạ tầng vận chuyển. Amoniac có thể trở thành phương án giúp đưa hydro đến nơi cần sử dụng (hydro rất khó vận chuyển trực tiếp, vì việc nén hoặc hóa lỏng rất tốn năng lượng. Vì vậy, người ta có thể chuyển hydro thành amoniac, vận chuyển bằng tàu hoặc đường ống, rồi tách hydro ra tại nơi sử dụng).
Chuẩn bị cho khí hậu nóng lên
Không phải tất cả startup trong khóa mới đều tập trung vào việc giảm phát thải. Một số phát triển công nghệ giúp con người thích nghi với tác động của biến đổi khí hậu.
Toone cho rằng ngành năng lượng từng kỳ vọng quá trình giảm phát thải sẽ diễn ra nhanh hơn thực tế.
“Quá trình này sẽ mất nhiều thời gian và khó khăn hơn chúng ta nghĩ, và điều đó đưa chúng ta trực tiếp đến nhu cầu thích ứng,” ông nói.
Khóa Fellows mới được công bố sau khi Ashley Grosh, người trước đó phụ trách chương trình, rời Breakthrough Energy để trở thành đối tác tại WovenEarth Ventures. Trong thời gian tổ chức xác định hướng đi tiếp theo, Gaddy đang tạm thời điều hành chương trình.
Toone cho biết Breakthrough Energy vẫn duy trì cách tiếp cận của các khóa trước: tránh những dự án thiếu thực tế, đồng thời chấp nhận rủi ro với những công nghệ có khả năng tạo ra tác động lớn.
Breakthrough Energy là một mạng lưới các quỹ đầu tư, chương trình phi lợi nhuận và hoạt động chính sách do Bill Gates thành lập năm 2015, với mục tiêu thúc đẩy các công nghệ giúp giảm phát thải khí nhà kính và tiến tới nền kinh tế phát thải ròng bằng 0.
Breakthrough Energy Fellows là một nhánh của Breakthrough Energy hỗ trợ công nghệ ở giai đoạn rất sớm, trong khi Breakthrough Energy Ventures là quỹ đầu tư mạo hiểm, đầu tư vào các công ty. Quỹ tập trung vào những doanh nghiệp phát triển công nghệ có khả năng giảm đáng kể phát thải trong năm lĩnh vực lớn: sản xuất, điện, nông nghiệp, giao thông và xây dựng.
Hệ thống thiết bị trong một cơ sở nghiên cứu nhiệt hạch, lĩnh vực được Breakthrough Energy hỗ trợ thông qua các startup phát triển công nghệ năng lượng thế hệ mới. Ảnh: LLNL
