Nhân viên văn phòng trên toàn thế giới đang ngày càng sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), nhưng tác động của công nghệ này đối với năng suất và hiệu quả làm việc vẫn chưa rõ ràng và không đồng đều, theo một nghiên cứu mới công bố.
Báo cáo AI at Work mới nhất của Boston Consulting Group (BCG) cho thấy 74% lao động trí óc hiện sử dụng AI thường xuyên, tăng 23 điểm phần trăm so với một năm trước. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc chuyển những lợi ích về hiệu quả mà AI mang lại thành giá trị kinh doanh có thể đo lường được.
Hơn 40% số người dùng AI thường xuyên (không thuộc nhóm quản lý) cho biết họ tiết kiệm được ít nhất một ngày làm việc mỗi tuần nhờ các công cụ này. Dù vậy, các nhà lãnh đạo và tổ chức vẫn chưa tìm ra cách khai thác hiệu quả khoảng thời gian được giải phóng đó.
“Hiện mọi người đều nói về việc AI thay thế công việc, nhưng thực tế điều quan trọng hơn là phải xác định lại giá trị mà con người mang lại trong quá trình làm việc. Đây chính là vai trò của các nhà lãnh đạo,” bà Vinciane Beauchene, một trong các tác giả báo cáo của BCG, nhận định.
Kết quả nghiên cứu đặt ra dấu hỏi đối với giả định rằng doanh nghiệp sẽ tự động nâng cao năng suất nhờ AI, trong bối cảnh hàng trăm tỷ đô la đang được đầu tư vào lĩnh vực này trên toàn cầu.
Nghiên cứu cũng cho thấy AI không chỉ mang lại những thay đổi tích cực trong công việc.
Gần một nửa số người được khảo sát cho biết họ dành nhiều thời gian để quản lý và hướng dẫn AI hơn là trực tiếp thực hiện công việc. Trong khi khoảng hai phần ba người dùng AI thường xuyên nói rằng công nghệ này giúp họ hài lòng hơn với công việc, thì 41% cho biết AI làm gia tăng gánh nặng nhận thức và áp lực tư duy.
Các tác giả gọi đây là “nghịch lý niềm vui” (joy paradox), khi AI đồng thời khiến công việc trở nên tốt hơn nhưng cũng khó khăn hơn.
Ông Sylvain Duranton, đồng tác giả báo cáo, cho rằng trải nghiệm tích cực ban đầu với AI thường suy giảm theo thời gian.
“Phương trình niềm vui thay đổi chỉ sau một năm sử dụng AI. Ban đầu, sự mới mẻ và những thử thách về tư duy do AI mang lại tạo ra sự hứng thú. Tuy nhiên, ‘giai đoạn trăng mật với AI’ sẽ nhanh chóng kết thúc nếu doanh nghiệp không có định hướng chiến lược rõ ràng,” ông nói.
Để thực hiện nghiên cứu, BCG đã khảo sát gần 12.000 lao động thuộc nhiều ngành nghề tại 14 quốc gia và vùng lãnh thổ, tập trung vào các chủ đề như mức độ ứng dụng AI, kỳ vọng của lực lượng lao động, năng lực lãnh đạo và quá trình chuyển đổi tổ chức.
Khảo sát cũng ghi nhận sự nổi lên nhanh chóng của các tác nhân AI. Khoảng 30% người tham gia cho biết các công cụ này đã được tích hợp vào quy trình làm việc của họ, cao gấp hơn hai lần so với một năm trước. Hơn 60% số người được hỏi tin rằng trong vòng ba năm tới, các tác nhân AI có thể đảm nhận ít nhất một nửa khối lượng công việc hiện tại của họ.
Theo BCG, nhân viên không giữ chức vụ quản lý tại Ấn Độ, Brazil và Nam Phi có tỷ lệ sử dụng AI thường xuyên cao hơn mức trung bình toàn cầu, trong khi các nước như Mỹ, Pháp và Italy ghi nhận tỷ lệ thấp hơn.
Các doanh nghiệp đang triển khai công cụ AI với tốc độ nhanh chóng, nhưng tác động của công nghệ này đối với năng suất và hiệu quả hoạt động vẫn chưa đồng đều. Ảnh: Bloomberg
