NASA cho biết sẽ đưa bốn phi hành gia của sứ mệnh SpaceX Crew-11 rời Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vào ngày 14/1, đánh dấu cuộc sơ tán y tế đầu tiên trong lịch sử hơn 25 năm hoạt động của ISS.
Theo thông báo tối thứ Sáu (9/1), tàu Crew Dragon chở Crew-11 dự kiến tách khỏi ISS lúc 17h theo giờ miền Đông Mỹ (22h GMT) ngày 14/1 và đáp xuống Thái Bình Dương ngoài khơi bang California vào khoảng 3h40 sáng ngày 15/1 giờ miền Đông (3h40 chiều cùng ngày giờ Việt Nam), nếu điều kiện thời tiết cho phép.
Crew-11 gồm hai phi hành gia NASA Mike Fincke và Zena Cardman, phi hành gia Nhật Bản Kimiya Yui và Oleg Platonov thuộc Cơ quan Vũ trụ Nga Roscosmos. Nhóm này đến ISS ngày 2/8, với kế hoạch lưu trú khoảng sáu tháng, nhưng sẽ kết thúc nhiệm vụ sớm hơn vài tuần so với dự kiến.
Quyết định đưa Crew-11 về Trái Đất sớm được đưa ra sau khi NASA hôm 7/1 thông báo hoãn một chuyến đi bộ ngoài không gian do Fincke và Cardman thực hiện, với lý do một phi hành gia trên ISS gặp “vấn đề y tế”. Đến ngày hôm sau, cơ quan này xác nhận sẽ cho Crew-11 hồi hương sớm để phục vụ công tác chẩn đoán và điều trị.
NASA không công bố danh tính phi hành gia gặp vấn đề sức khỏe cũng như chi tiết cụ thể, viện dẫn các quy định về quyền riêng tư. Tuy nhiên, Tiến sĩ James Polk, Giám đốc y tế và sức khỏe của NASA, cho biết đây không phải sự cố vận hành hay chấn thương phát sinh trong quá trình làm nhiệm vụ, mà là một vấn đề y tế trong môi trường vi trọng lực, nơi việc chẩn đoán gặp nhiều hạn chế.
Theo kế hoạch ban đầu, Crew-11 sẽ ở lại ISS cho tới khi nhóm thay thế của sứ mệnh Crew-12 tới nơi. Crew-12 hiện dự kiến phóng vào giữa tháng 2, dù NASA đang xem xét khả năng đẩy sớm lịch phóng.
Sau khi Crew-11 rời ISS, trạm vũ trụ sẽ chỉ còn ba thành viên, gồm phi hành gia NASA Christopher Williams và hai nhà du hành vũ trụ Nga Sergey Kud-Sverchkov và Sergei Mikayev, những người bay lên ISS trên tàu Soyuz ngày 27/11.
Mặc dù thấp hơn nhiều so với quy mô kíp tiêu chuẩn hiện nay là bảy người, việc ISS vận hành với kíp ba người không phải chưa từng có tiền lệ. Trước năm 2009, trạm vũ trụ này từng duy trì quy mô nhân sự tương tự trong nhiều năm, trước khi nâng lên sáu người, và tiêu chuẩn hiện nay là bảy người.
ISS đã được con người lưu trú liên tục từ tháng 11/2000. Theo Tiến sĩ Polk, các mô hình thống kê cho thấy những ca sơ tán y tế lẽ ra có thể xảy ra với chu kỳ khoảng ba năm một lần, khiến việc đây là trường hợp đầu tiên trong gần một phần tư thế kỷ trở nên đáng chú ý.
Trạm Vũ trụ Quốc tế. Ảnh: NASA
Các phi hành gia của sứ mệnh NASA SpaceX Crew-11 chụp ảnh trong một buổi huấn luyện trước khi phóng lên Trạm Vũ trụ Quốc tế. Từ trái sang phải: Oleg Platonov, Mike Fincke, Zena Cardman và Kimiya Yui. Ảnh: SpaceX
