Warren Buffett trao lại ngọn đuốc, văn hóa Berkshire “nói là làm” tiếp tục ở lại

Một kỷ nguyên đang khép lại. Hôm thứ Tư, CEO Berkshire Hathaway Warren Buffett, 95 tuổi, chính thức trao lại quyền điều hành cho người kế nhiệm do ông lựa chọn là Greg Abel.

Việc chuyển giao ngọn đuốc này đánh dấu hồi kết cho sự nghiệp đầu tư kéo dài hàng chục năm của Buffett — một chặng đường mà ông đã làm đủ mọi việc, từ mua lại một tuyến đường sắt lớn của Mỹ (Burlington Northern), xây dựng mối quan hệ bạn bè với đồng sáng lập Microsoft Bill Gates, cho đến để lại hàng loạt câu nói súc tích trong các bức thư gửi cổ đông hằng năm.

“Văn hóa của Berkshire thực ra rất đơn giản,” Howard Buffett, con trai cả của ông, nói trong một tập podcast Opening Bid Unfiltered của Yahoo Finance năm 2024. “Bạn làm đúng những gì bạn nói sẽ làm, và làm vào đúng thời điểm bạn nói sẽ làm. Bạn trung thực về điều đó. Bạn mắc sai lầm, và bạn chịu trách nhiệm cho những sai lầm ấy. Thật ra không có gì quá phức tạp.”

Howard hiện là người được xem là sẽ kế nhiệm người cha huyền thoại của mình ở vị trí Chủ tịch Berkshire.

Xuyên suốt sự nghiệp, Buffett luôn đề cao nghệ thuật đầu tư giá trị — dựa trên nguyên tắc không sẵn sàng trả giá quá cao cho các thương vụ mua lại hay đầu tư cổ phiếu — triết lý mà ông học được từ người thầy Benjamin Graham.

Ông cũng truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ nhà quản lý tài chính trên khắp Phố Wall.

Dưới đây là những điều mà một số người trong giới này chia sẻ với Yahoo Finance về các bài học họ rút ra từ “Nhà tiên tri xứ Omaha”.

“Lòng tử tế rất quan trọng”

“Thực ra có một điều ít người biết là tôi từng quản lý một danh mục trị giá 100 triệu USD cho Cologne Reinsurance, công ty sau đó được Buffett mua lại và sáp nhập vào Berkshire,” bà Nancy Tengler, CEO kiêm Giám đốc đầu tư của Laffer Tengler Investments, cho biết.

“Vì vậy trong một năm, họ giữ chúng tôi lại để quản lý tiền cho Warren Buffett. Tôi nghĩ phần nào đó là vì lòng tử tế của ông, bởi khi đó chúng tôi còn non nớt. Dĩ nhiên, chúng tôi mang lại lợi suất rất tốt cho công ty. Nhưng ông có một góc nhìn rất khác. Và tôi cho rằng, trong lĩnh vực này, lòng tử tế thực sự quan trọng. Có rất nhiều người không khiêm tốn, không học từ sai lầm của mình, và họ không phải là kiểu người bạn muốn gắn bó. Buffett chưa bao giờ như vậy, và ông luôn vững vàng ở vị trí chèo lái.”

“Giữ mọi thứ thật đơn giản”

“Những bài học của Buffett gắn bó với tôi và định hình cách tôi đầu tư là: hãy ở trong ‘vòng tròn năng lực’ của mình, giữ mọi thứ đơn giản, và để sức mạnh của lãi kép làm phần việc nặng nhọc,” ông Keith Lerner, Giám đốc đầu tư của Truist, nói. “Lãi kép âm thầm nhưng bền bỉ. Đó là lý do nó được gọi là ‘kỳ quan thứ tám của thế giới’ và vì sao tư duy dài hạn là lợi thế tối thượng.

“Sự bền bỉ và khả năng thích ứng của các doanh nghiệp Mỹ và nền kinh tế Mỹ là phi thường; họ đã vượt qua những thách thức to lớn và vẫn tiếp tục tiến lên. Khi nỗi sợ hãi bao trùm, đó là lúc cơ hội gõ cửa; hãy tham lam khi người khác sợ hãi. Hãy tôn trọng rủi ro trên suốt hành trình; đòn bẩy có thể nhanh chóng biến những sai lầm nhỏ thành hậu quả lớn. Tập trung dài hạn, đơn giản, tận dụng các thái cực của thị trường và thận trọng sẽ chiến thắng theo thời gian.”

“Hãy để thành tích tự nói lên tất cả”

“Tôi nghĩ sau cùng, Buffett cho chúng ta thấy rằng đầu tư không nhất thiết phải hào hứng,” ông Josh Wein, quản lý danh mục tại Hennessy Funds, nói. “Nếu nhìn lại sự nghiệp của ông, những khoản đầu tư như Coca-Cola, hay các ngân hàng và Gillette trước đây, chưa bao giờ là những câu chuyện gây phấn khích. Có những công ty hấp dẫn hơn trong lĩnh vực công nghệ, y tế mà ông hoàn toàn có thể tham gia. Có thể điều đó sẽ mang lại lợi ích nào đó cho ông. Nhưng rốt cuộc, thành tích đầu tư đã tự nói lên tất cả.”

Và sau đây là một vài triết lý làm nên Warren Buffett

Những lời khuyên về đầu tư và cuộc sống mà nhà đầu tư huyền thoại Warren Buffett chia sẻ trong suốt nhiều năm đã giúp ông xây dựng được một lượng người hâm mộ đông đảo. Họ say mê đọc các bức thư thường niên của ông và năm nào cũng lấp kín một nhà thi đấu ở Omaha để lắng nghe ông phát biểu tại các đại hội cổ đông của Berkshire Hathaway.

Dưới đây là chọn lọc một số câu nói nổi tiếng nhất của Buffett trong nhiều năm qua.

“Hãy sợ hãi khi người khác tham lam, và hãy tham lam khi người khác sợ hãi.”

Đó là cách Buffett tóm lược triết lý đầu tư của mình: mua cổ phiếu và doanh nghiệp đang bị thị trường ghẻ lạnh, khi chúng được bán với mức giá thấp hơn giá trị mà ông ước tính.

Ông cũng khuyên các nhà đầu tư nên gắn bó với những ngành mà họ thực sự hiểu rõ, nằm trong “vòng tròn năng lực” của bản thân, và đưa ra phương châm kinh điển: “Quy tắc số 1: Đừng bao giờ để mất tiền. Quy tắc số 2: Đừng bao giờ quên Quy tắc số 1.”

Warren Buffett cũng lưu ý với nhân viên của mình rằng nếu một việc đúng luật nhưng khiến bạn xấu hổ, khó giải thích, hoặc làm tổn hại danh tiếng khi bị công khai, thì không nên làm.

Ông nói: “Sau khi yêu cầu mọi người tuân thủ tất cả các quy tắc, tôi muốn các nhân viên tự hỏi liệu họ có sẵn sàng để bất kỳ hành động nào đang cân nhắc xuất hiện trên trang nhất tờ báo địa phương vào ngày hôm sau, để vợ/chồng, con cái và bạn bè của họ đọc hay không, với bài viết được thực hiện bởi một phóng viên am hiểu và nghiêm khắc. Nếu họ vượt qua được phép thử đó, thì họ không cần phải lo sợ thông điệp còn lại của tôi: làm mất tiền của công ty, tôi sẽ thông cảm; nhưng làm tổn hại dù chỉ một chút đến danh tiếng của công ty, tôi sẽ không khoan nhượng.”

Đó cũng là chuẩn mực đạo đức mà Buffett trình bày trước một ủy ban Quốc hội vào năm 1991, khi ông tiến hành chấn chỉnh công ty đầu tư Phố Wall Salomon Brothers. Trong nhiều năm sau đó, ông đã nhiều lần nhắc lại “phép thử bằng báo chí” này.

“Chỉ khi thủy triều rút xuống, người ta mới biết ai đang bơi mà không mặc quần áo.”

Buffett cho rằng nhiều công ty có thể hoạt động tốt khi thời thế thuận lợi và kinh tế tăng trưởng, nhưng một cuộc khủng hoảng luôn phơi bày liệu doanh nghiệp đó có thực sự đưa ra những quyết định sáng suốt hay không.

“Những người bạn giao du có vai trò vô cùng quan trọng. Đừng kỳ vọng rằng bạn sẽ luôn đưa ra mọi quyết định đúng đắn về điều này. Nhưng cuộc đời bạn sẽ tiến triển theo hướng chung của những người mà bạn làm việc cùng, ngưỡng mộ và kết giao làm bạn.”

Buffett luôn khuyên người trẻ nên cố gắng ở bên cạnh những người mà họ cảm thấy giỏi hơn mình, vì điều đó sẽ giúp cải thiện cuộc sống. Ông nói điều này đặc biệt đúng khi lựa chọn bạn đời — có lẽ là quyết định quan trọng nhất trong đời.

“Kết luận không thay đổi của chúng tôi: đừng bao giờ đặt cược chống lại nước Mỹ.”

Buffett luôn kiên định với niềm tin vào hệ thống kinh tế tư bản của Mỹ. Trong một bài viết năm 2021, ông cho rằng: “Chưa từng có ‘lò ấp’ nào giải phóng tiềm năng con người mạnh mẽ như nước Mỹ. Bất chấp một số gián đoạn nghiêm trọng, tiến bộ kinh tế của đất nước chúng tôi thực sự ngoạn mục.”