Rocket Lab vừa ký thêm ba hợp đồng phóng vệ tinh bằng tên lửa Electron cho iQPS, nâng tổng số sứ mệnh giữa hai bên lên 15. Đây không chỉ là một trong những mối quan hệ khách hàng lớn nhất trong ngành phóng vệ tinh cỡ nhỏ, mà còn cho thấy cách các công ty trong lĩnh vực này xây dựng nguồn thu ổn định từ khách hàng lặp lại, thay vì các hợp đồng đơn lẻ.
Theo thông báo, ba vụ phóng mới sẽ được thực hiện từ tổ hợp Launch Complex 1 tại New Zealand, bắt đầu vào cuối thập niên này. Dù giá trị hợp đồng không được công bố, quy mô hợp tác vẫn rất đáng chú ý nếu so với việc Rocket Lab chỉ thực hiện 16 vụ phóng trong cả năm 2024 và đặt mục tiêu doanh thu khoảng 500 triệu USD vào năm 2025.
Với 15 sứ mệnh dành cho một khách hàng, iQPS có thể chiếm tỷ trọng đáng kể trong lịch phóng và doanh thu của Rocket Lab trong nhiều năm tới. Trong bối cảnh nhiều công ty trong ngành còn gặp khó khăn để duy trì tần suất phóng ổn định, việc sở hữu một khách hàng “trụ cột” như vậy trở thành lợi thế chiến lược.
Quan hệ hợp tác này phản ánh rõ đặc thù kinh tế của ngành. Dịch vụ phóng đòi hỏi chi phí cố định lớn, từ hạ tầng, sản xuất đến vận hành. Nếu chỉ phục vụ các khách hàng đơn lẻ, nguồn thu sẽ thiếu ổn định và khó dự báo. Ngược lại, hợp đồng nhiều sứ mệnh giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, phân bổ lịch phóng và tối ưu chi phí, tương tự mô hình doanh thu định kỳ.
Rocket Lab cho biết mối quan hệ với iQPS được xây dựng trên nền tảng nhiều sứ mệnh thành công trước đó, qua đó củng cố vai trò là nhà cung cấp dịch vụ phóng chính. Điều này đồng nghĩa iQPS đã “chuẩn hóa” việc sử dụng tên lửa Electron, thay vì tìm kiếm nhiều nhà cung cấp khác nhau.
Không chỉ cung cấp dịch vụ phóng, Rocket Lab còn tích hợp các hệ thống hỗ trợ như thiết bị tách vệ tinh, tạo ra sự phụ thuộc kỹ thuật giữa khách hàng và nhà cung cấp. Khi vệ tinh được thiết kế phù hợp với hệ thống này, việc chuyển sang nhà cung cấp khác sẽ tốn kém và tiềm ẩn rủi ro, từ đó gia tăng “độ bám” khách hàng.
Dù có lựa chọn chi phí thấp hơn như dịch vụ rideshare của SpaceX, iQPS vẫn tiếp tục sử dụng Electron. Điều này cho thấy với các nhà vận hành chòm vệ tinh, khả năng kiểm soát quỹ đạo và lịch phóng quan trọng hơn chi phí đơn thuần.
iQPS hiện đang xây dựng chòm vệ tinh radar khẩu độ tổng hợp (SAR), cho phép quan sát Trái Đất trong mọi điều kiện thời tiết và ánh sáng. Mỗi lần phóng Electron mang theo một vệ tinh vào quỹ đạo chính xác, giúp doanh nghiệp chủ động lấp đầy các vị trí quỹ đạo theo kế hoạch.
Về tài chính, 15 sứ mệnh có thể mang lại hơn 100 triệu USD doanh thu cho Rocket Lab nếu tính theo mức giá công bố khoảng 7,5 triệu USD mỗi lần phóng. Con số này là một phần đáng kể doanh thu mảng phóng của công ty, vốn đạt khoảng 65 triệu USD trong một quý gần đây.
Nguồn công việc ổn định từ iQPS giúp Rocket Lab cải thiện kế hoạch sản xuất, giảm biến động doanh thu và củng cố niềm tin từ thị trường tài chính. Trong bối cảnh ngành phóng vệ tinh cỡ nhỏ còn phân mảnh, hợp đồng này cho thấy con đường dẫn tới lợi nhuận không nằm ở số lượng khách hàng, mà ở chiều sâu quan hệ với từng khách hàng.
Rocket Lab hiện cũng đang phát triển tên lửa tầm trung Neutron và mở rộng sang các sứ mệnh không gian sâu. Tuy nhiên, Electron vẫn là nguồn thu chủ lực, và mối quan hệ với iQPS cho thấy cách mô hình này vận hành hiệu quả: không chỉ dựa vào số lượng vụ phóng, mà dựa vào giá trị tích lũy từ khách hàng trung thành.
Tên lửa Electron cất cánh ngày 21/12/2025 mang theo vệ tinh radar cho công ty Nhật Bản iQPS. Ảnh: Rocket Lab
