Bốn phi hành gia bay vòng qua phía xa của Mặt Trăng trong sứ mệnh Artemis II đã trở về Trái Đất hôm thứ Sáu, mang theo một món đồ đặc biệt: thú bông “Rise”. Linh vật này nhanh chóng trở thành hiện tượng trên mạng xã hội, vì đó chính là thiết bị chỉ báo không trọng lực trên tàu.
Quá trình chế tác Rise bắt đầu hơn một năm trước khi Artemis II phóng lên không gian. Tháng 3/2025, NASA hợp tác với Freelancer tổ chức một cuộc thi thiết kế. Linh vật không chỉ cần dễ thương mà còn phải hoạt động như một chỉ báo không trọng lực, giúp phi hành đoàn xác định thời điểm đạt trạng thái không trọng lượng.
Thiết kế phải tuân thủ nhiều tiêu chí nghiêm ngặt: vừa trong hộp kích thước 6x6x6 inch, nặng không quá 12 ounce, sử dụng vật liệu quy định và thể hiện tinh thần nhân loại, khám phá và chương trình Artemis.
Lucas Ye, học sinh lớp 2, đã tham gia cuộc thi. Sau nhiều ý tưởng ban đầu không thành công, cậu đã tạo ra thiết kế cuối cùng của Rise. Mỗi chi tiết của linh vật đều gắn với lịch sử không gian: thân tròn màu trắng tượng trưng cho Mặt Trăng, dấu chân nhỏ phía sau gợi nhớ bước chân của Neil Armstrong năm 1969. Chiếc mũ lấy cảm hứng từ bức ảnh “Earthrise” của Apollo 8, trong khi phần kính và vành mũ được trang trí bằng hình ảnh thiên hà và tên lửa. Chòm sao Orion – cũng là tên tàu Orion – cũng xuất hiện trong thiết kế.
Lucas phác thảo và tự chế tạo nguyên mẫu. Khi cuộc thi kết thúc vào tháng 6/2025, có 2.605 bài dự thi từ hơn 50 quốc gia. Tháng 8, Freelancer chọn ra 25 thiết kế vào chung kết, trong đó có Rise. Sau đó, danh sách rút gọn còn 5 phương án và chính phi hành đoàn Artemis II đã chọn thiết kế chiến thắng.
Phi công Victor Glover cho biết đây là “quyết định khó khăn”, trong khi chuyên gia Christina Koch nói các yếu tố lịch sử đã giúp Rise nổi bật. Bà nhấn mạnh thiết kế lấy cảm hứng từ bức ảnh “Earthrise” – biểu tượng đặc biệt với phi hành đoàn. Trong chuyến bay, họ cũng chụp được bức “Earthset”, gợi nhớ hình ảnh kinh điển này.
Phiên bản Rise mang lên không gian được chế tạo tại phòng thí nghiệm Thermal Blanket Lab của Trung tâm bay không gian Goddard. Thông thường, nơi này sản xuất vật liệu bảo vệ thiết bị nhạy cảm, nên linh vật cũng phải đáp ứng tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt. Kỹ thuật viên Pamela Cain đã kết hợp may máy và thủ công để hoàn thiện sản phẩm, đồng thời thêm túi chứa thẻ nhớ microSD với hơn 5,6 triệu cái tên từ chiến dịch “Send Your Name with Artemis”.
Ngày 1/4, Rise được buộc vào bên trong tàu Orion cùng phi hành đoàn. Lucas và gia đình theo dõi vụ phóng từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy. Cha của cậu cho biết gia đình không ngờ có cơ hội trở thành một phần của sứ mệnh, và đây là trải nghiệm đặc biệt ý nghĩa.
Trong suốt hành trình, Rise xuất hiện trong nhiều video khi lơ lửng trong khoang tàu, thu hút sự chú ý lớn. Khi phi hành đoàn đạt khoảng cách xa nhất từng có so với Trái Đất, linh vật này cũng trở thành biểu tượng cho khoảnh khắc lịch sử. Khi tàu quay về và trọng lực trở lại, Rise rơi xuống sàn tàu, báo hiệu kết thúc trạng thái không trọng lượng.
Hiện chưa rõ số phận của linh vật sau khi tàu hạ cánh xuống Thái Bình Dương. Tuy nhiên, với Lucas, trải nghiệm này đã nuôi dưỡng ước mơ lớn: một ngày nào đó làm việc tại NASA và trở thành phi hành gia.
Lucas Ye chế tạo nguyên mẫu Rise. Ảnh: Freelancer
Linh vật Rise trong không gian trên tàu Artemis II. Ảnh: NASA
Phi hành đoàn Artemis II chụp ảnh cùng linh vật Rise trên tàu Orion khi trở về Trái Đất. Ảnh: NASA
