Tất cả các cấu phần của tàu thăm dò Mặt Trăng Hằng Nga 7 của Trung Quốc đã được đưa tới Trung tâm Phóng Vũ trụ Văn Xương (Wenchang) ở tỉnh Hải Nam để lắp ráp và thử nghiệm, sẵn sàng cho kế hoạch phóng vào nửa cuối năm 2026.
Theo Cơ quan Vũ trụ Có Người lái Trung Quốc, sứ mệnh Hằng Nga 7 sẽ tập trung khảo sát môi trường và tài nguyên tại cực Nam Mặt Trăng — khu vực được xem là chìa khóa cho các kế hoạch hiện diện lâu dài của con người ngoài không gian.
Nhiệm vụ đa phương tiện, hướng tới đột phá công nghệ
Hằng Nga 7 được thiết kế như một hệ thống thám hiểm tổng hợp, bao gồm tàu quỹ đạo, tàu đổ bộ, xe tự hành và thiết bị “nhảy” chuyên tiếp cận các khu vực hiểm trở. Sứ mệnh đặt mục tiêu đạt các đột phá về công nghệ như hạ cánh mềm chính xác cao, di chuyển bằng chân, nhảy trên bề mặt và thăm dò các miệng hố nằm trong bóng tối vĩnh viễn.
Toàn bộ tổ hợp sẽ phối hợp nhiều phương thức — từ bay quỹ đạo, hạ cánh đến di chuyển và “nhảy cóc” — nhằm thu thập dữ liệu về địa chất và tài nguyên, đặc biệt là băng nước tại vùng cực.
Trọng tâm: tìm kiếm băng nước
Giới khoa học coi băng nước ở cực Mặt Trăng là mục tiêu nghiên cứu then chốt, bởi đây có thể là nguồn tài nguyên thiết yếu cho các sứ mệnh dài ngày. Hằng Nga 7 sẽ mang theo hàng loạt thiết bị hiện đại để phân tích thành phần khoáng vật và các chất bay hơi, cả từ quỹ đạo lẫn trực tiếp trên bề mặt.
Đáng chú ý, thiết bị “nhảy” sẽ có khả năng tiếp cận các khu vực luôn chìm trong bóng tối — nơi được cho là có khả năng lưu giữ băng nước — và tiến hành đo đạc tại chỗ để xác định trữ lượng cũng như nguồn gốc của chúng.
Theo nhà khoa học Norbert Schörghofer tại Planetary Science Institute ở Honolulu, Hawaii, tàu đổ bộ nhiều khả năng sẽ hạ cánh gần Shackleton Crater, một trong những địa điểm tiềm năng nhất để tìm kiếm băng nước.
Mở rộng hợp tác quốc tế
Hằng Nga 7 cũng là một sứ mệnh hợp tác quốc tế quy mô lớn. Sứ mệnh sẽ mang theo thiết bị khoa học của Nga mang tên “Giám sát bụi Mặt Trăng”, nhằm nghiên cứu thành phần bụi, vi thiên thạch và plasma năng lượng thấp gần bề mặt Mặt Trăng. Ngoài ra còn có các tải trọng từ Ai Cập, Bahrain, Ý, Thụy Sĩ và Thái Lan.
Bên cạnh đó, một kính thiên văn góc rộng do Đại học Hồng Kông hợp tác với Hiệp hội Quan sát Mặt Trăng Quốc tế phát triển cũng sẽ được triển khai, nhằm quan sát dải Ngân Hà từ bề mặt Mặt Trăng. Đây là kính thiên văn góc rộng nhỏ gọn, đã hoàn tất kiểm thử và sẵn sàng bay. Kính sẽ chụp ảnh dải Ngân Hà, đóng góp cho khoa học Mặt Trăng và truyền cảm hứng cho các thế hệ tương lai.
Bước đệm cho căn cứ Mặt Trăng
Hằng Nga 7 là một phần trong chiến lược dài hạn của Trung Quốc nhằm xây dựng căn cứ nghiên cứu tại cực Nam Mặt Trăng trong thập niên 2030.
Trước đó, Trung Quốc đã hoàn thành 6 sứ mệnh thám hiểm Mặt Trăng, bao gồm triển khai xe tự hành và thu thập mẫu vật từ cả mặt gần lẫn mặt xa — thành tựu mà chưa quốc gia nào khác đạt được.
Theo kế hoạch, sứ mệnh tiếp theo là Hằng Nga 8 vào năm 2028 sẽ thử nghiệm công nghệ xây dựng cơ sở bằng vật liệu tại chỗ. Xa hơn, Trung Quốc đặt mục tiêu đưa phi hành gia lên Mặt Trăng trước năm 2030 và từng bước mở rộng sang các sứ mệnh tới Sao Hỏa.
Các cấu phần tàu Hằng Nga 7 đã được đưa tới đảo Hải Nam ngày 9/4 để chuẩn bị phóng. Ảnh: CMSEO
Miệng hố Shackleton Crater là một cấu trúc va chạm nằm tại cực Nam của Mặt Trăng. Trong khi các đỉnh dọc theo vành miệng hố gần như luôn được chiếu sáng bởi ánh Mặt Trời, thì bên trong lại chìm trong bóng tối vĩnh viễn. Ảnh: NASA
Băng nước tại các vùng cực của Mặt Trăng đã trở thành một hướng nghiên cứu quan trọng trong khoa học Mặt Trăng. Các robot và phi hành gia đang tìm kiếm các chất bay hơi tại cực Mặt Trăng, có thể được khai thác để hỗ trợ việc lưu trú dài ngày của con người trên Mặt Trăng.
Ảnh: Viện Địa vật lý và Hành tinh học Hawaii
