Blue Origin đang lên kế hoạch triển khai sứ mệnh Oasis-1 nhằm thu thập dữ liệu chi tiết về trữ lượng nước tại cực Nam của Mặt Trăng – nguồn tài nguyên được xem là then chốt cho việc thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người.
Nguồn nước “ẩn” trong các Vùng Bóng tối Vĩnh viễn (PSR) tại cực Nam của Mặt Trăng là tài nguyên then chốt nếu con người muốn thiết lập sự hiện diện lâu dài trên thiên thể này. Tuy nhiên, dù biết băng nước tồn tại, các nhà khoa học vẫn chưa rõ trữ lượng cụ thể, và cần chuyển từ các ước tính chung sang dữ liệu thăm dò có thể khai thác ở quy mô thực tế. Đó chính là mục tiêu của Oasis-1.
Kế hoạch này, được giới thiệu tại Hội nghị Khoa học Hành tinh và Mặt Trăng 2026, sẽ sử dụng hai vệ tinh nhỏ phóng từ tàu đổ bộ không người lái MK1. Hai thiết bị này sẽ bay trên quỹ đạo cực elip ở độ cao 10–50 km, với điểm cận điểm lướt sát khu vực cực Nam để thu thập dữ liệu độ phân giải cao.
Theo thiết kế, mỗi vệ tinh mang ba thiết bị chính, bao gồm máy quang phổ gamma–neutron để phát hiện nước, từ kế để lập bản đồ dị thường từ trong lớp vỏ, và máy quang phổ đa phổ dạng “quét dải” nhằm tìm kiếm helium-3. Trong đó, quang phổ neutron hiện là phương pháp viễn thám duy nhất có thể định lượng nước ở độ sâu khoảng 1 mét dưới bề mặt.
Blue Origin cho biết việc bay ở độ cao thấp sẽ giúp cải thiện đáng kể độ phân giải dữ liệu, đạt khoảng 15 km mỗi pixel – cao hơn khoảng 9 lần so với các bộ dữ liệu hiện có.
Giai đoạn hoạt động chính của sứ mệnh dự kiến kéo dài 90 ngày để lập bản đồ toàn diện, tiếp theo là 10 ngày hạ quỹ đạo có kiểm soát– về cơ bản là một cú lao xuống bề mặt Mặt Trăng theo kiểu “tự sát có kiểm soát”. Trong giai đoạn cuối này, các thiết bị sẽ hoạt động hết công suất ở độ cao cực thấp để lập bản đồ trữ lượng nước với độ chi tiết cao hơn nhiều ngay trước khi va chạm.
Bên cạnh mục tiêu khoa học, Blue Origin dự kiến khai thác thương mại dữ liệu thu được bằng cách cấp phép các bản đồ tài nguyên cho doanh nghiệp, nhằm hỗ trợ thiết kế công nghệ khai thác tài nguyên tại chỗ và tăng niềm tin của nhà đầu tư. Dữ liệu không mang giá trị thương mại sẽ được công bố thông qua thỏa thuận với Trung tâm Đổi mới Tài nguyên Không gian châu Âu.
Oasis-1 là giai đoạn đầu trong chiến dịch “Oasis Campaign” gồm ba bước của Blue Origin, bao gồm trinh sát quỹ đạo, khảo sát bề mặt và tiến tới khai thác tài nguyên. Kế hoạch này cũng liên kết với dự án Blue Alchemist của công ty, tập trung sản xuất vật liệu trực tiếp từ tài nguyên Mặt Trăng.
Các chuyên gia dự đoán sứ mệnh có thể được phóng vào cuối năm 2027 hoặc đầu năm 2028. Nếu thành công, Oasis-1 sẽ cung cấp dữ liệu quan trọng để chuyển từ các ước tính lý thuyết sang đánh giá khả năng khai thác thực tế tại cực Nam Mặt Trăng.
Minh họa tàu Oasis-1 bay qua khu vực cực Nam của Mặt Trăng. Ảnh: Blue Origin
