Chỉ sau hơn một ngày kể từ khi rời bệ phóng, sứ mệnh Artemis II đang tiến sát cột mốc quan trọng nhất: cú đốt động cơ đưa tàu Orion rời quỹ đạo Trái Đất để hướng tới Mặt Trăng. Quyết định “bật đèn xanh” cho thao tác này – tính đến 02h00 sáng 3/4 (giờ Việt Nam) vẫn chưa được đưa ra – sẽ xác định liệu bốn phi hành gia có thực sự bước vào hành trình không gian sâu đầu tiên của nhân loại sau hơn nửa thế kỷ hay không.

Những giờ đầu sau phóng: từ sự cố nhỏ đến trạng thái ổn định

Sứ mệnh bắt đầu bằng một vụ phóng ngoạn mục từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy, đưa bốn phi hành gia vào quỹ đạo Trái Đất trên tàu Orion – con tàu được đặt tên là Integrity. Đây là chuyến bay có người lái đầu tiên hướng tới Mặt Trăng kể từ thời Chương trình Apollo.

Ngay sau khi vào quỹ đạo, phi hành đoàn nhanh chóng kiểm tra hệ thống và xử lý một sự cố tưởng nhỏ nhưng không hề đơn giản: nhà vệ sinh duy nhất trên tàu gặp trục trặc. Với sự phối hợp giữa mặt đất và phi hành gia, đặc biệt là Christina Koch, vấn đề đã được khắc phục trước khi cả đội bước vào giấc ngủ đầu tiên.

Trong khoảng 7–8 giờ sau phóng, các phi hành gia ổn định nơi ở, phân chia ca nghỉ và bắt đầu thích nghi với môi trường vi trọng lực – yếu tố sẽ theo họ suốt hành trình 10 ngày.

Bay thử nghiệm sát tên lửa: “Rất chính xác”

Một trong những hoạt động đáng chú ý nhất trong ngày đầu là bài thử nghiệm điều khiển thủ công quanh tầng trên của tên lửa Space Launch System.

Phi công Victor Glover đã trực tiếp điều khiển tàu Orion bay chỉ cách tầng trên của tên lửa Space Launch System khoảng 15 mét – một thao tác đòi hỏi độ chính xác cao.

“Có vẻ như tàu chuyển động nhiều hơn một chút, nhưng phản hồi rất nhanh với các điều chỉnh, và tôi có thể đưa nó dừng lại đúng tâm,” Glover cho biết.

Khi bay vòng sang bên hông tầng tên lửa, nơi in quốc kỳ Mỹ, ông tiếp tục nhận xét: “Tôi có thể thấy mục tiêu ghép nối bên hông. Lá cờ Mỹ trông rất đẹp.”

Kết thúc thử nghiệm, Glover đánh giá ngắn gọn: “Nhìn chung, con tàu này bay rất tốt. Rất chính xác.”

Sau đó, Orion tách khỏi quỹ đạo tầng tên lửa và bắt đầu chuẩn bị cho hành trình dài phía trước.

Chuẩn bị cho bước ngoặt: điều chỉnh quỹ đạo và kiểm tra hệ thống

Sau khi thức dậy, phi hành đoàn thực hiện cú đốt động cơ nâng điểm cận địa (perigee raise burn), kéo dài khoảng một phút để điều chỉnh quỹ đạo.

Đây là bước chuẩn bị quan trọng cho cú đốt động cơ lớn hơn – chuyển hướng tới Mặt Trăng (TLI). Nếu ví hành trình như một chuyến bay, thì đây chính là giai đoạn “lăn bánh” trước khi cất cánh.

Trong quá trình này, các hệ thống sống còn được rà soát kỹ lưỡng. Chỉ huy Reid Wiseman cho biết cabin vẫn còn luồng khí lạnh mạnh dù đã điều chỉnh, đồng thời thừa nhận việc chụp ảnh Trái Đất từ tàu Orion “khó như chụp Mặt Trăng từ Trái Đất”.

Trước khi đi ngủ, ông cũng không giấu được ấn tượng về hành tinh quê nhà: “Chúng tôi đang thấy những khung cảnh tuyệt đẹp.”

Khoảnh khắc quyết định: cú đốt TLI mở đường tới Mặt Trăng

Tâm điểm của ngày thứ hai là cú đốt động cơ TLI kéo dài gần 6 phút, đủ mạnh để đưa Orion thoát khỏi lực hấp dẫn của Trái Đất.

Đây là ranh giới mang tính lịch sử. Trước thời điểm này, phi hành đoàn vẫn có thể quay về trong vài giờ. Nhưng sau TLI, họ sẽ bước vào hành trình dài khoảng 400.000 km – không thể quay đầu ngay lập tức.

NASA nhấn mạnh: “Đây là cú đốt động cơ lớn cuối cùng của sứ mệnh. Nó đưa Orion vào quỹ đạo hướng tới Mặt Trăng và thiết lập đường bay quay về Trái Đất.”

Nếu Orion không đạt yêu cầu kỹ thuật, sứ mệnh sẽ dừng lại. Nhưng nếu thành công, bốn phi hành gia sẽ trở thành những người đầu tiên rời khỏi quỹ đạo Trái Đất kể từ năm 1972.

Cuộc sống trên tàu: tập luyện và ngắm Trái Đất

Song song với các thao tác kỹ thuật, phi hành đoàn bắt đầu thiết lập nhịp sinh hoạt trong không gian. Mỗi người tập thể dục khoảng 30 phút mỗi ngày để hạn chế mất cơ và xương.

Trong những khoảnh khắc quan sát, Christina Koch mô tả các dòng sông và đám mây giông nổi bật dưới ánh hoàng hôn, trước khi gửi một thông điệp đầy cảm xúc về Trái Đất: “Các bạn trông thật tuyệt vời.”

Ngày thứ 6: tiếp cận phía xa Mặt Trăng

Nếu đúng kế hoạch, Orion sẽ bay ngang phía xa của Mặt Trăng vào ngày thứ 6 – khu vực chưa từng được con người quan sát trực tiếp ở quy mô này.

Các phi hành gia sẽ chụp ảnh trong lần tiếp cận gần nhất, khi Mặt Trăng trông lớn như một quả bóng rổ, nhằm hỗ trợ lựa chọn địa điểm hạ cánh cho các sứ mệnh Artemis tiếp theo.

Ý nghĩa lịch sử: vượt xa Apollo

Artemis II không chỉ là chuyến bay thử nghiệm mà còn mở đường cho việc con người quay trở lại Mặt Trăng và xây dựng căn cứ lâu dài.

Cựu Tổng thống Barack Obama gọi vụ phóng là “truyền cảm hứng”, nhấn mạnh rằng các sứ mệnh không gian luôn đại diện cho khát vọng vượt qua giới hạn của nhân loại.

Hành trình 10 ngày và điểm kết thúc

Sau khi bay quanh Mặt Trăng, Orion sẽ quay về Trái Đất vào ngày thứ 10, lao vào khí quyển trước khi bung dù và hạ cánh xuống Thái Bình Dương ngoài khơi California.

Trong những ngày cuối, phi hành đoàn sẽ thử nghiệm nhiều công nghệ then chốt, từ điều khiển thủ công đến bảo vệ bức xạ – những yếu tố quan trọng cho các sứ mệnh dài ngày trong tương lai.

Từ một cú phóng rực sáng đến hành trình tiến sâu vào không gian, Artemis II đang mở lại con đường bị gián đoạn hơn 50 năm. Nhưng lần này, mục tiêu không chỉ là quay trở lại – mà là chuẩn bị để ở lại.