Elon Musk cho biết công ty SpaceX đã bí mật nộp hồ sơ chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Mỹ, mở đường cho một thương vụ có thể trở thành đợt niêm yết lớn nhất trong lịch sử, một nguồn tin am hiểu vấn đề nói với Reuters hôm thứ Tư.
Việc niêm yết công khai với mức định giá tiềm năng hơn 1.750 tỷ USD sẽ cho thấy lĩnh vực khám phá không gian đã chuyển từ một hướng đầu tư mang tính thử nghiệm sang chủ đề đầu tư chính thống. Tăng trưởng của SpaceX được thúc đẩy bởi các tên lửa tái sử dụng và mạng Internet vệ tinh Starlink.
Hồ sơ này được nộp sau khi SpaceX sáp nhập với startup trí tuệ nhân tạo xAI của Musk trong một thương vụ định giá công ty tên lửa ở mức 1.000 tỷ USD và nhà phát triển chatbot Grok ở mức 250 tỷ USD.
Musk, người giàu nhất thế giới, điều hành một đế chế kinh doanh rộng lớn trải dài từ xe điện tại Tesla, phóng tên lửa, Internet vệ tinh, trí tuệ nhân tạo cho tới mạng xã hội.
“Nhà đầu tư có thể dùng phương pháp định giá từng phần, nhưng giống như với Tesla, định giá của SpaceX có thể biến động rất mạnh tùy vào mức độ công chúng tin tưởng vào tầm nhìn của Musk,” Angelo Bochanis, chuyên gia tại tổ chức nghiên cứu Renaissance Capital, cho biết.
“Cho đến nay, các nhà đầu tư dường như đang khao khát bất kỳ cơ hội nào để tiếp cận SpaceX.”
IPO lớn nhất lịch sử?
Công ty có trụ sở tại Starbase có thể huy động hơn 50 tỷ USD trong đợt IPO, vượt xa thương vụ niêm yết năm 2019 của Saudi Aramco – hiện vẫn là IPO lớn nhất lịch sử.
Một màn ra mắt bùng nổ của SpaceX có thể thổi luồng sinh khí mới vào thị trường IPO sau nhiều năm trầm lắng. Thị trường kỳ vọng nhu cầu mạnh mẽ từ cả nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức, một phần bị thu hút bởi thương hiệu Musk, phần khác muốn tiếp cận lĩnh vực không gian và vệ tinh đang tăng trưởng nhanh của SpaceX.
SpaceX hiện là công ty tư nhân có giá trị lớn nhất thế giới, theo mức định giá ngầm từ thương vụ sáp nhập với xAI. Trước đó, startup tên lửa này từng được định giá khoảng 800 tỷ USD trong một giao dịch bán cổ phần thứ cấp riêng lẻ.
Một số startup nổi bật khác, bao gồm OpenAI và đối thủ Anthropic, cũng được cho là đang cân nhắc IPO quy mô lớn, qua đó đo lường nhu cầu của nhà đầu tư đối với các đợt niêm yết mới.
“Muskonomy”
Việc niêm yết sẽ làm gia tăng sự giám sát của các nhà phân tích và nhà đầu tư đối với “Muskonomy” – hệ sinh thái doanh nghiệp rộng lớn và có mối liên kết chặt chẽ của tỷ phú này – đồng thời đặt trọng tâm mới vào cách các công ty của ông được tài trợ, quản trị và định giá trên thị trường.
“Một cấu trúc cổ phiếu hai lớp (cách một công ty phát hành hai loại cổ phiếu với quyền biểu quyết khác nhau) có khả năng sẽ cho phép Musk huy động vốn công chúng trong khi vẫn giữ quyền kiểm soát vững chắc, ngay cả khi bị pha loãng đáng kể sau IPO,” Minmo Gahng, trợ lý giáo sư tài chính tại Đại học Cornell, nhận định.
Musk cũng điều hành hãng cấy chip não Neuralink và công ty đào hầm The Boring Company.
Ông cũng đã sáp nhập nền tảng mạng xã hội X vào xAI thông qua hoán đổi cổ phần năm ngoái, giúp startup AI này tiếp cận dữ liệu và mạng lưới của nền tảng.
Một số nhà phân tích cho rằng những lo ngại về khả năng Musk điều hành nhiều công ty có giá trị vượt 1.000 tỷ USD có thể làm giảm phần nào sự hứng thú của nhà đầu tư.
Cuộc đua không gian
Việc nộp hồ sơ niêm yết diễn ra trong bối cảnh NASA chuẩn bị phóng bốn phi hành gia bay vòng quanh Mặt Trăng trong chuyến bay kéo dài 10 ngày – nhiệm vụ không gian tham vọng nhất của Mỹ trong nhiều thập kỷ.
SpaceX đã tạo ra khoảng 8 tỷ USD lợi nhuận trên doanh thu 15–16 tỷ USD trong năm ngoái, Reuters đưa tin hồi tháng 1, dẫn nguồn tin thân cận.
Ngày càng nhiều tỷ phú và công ty tư nhân đang thúc đẩy một cuộc chạy đua không gian mới tại Mỹ, đầu tư mạnh vào tên lửa, mạng vệ tinh và tham vọng Mặt Trăng, bao gồm SpaceX và Blue Origin của Jeff Bezos.
Khi NASA ngày càng dựa vào đối tác thương mại và ngân sách quốc phòng tăng, không gian đang trở thành một chiến trường chiến lược, được định hình bởi ưu thế công nghệ, ưu tiên an ninh quốc gia và tiềm năng lợi ích kinh tế mới.
SpaceX cũng đã xin phép phóng tới 1 triệu vệ tinh chạy bằng năng lượng Mặt Trời, được thiết kế như các trung tâm dữ liệu quỹ đạo – vượt xa mọi hệ thống hiện có hoặc từng được đề xuất.
Các kỹ sư và chuyên gia công nghệ của NASA đã dự đoán trong gần hai thập kỷ về việc chuyển các hệ thống tính toán tiêu tốn năng lượng ra ngoài Trái Đất.
Thương vụ sáp nhập giữa SpaceX và xAI đã thu hút sự chú ý của nhà đầu tư về cách Musk có thể sử dụng mạng lưới tích hợp chặt chẽ giữa tên lửa, vệ tinh và hệ thống AI để vượt qua các rào cản kỹ thuật và vốn, mở rộng hạ tầng trí tuệ nhân tạo ra bên ngoài Trái Đất.
Trí tuệ nhân tạo hiện là chủ đề “ưa thích” của Phố Wall, với mọi thứ liên quan đến AI đều góp phần thúc đẩy đà tăng mạnh của cổ phiếu công nghệ và nâng cao định giá toàn ngành.
Tên lửa của SpaceX đặt tại Starbase, Texas, Mỹ, ngày 31/3/2026. Ảnh: Reuters
