Tập đoàn dược phẩm Mỹ Eli Lilly đã đạt thỏa thuận trị giá 2,75 tỷ USD nhằm đưa các loại thuốc được phát triển bằng trí tuệ nhân tạo của công ty Insilico Medicine, được sáng lập bởi doanh nhân Nga Alex Zhavoronkov và niêm yết tại Hồng Kông, ra thị trường toàn cầu.
Theo thông báo của hai công ty, Insilico sẽ nhận 115 triệu USD trả trước, phần còn lại phụ thuộc vào các mốc phê duyệt và thương mại hóa, cùng với tiền bản quyền từ doanh số trong tương lai.
Ông Alex Zhavoronkov, nhà sáng lập và CEO Insilico, nói với CNBC rằng công ty đã phát triển 28 loại thuốc bằng các công cụ AI tạo sinh, trong đó gần một nửa đã bước vào giai đoạn thử nghiệm lâm sàng. Insilico đã niêm yết tại Hồng Kông vào tháng 12 và cổ phiếu của hãng đã tăng hơn 50% từ đầu năm đến nay.
“Ở nhiều khía cạnh, Lilly còn giỏi hơn chúng tôi trong một số lĩnh vực AI,” Zhavoronkov nói, đồng thời cho biết tập đoàn dược Mỹ có “một cá nhân” đã kết hợp sinh học, hóa học và tự động hóa trong cùng một hệ thống. Ông cũng cho biết theo thỏa thuận, Insilico sẽ tham gia cộng đồng Gateway Labs của Lilly để phát triển công nghệ sinh học.
Hai công ty đã hợp tác từ năm 2023, khi ký thỏa thuận cấp phép phần mềm dựa trên AI.
Ông Andrew Adams, Phó chủ tịch phụ trách khám phá phân tử của Lilly, nói: “Sự hợp tác này cho phép chúng tôi khám phá các cơ chế mới và đẩy nhanh việc xác định các ứng viên thuốc điều trị tiềm năng trong nhiều lĩnh vực bệnh lý.” Ông gọi công nghệ khám phá thuốc bằng AI của Insilico là “một sự bổ sung mạnh mẽ” cho năng lực phát triển lâm sàng của Lilly.
CEO của Eli Lilly, David A. Ricks, đã tham dự một diễn đàn cấp cao tại Bắc Kinh đầu tháng này, chỉ vài tuần sau khi công ty công bố kế hoạch đầu tư 3 tỷ USD vào Trung Quốc trong thập kỷ tới. Năm ngoái, doanh thu từ thị trường Trung Quốc chiếm chưa đến 3% tổng doanh thu của hãng.
Zhavoronkov cho biết Insilico phát triển các hệ thống AI bên ngoài Trung Quốc, tại Canada và Trung Đông, nhưng tiến hành các nghiên cứu tiền lâm sàng giai đoạn đầu tại Trung Quốc dựa trên các kết quả AI này. Ông cũng nhấn mạnh rằng AI không chỉ giúp rút ngắn thời gian nghiên cứu mà còn có thể tổng hợp các phân tử nhanh hơn so với phương pháp truyền thống.
Hình ảnh từ trên cao cho thấy logo Eli Lilly tại văn phòng của công ty ở San Diego, California. Ảnh: Reuters
