Cơ quan Vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA) thông báo sẽ bắt đầu tiếp nhận đề xuất cho một chương trình nghiên cứu con người trong không gian từ ngày 1-4. Chương trình này hướng đến các vấn đề khoa học chiến lược, cơ bản và mang tính định hướng tương lai liên quan đến việc duy trì sức khỏe lâu dài của con người trong các chuyến bay lên trạm vũ trụ và sứ mệnh đổ bộ Mặt Trăng.
Mục tiêu của chương trình là xây dựng một “bản đồ con người trong không gian”, thiết lập cơ sở dữ liệu nghiên cứu, đồng thời tạo ra các kết quả khoa học đổi mới có thể mang lại lợi ích không chỉ cho sức khỏe của các phi hành gia Trung Quốc trong các nhiệm vụ dài ngày, mà còn cho cộng đồng trên Trái Đất.
Theo hướng dẫn được cơ quan này công bố trong tuần, đây cũng là một phần trong nỗ lực thúc đẩy Trung Quốc trở thành cường quốc hàng không vũ trụ và công nghệ.
Chương trình sẽ sử dụng mẫu sinh học của con người, các cơ quan mô phỏng (organoid) và tế bào để nghiên cứu tác động của vi trọng lực lên xương và cơ, cũng như ảnh hưởng của các chuyến bay dài ngày và giai đoạn sau khi trở về Trái Đất đối với tim mạch, quá trình trao đổi chất, nhận thức và lão hóa.
Y học không gian là một trong những lĩnh vực nghiên cứu then chốt trên trạm vũ trụ Thiên Cung. Kể từ khi công bố kêu gọi đề xuất vào tháng 6-2023, đã có tổng cộng 387 dự án được gửi tới, trong đó 53 dự án đã được triển khai trên phòng thí nghiệm không gian của quốc gia này.
Trung Quốc đặt mục tiêu đưa con người lên Mặt Trăng vào năm 2030. Trong năm nay, trạm vũ trụ Thiên Cung dự kiến sẽ tiếp nhận hai phi hành đoàn, trong đó có một phi hành gia sẽ thực hiện nhiệm vụ kéo dài hơn một năm trên quỹ đạo. Khi các chuyến bay có người lái dài ngày trở nên phổ biến, việc đảm bảo sức khỏe cho phi hành gia trở thành mối quan tâm lớn của công chúng.
Nghiên cứu y học không gian cũng góp phần thúc đẩy y học trên Trái Đất. Theo nhà nghiên cứu Li Yinghui tại Trung tâm Nghiên cứu và Huấn luyện Phi hành gia Trung Quốc, nước này đã đạt được nhiều thành tựu, bao gồm hoàn thành nghiên cứu đầu tiên về chip cơ quan trong không gian (công nghệ sinh học mô phỏng một phần cơ quan người trên một con chip siêu nhỏ được đem lên môi trường không gian để nghiên cứu) và nghiên cứu đầu tiên trên thế giới về chip mô mạch máu nhân tạo.
Những kết quả này đã cung cấp nền tảng lý thuyết và công nghệ cho các nghiên cứu về sức khỏe tim mạch, hệ cơ, bệnh thoái hóa thần kinh, quá trình lão hóa và phát triển thuốc.
Một phi hành gia Trung Quốc trong chuyến đi bộ bên ngoài Trạm Thiên Cung ngày 16/3/2026. Ảnh: Tân Hoa Xã
