Phi hành đoàn của Artemis 2 – sứ mệnh đưa con người bay quanh Mặt Trăng đầu tiên của NASA sau hơn nửa thế kỷ – đã chính thức có mặt tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy (KSC), hoàn tất bước chuẩn bị cuối cùng trước ngày phóng dự kiến vào đầu tháng 4-2026.
Bốn phi hành gia gồm Reid Wiseman, Victor Glover và Christina Koch của NASA, cùng Jeremy Hansen của Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA), đã điều khiển các máy bay phản lực T-38 từ Trung tâm Vũ trụ Johnson ở Houston tới Florida, hạ cánh xuống Cơ sở Hạ cánh Tàu con thoi tại KSC vào chiều 27-3 theo giờ Mỹ. Đây là điểm dừng chân cuối cùng của họ trên Trái Đất trước khi bước vào hành trình không gian kéo dài khoảng 10 ngày.
Theo kế hoạch, Artemis 2 sẽ được phóng bằng tên lửa Space Launch System (SLS) từ KSC sớm nhất vào ngày 1-4, đưa tàu vũ trụ Orion cùng phi hành đoàn lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp trước khi thực hiện hành trình bay vòng quanh Mặt Trăng và trở về.
Nếu lịch trình của NASA được giữ nguyên, phi hành đoàn Artemis 2 sẽ di chuyển tới cơ sở Neil Armstrong Operations and Checkout (O&C) tại KSC vào sáng thứ Tư để bắt đầu mặc bộ đồ không gian, trong khi các đội nhiệm vụ sẽ tiến hành quy trình đếm ngược và nạp nhiên liệu cho tên lửa SLS.
NASA dự kiến bắt đầu nạp nhiên liệu cho SLS bằng hydro lỏng và oxy lỏng siêu lạnh vào lúc 7 giờ 45 phút sáng theo giờ miền Đông vào thứ Tư, 1/4/2026 (tức 18:45 chiều cùng ngày giờ Việt Nam), với thời điểm phóng dự kiến trong cửa sổ kéo dài hai giờ bắt đầu lúc 6 giờ 24 phút chiều theo giờ miền Đông. Nếu xảy ra trì hoãn, NASA có thể thiết lập lại SLS cho tối đa bốn lần phóng trong khoảng từ ngày 1 đến 6-4, và một cửa sổ dự phòng khác sẽ mở vào ngày 30-4 nếu tuần đầu tháng không khả thi.
Đây là chuyến bay có người lái đầu tiên trong chương trình Artemis – nỗ lực dài hạn của NASA nhằm thiết lập sự hiện diện bền vững của con người trên Mặt Trăng – đồng thời đánh dấu lần đầu tiên phi hành gia quay trở lại khu vực không gian này kể từ sứ mệnh Apollo 17 năm 1972.
Phi hành đoàn đã bắt đầu cách ly từ ngày 20-3, trùng thời điểm tên lửa SLS được đưa từ tòa nhà Lắp ráp Phương tiện ra bệ phóng tại Tổ hợp Phóng 39B. Họ sẽ tiếp tục duy trì trạng thái cách ly cho đến hết cửa sổ phóng, dự kiến kéo dài đến ngày 6-4. Đây cũng là lần thứ hai SLS của Artemis 2 được đưa ra bệ phóng, sau khi phải quay trở lại để xử lý các vấn đề kỹ thuật phát hiện trong quá trình thử nghiệm hồi đầu năm.
Sứ mệnh Artemis 2 được thiết kế như một bước đệm quan trọng, nhằm kiểm chứng toàn bộ hệ thống trước khi thực hiện các chuyến đổ bộ Mặt Trăng trong tương lai. Đáng chú ý, đây sẽ là lần đầu tiên hệ thống hỗ trợ sự sống trên tàu Orion được thử nghiệm trong không gian với con người trên khoang. Tuy nhiên, phi hành đoàn sẽ không hạ cánh xuống Mặt Trăng, mà bay theo một quỹ đạo đặc biệt gọi là “hồi quy tự do”, cho phép tàu tự động quay trở lại Trái Đất sau khi bay vòng qua phía xa của Mặt Trăng mà không cần các cú đốt động cơ lớn bổ sung.
Nếu mọi việc diễn ra suôn sẻ, khoảng 24 giờ sau khi phóng, Orion sẽ thực hiện cú đốt động cơ quan trọng để chuyển sang quỹ đạo hướng tới Mặt Trăng. Đây là bước then chốt đưa con người trở lại không gian sâu sau hơn 50 năm gián đoạn.
Artemis 2 cũng đánh dấu chuyến bay thử nghiệm có người lái đầu tiên của tên lửa SLS, vốn mới chỉ bay một lần trong sứ mệnh Artemis 1 không người lái vào năm 2022. Tàu Orion cũng đã trải qua hai chuyến bay không người lái trước đó, bao gồm một lần vào quỹ đạo Trái Đất năm 2014 và một lần bay quanh Mặt Trăng trong Artemis 1.
Trong suốt hành trình, NASA và CSA dự kiến mang đến trải nghiệm theo dõi đa phương tiện cho công chúng. Các camera bên ngoài tàu Orion sẽ truyền hình ảnh trực tiếp gần như liên tục, dù chất lượng có thể bị ảnh hưởng bởi khoảng cách và lưu lượng dữ liệu. Bên cạnh đó, các phi hành gia dự kiến sẽ có các phiên liên lạc được phát công khai với Trái Đất khoảng mỗi ngày một lần, tùy thuộc vào tiến độ và điều kiện thực tế của sứ mệnh.
Điểm nhấn của Artemis 2 nhiều khả năng sẽ là thời điểm tàu bay vòng qua phía xa của Mặt Trăng ở khoảng cách gần nhất khoảng 8.000 km. Từ góc nhìn của phi hành đoàn, Mặt Trăng khi đó sẽ có kích thước tương đương một quả bóng rổ, cho phép họ quan sát chi tiết bề mặt, từ màu sắc, ánh sáng đến cấu trúc địa chất.
Không chỉ là một chuyến bay biểu tượng, Artemis 2 còn mang theo các mục tiêu khoa học quan trọng. Các phi hành gia sẽ tiến hành nghiên cứu ngay trên cơ thể mình để tìm hiểu cách con người thích nghi với môi trường vi trọng lực kết hợp với mức bức xạ cao hơn so với Trạm Vũ trụ Quốc tế. Ngoài ra, một cuộc liên lạc trực tiếp giữa tàu Orion và Trạm Vũ trụ Quốc tế cũng có thể diễn ra nếu điều kiện cho phép.
Sau hành trình khoảng 10 ngày, Orion dự kiến sẽ hạ cánh xuống biển ngoài khơi thành phố San Diego (Mỹ). Quá trình thu hồi tàu sẽ được thực hiện với sự phối hợp của Hải quân Mỹ, và NASA dự kiến phát sóng trực tiếp sự kiện này.
Phát biểu sau khi đặt chân tới KSC, chỉ huy Reid Wiseman bày tỏ sự hào hứng: “Thật tuyệt khi có mặt ở đây. Chúng tôi rất thích đến nơi này.” Ông cũng gửi lời cảm ơn tới Văn phòng Phi hành gia của NASA – đơn vị đã hỗ trợ toàn diện cho phi hành đoàn từ huấn luyện, hậu cần đến quá trình cách ly trước chuyến bay.
Về phần mình, lãnh đạo NASA nhấn mạnh Artemis 2 là một bước đi trong quá trình thử nghiệm dài hạn. “Chúng tôi không cố gắng làm mọi thứ hoàn hảo ngay từ đầu. Đây là giai đoạn thử nghiệm và khám phá, mở ra nhiều cơ hội cho các thiết bị khoa học và công nghệ,” Giám đốc NASA Isaacman cho biết.
Trong lộ trình tiếp theo, nếu Artemis 2 thành công, NASA dự kiến triển khai các nhiệm vụ tiếp theo nhằm tiến tới đổ bộ Mặt Trăng và xây dựng sự hiện diện lâu dài trong thập niên 2030, với các mô-đun sinh sống, xe tự hành và hệ thống hậu cần thường xuyên.
Dù vậy, NASA cũng lưu ý rằng toàn bộ các mốc thời gian và hoạt động của Artemis 2 đều có thể thay đổi, do sứ mệnh này đang đóng vai trò thử nghiệm các quy trình và công nghệ cốt lõi cho toàn bộ chương trình Artemis.
Các phi hành gia Artemis 2 lái máy bay phản lực T-38 từ Trung tâm Vũ trụ Johnson ở Houston tới Florida, hạ cánh xuống Cơ sở Hạ cánh Tàu con thoi tại Trung tâm vũ trụ Kennedy. Ảnh: Space.com
Phi hành gia của NASA và chuyên gia nhiệm vụ Artemis 2 Christina Koch giới thiệu vật chỉ thị trạng thái không trọng lực của phi hành đoàn, có tên “Rise”, trong khi chỉ huy Artemis 2 Reid Wiseman nâng vật này lên không trung. Ảnh: Spaceflight Now
Artemis 2 trên bệ phóng. Ảnh: NASA
Sơ đồ đườnmg bay của sứ mệnh Artemis 2. Ảnh: NASA
