Khí đốt tự nhiên đang trở thành tâm điểm trong các cuộc thảo luận về tương lai năng lượng cho trí tuệ nhân tạo (AI), khi nhu cầu điện của công nghệ này tăng vọt với tốc độ chưa từng có.
Tại CERAWeek – hội nghị năng lượng lớn nhất thế giới diễn ra từ ngày 23 đến 27-3-2026 tại Houston, Hoa Kỳ – khoảng 10.000 chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp đã tập trung để tìm lời giải cho bài toán năng lượng của AI. Một trong những câu hỏi lớn nhất: làm thế nào để đáp ứng nhanh nhu cầu điện khổng lồ của các trung tâm dữ liệu, trong khi vẫn phải đối mặt với các cam kết giảm phát thải.
Theo ông Laurent Ruseckas từ S&P Global, đơn vị tổ chức hội nghị, “điện từ khí đốt chắc chắn đóng vai trò then chốt” đối với sự phát triển của AI. Nhận định này phản ánh quan điểm phổ biến tại CERAWeek: trong ngắn hạn, khí đốt là giải pháp khả thi nhất để “giải cơn khát điện” của AI.
Các trung tâm dữ liệu – nền tảng vận hành AI và điện toán đám mây – tiêu thụ lượng điện khổng lồ và ngày càng gia tăng. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), khí đốt tự nhiên hiện là nguồn năng lượng lớn thứ ba của các trung tâm dữ liệu toàn cầu, chiếm khoảng 26% nhu cầu. Than đá vẫn đứng đầu về tỷ trọng, tiếp theo là năng lượng tái tạo.
Nguồn cung khí đốt, đặc biệt từ Mỹ, đang tăng mạnh để đáp ứng xu hướng này. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), kể từ năm 2016, sản lượng khí đốt của Mỹ đã tăng đáng kể, trong khi xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tăng gấp 30 lần. Với việc Tổng thống Donald Trump tiếp tục ủng hộ nhiên liệu hóa thạch, xu hướng này được dự báo sẽ còn kéo dài.
“Làn sóng gia tăng sử dụng khí đốt gắn liền với nhu cầu phát triển AI,” Eric Hanselman, chuyên gia của S&P Global, nhận định. Tương tự, ông Charles Riedl từ Trung tâm Khí Tự nhiên hóa lỏng (CLNG) cho rằng khí đốt có lợi thế lớn nhờ tính ổn định và khả năng điều phối linh hoạt.
Một nghiên cứu của Global Energy Monitor cũng cho thấy hơn một phần ba công suất khí đốt tại Mỹ hiện đang trực tiếp cung cấp điện cho các trung tâm dữ liệu – dấu hiệu cho thấy mối liên kết ngày càng chặt giữa AI và nhiên liệu hóa thạch.
Tuy nhiên, không phải ai cũng tin đây là lời giải bền vững. Ông Mark Brownstein từ Quỹ Phòng vệ Môi trường cảnh báo mô hình này có chi phí cao và gây ô nhiễm đáng kể. Khí đốt tự nhiên, với thành phần chính là methane, khi đốt sẽ tạo ra CO2 – khí gây hiệu ứng nhà kính chính. Ngoài ra, rò rỉ methane trong quá trình khai thác và vận chuyển còn gây tác động khí hậu nghiêm trọng hơn.
Thực tế, một số dự án đã vấp phải phản ứng từ cộng đồng. Tại bang West Virginia, kế hoạch xây dựng một nhà máy điện chạy bằng khí đốt để phục vụ riêng cho trung tâm dữ liệu đang bị người dân phản đối vì lo ngại về môi trường và sức khỏe.
Trong khi đó, sự bùng nổ của AI cũng đang khiến các cam kết khí hậu của ngành công nghệ lung lay. Nhiều tập đoàn từng đặt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2030 hoặc 2040, nhưng nay buộc phải điều chỉnh. “Điều đó gần như đã bị gác lại. Khí đốt là cách nhanh nhất để có điện,” ông Ruseckas nói.
Bên cạnh khí đốt, năng lượng hạt nhân nổi lên như một phương án thay thế trong dài hạn. Hiện nguồn này chiếm khoảng 15% điện năng tiêu thụ của các trung tâm dữ liệu toàn cầu. Theo Chủ tịch Ủy ban Điều tiết Hạt nhân Mỹ Ho Nieh, sự gia tăng nhu cầu từ AI đang khiến điện hạt nhân trở thành một phần của lời giải.
Dù vậy, trở ngại lớn của điện hạt nhân là thời gian triển khai dài. Tháng 1 vừa qua, Meta đã ký thỏa thuận với ba công ty năng lượng hạt nhân tại Mỹ, nhưng tổng công suất 6,6 gigawatt dự kiến phải đến năm 2035 mới đi vào vận hành đầy đủ.
Trong bối cảnh đó, bài toán năng lượng cho AI đang cho thấy một thực tế rõ ràng: giữa mục tiêu phát triển công nghệ và cam kết khí hậu, thế giới có thể sẽ phải chấp nhận những lựa chọn mang tính “đánh đổi” – ít nhất là trong ngắn hạn.
Những người biểu tình phản đối ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch diễu hành, cầm biểu ngữ ghi “Phá vỡ hệ thống”, nhằm phản đối hội nghị năng lượng CERAWeek, tại Houston, Hoa Kỳ, ngày 23 tháng 3 năm 2026. Ảnh: Reuters
