NASA đang theo đuổi một lộ trình “khả thi hơn” để đưa con người trở lại Mặt Trăng, trong bối cảnh chuẩn bị phóng sứ mệnh có người lái Artemis 2 vào ngày 1/4 — chuyến bay đầu tiên đưa phi hành gia bay quanh Mặt Trăng sau hơn nửa thế kỷ. Vậy cụ thể các phi hành gia trong sứ mệnh này sẽ thực hiện những công việc gì?
Artemis 2 sẽ mang theo bốn phi hành gia gồm chỉ huy Reid Wiseman, phi công Victor Glover và hai chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch cùng Jeremy Hansen trên tàu Orion. Trong sứ mệnh kéo dài khoảng 10 ngày này, tàu Orion sẽ đưa phi hành đoàn bay vòng qua phía xa của Mặt Trăng. Từ quỹ đạo này, các phi hành gia sẽ dành tới 6 giờ để quan sát và ghi nhận bề mặt, bao gồm cả những khu vực mà con người có thể chưa từng trực tiếp quan sát.
Khác với các sứ mệnh trước vốn phụ thuộc nhiều vào thiết bị tự động, Artemis 2 đặt trọng tâm vào khả năng quan sát của con người. Phi hành đoàn sẽ sử dụng máy ảnh cầm tay, ghi âm mô tả bằng lời, đồng thời vẽ phác thảo và chú thích trên thiết bị số. Những mô tả này được các nhà khoa học đánh giá là nguồn dữ liệu quan trọng, đặc biệt trong việc nhận diện các chi tiết tinh tế như biến đổi màu sắc, ánh sáng hay địa hình — những yếu tố mà cảm nhận của con người có thể bổ sung cho dữ liệu từ cảm biến.
Để hỗ trợ nhiệm vụ, NASA đã xây dựng một bản đồ tương tác của Mặt Trăng, giúp phi hành đoàn xác định các mục tiêu ưu tiên tùy theo điều kiện quan sát và ánh sáng trong quá trình bay. Kế hoạch quan sát chi tiết sẽ được hoàn thiện sau khi tàu vào quỹ đạo chính xác.
Trước chuyến bay, các phi hành gia đã trải qua ba năm huấn luyện, bao gồm địa chất thực địa và các kỹ năng quan sát theo phương pháp từ thời chương trình Apollo. Mục tiêu là giúp họ có thể mô tả chính xác các đặc điểm bề mặt Mặt Trăng theo cách hữu ích cho giới khoa học.
Song song với Artemis 2, NASA cũng đang điều chỉnh chiến lược tổng thể. Cơ quan này lùi mốc đổ bộ Mặt Trăng có người lái đầu tiên từ Artemis 3 sang Artemis 4, trong khi vẫn giữ mục tiêu hướng tới khu vực cực Nam Mặt Trăng — nơi được cho là có băng nước, nhưng địa hình phức tạp hơn nhiều so với các khu vực từng được thám hiểm trước đây.
Chiến lược mới nhấn mạnh vai trò của các sứ mệnh robot tiền trạm nhằm thu thập dữ liệu về môi trường, nhiệt độ và địa chất, qua đó giảm rủi ro cho các chuyến bay có người lái trong tương lai. NASA kỳ vọng cách tiếp cận linh hoạt hơn này sẽ giúp duy trì mục tiêu đưa con người trở lại Mặt Trăng vào năm 2028, đồng thời củng cố lợi thế trong cuộc đua không gian toàn cầu.
Hình vẽ minh họa một cơ sở dự kiến sẽ được thiết lập trên Mặ Trăng. Ảnh: NASA
Tên lửa Mặt Trăng Artemis 2 của NASA trên bệ phóng. Ảnh: NASA
