Chỉ chưa đầy sáu tuần sau khi Elon Musk sáp nhập SpaceX và xAI trong một thỏa thuận mà ông định giá 1.250 tỷ USD, người giàu nhất thế giới đã thừa nhận rằng công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo của mình “đã không được xây dựng đúng ngay từ lần đầu, nên đang được xây dựng lại từ nền móng”.

Musk đăng tải bình luận này trên X – nền tảng hiện thuộc sở hữu của SpaceX – sau khi một số đồng sáng lập của xAI gần đây lần lượt rời công ty. Trường hợp mới nhất xảy ra trong tuần này khi Zihang Dai và Guodong Zhang được cho là đã rời xAI.

Tháng trước, nhà nghiên cứu có ảnh hưởng Jimmy Ba thông báo rời công ty trong một bài đăng trên X, cảm ơn Musk và viết rằng ông “biết ơn vì đã giúp đồng sáng lập công ty từ những ngày đầu”. Trước đó, Tony Wu cũng cho biết sẽ rời đi. Toby Pohlen sau đó cũng rời công ty vào cuối tháng 2.

Một tháng trước đó, hãng xe điện Tesla của Musk cho biết họ đã đồng ý đầu tư 2 tỷ USD vào xAI, gắn với vòng huy động vốn 20 tỷ USD mà công ty từng công bố trước đó.

Làn sóng rời đi tại xAI – khiến Musk chỉ còn lại hai người đã cùng ông thành lập công ty vào năm 2023 – diễn ra trong bối cảnh SpaceX đang chuẩn bị niêm yết cổ phiếu trong năm nay, trong một đợt IPO có thể lập kỷ lục nếu diễn ra.

Trong thương vụ sáp nhập SpaceX với xAI tháng trước, công ty tên lửa tái sử dụng được định giá 1.000 tỷ USD, trong khi mảng AI được định giá 250 tỷ USD, theo các tài liệu mà CNBC xem được.

Trước đó, Musk cũng từng sử dụng xAI để mua lại mạng xã hội X (trước đây là Twitter) trong một thương vụ hoán đổi cổ phiếu được công bố vào tháng 3 năm ngoái.

Hôm thứ Năm, SpaceX cho biết đã tuyển dụng hai lập trình viên từ startup viết mã bằng AI đang nổi là Cursor, gồm Andrew Milich và Jason Ginsberg. Báo Financial Times hôm thứ Sáu dẫn nguồn tin thân cận cho biết Musk đã ra lệnh cắt giảm nhân sự sau khi chứng kiến sự thành công nhanh chóng của các công cụ lập trình do AI tạo sinh từ các đối thủ như OpenAI và Anthropic.

“Nhiều người rất tài năng trong vài năm qua đã không nhận được lời mời làm việc hoặc thậm chí không được phỏng vấn tại xAI,” Musk viết trên X vào sáng sớm thứ Sáu. “Tôi xin lỗi.”

Musk cho biết thêm rằng ông và Baris Akis – người phụ trách tuyển dụng kỹ sư tại xAI – “đang xem lại toàn bộ lịch sử phỏng vấn của công ty và liên hệ lại với các ứng viên tiềm năng”.

Ngoài việc mất đi nhiều nhân sự chủ chốt ban đầu và tụt lại phía sau trong lĩnh vực lập trình bằng AI, xAI còn phải đối mặt với nhiều tranh cãi liên quan đến chatbot và công cụ tạo hình ảnh Grok, hiện đang bị điều tra bởi các chính phủ nước ngoài.

Các vấn đề bắt đầu khi Grok cho phép người dùng dễ dàng tạo ra hình ảnh khiêu dâm không có sự đồng thuận, hay còn gọi là deepfake khiêu dâm, bằng cách chỉnh sửa ảnh hoặc video của người thật, bao gồm cả người lớn và trẻ em.

Dưới thời Tổng thống Donald Trump, Grok của xAI đã giành được các hợp đồng với chính phủ Mỹ từ Bộ Quốc phòng và Cơ quan Quản lý Dịch vụ Tổng hợp (GSA).

Trong khi đó, xAI đã chi hàng tỷ USD trong những năm gần đây để xây dựng hạ tầng điện năng và dữ liệu tại khu vực Memphis, bang Tennessee. Công ty cũng vừa nhận được giấy phép tại bang Mississippi để xây dựng một trong những nhà máy điện lớn nhất khu vực, sử dụng các tua-bin đốt khí tự nhiên nhằm cung cấp điện cho các trung tâm dữ liệu của xAI.

Tesla – nguồn tạo ra phần lớn tài sản thanh khoản của Musk – cũng đang hợp tác với xAI theo nhiều cách. Hãng xe điện này đang tích hợp Grok vào hệ thống giải trí và điều hướng trên xe, đồng thời sử dụng các mô hình Grok trong quá trình phát triển robot hình người Optimus.

Tesla cũng đã bán cho xAI hàng trăm triệu USD các hệ thống pin dự phòng cỡ lớn để sử dụng tại các trung tâm dữ liệu của công ty.

Elon Musk, giám đốc điều hành Tesla Inc., tại Diễn đàn Đầu tư Mỹ – Saudi tổ chức ở Trung tâm Kennedy, Washington DC, Mỹ, ngày 19-11-2025. Ảnh: Bloomberg