Phố Wall đang bị bao trùm bởi lo ngại về sự đảo lộn do AI gây ra. Làn sóng bán tháo khởi đầu ở nhóm cổ phiếu phần mềm, sau đó lan sang các lĩnh vực bị xem là dễ tổn thương trước tự động hóa, kéo thị trường chứng khoán Mỹ giảm mạnh trong tuần này.
Giao dịch theo tâm lý “sợ AI” không chừa cả các lĩnh vực như tín dụng tư nhân, môi giới bất động sản, phân tích dữ liệu, dịch vụ pháp lý và bảo hiểm.
Cổ phiếu công nghệ toàn cầu lao dốc sau khi Anthropic công bố một tiện ích mở rộng AI cho lĩnh vực pháp lý. Lo ngại của nhà đầu tư càng gia tăng sau hàng loạt nâng cấp và ra mắt mô hình AI mới.
“Trong bối cảnh nỗi sợ chi phối tâm lý thị trường, nhà đầu tư đang ở trạng thái ‘bán trước, nghĩ sau’, liên tục đặt câu hỏi ‘ai sẽ là người tiếp theo’ và không nương tay với bất kỳ cổ phiếu nào bị xem là kẻ thua cuộc trước AI,” chiến lược gia cổ phiếu của Barclays, Emmanual Cau, cho biết.
Phần mềm và các khoản vay liên quan đến phần mềm
Chỉ số S&P 500 Software & Services đã mất khoảng 2.000 tỷ USD giá trị kể từ đỉnh tháng 10. Một nửa mức giảm diễn ra trong tuần đầu tháng 2, do lo ngại các công cụ AI phát triển nhanh có thể làm đảo lộn mô hình phần mềm đăng ký và công cụ doanh nghiệp truyền thống.
Từ đầu năm đến nay, các cổ phiếu giảm mạnh nhất trong Nasdaq 100 gồm Atlassian (giảm 47%), Intuit (giảm 40%) và Workday (mất một phần ba giá trị). Salesforce giảm khoảng 30% trong năm 2026, Adobe mất 25% và CrowdStrike giảm 12%.
“Có quan điểm cho rằng AI sẽ sớm thay thế các mô hình đã được xây dựng và mang lại lợi nhuận lớn cho doanh nghiệp trong nhiều năm,” Robert Pavlik, quản lý danh mục cấp cao tại Dakota Wealth ở Connecticut, nhận định.
Đợt điều chỉnh mạnh nhất của ngành phần mềm Mỹ trong hơn ba năm cũng kéo giảm cổ phiếu các nhà quản lý tài sản thay thế (khác với tài sản truyền thống như cổ phiếu, trái phiếu, tiền mặt), do lo ngại họ sử dụng các khoản vay và đòn bẩy liên quan đến doanh nghiệp phần mềm.
Ares, Blackstone, Blue Owl, Apollo, TPG và KKR đã giảm từ 13% đến 24% trong năm nay.
Khoảng 20% thị trường tín dụng tư nhân có mức độ tiếp xúc với ngành phần mềm, theo ước tính của BNP Paribas.
Môi giới tài chính, phân tích dữ liệu và dịch vụ pháp lý
Ngành tài chính, đặc biệt là các công ty môi giới và phân tích dữ liệu, chịu áp lực sau khi công ty quản lý tài sản Altruist giới thiệu tính năng lập kế hoạch thuế tích hợp AI, làm dấy lên lo ngại mô hình kinh doanh của họ có thể bị thay đổi.
Cổ phiếu các công ty môi giới LPL Financial, Raymond James Financial và Charles Schwab giảm hơn 7% trong đầu tháng 2.
Công ty cung cấp chỉ số S&P Global, vốn đưa ra dự báo lợi nhuận 2026 kém tích cực, đã giảm hơn 25% trong tháng 2 và có nguy cơ ghi nhận tháng tồi tệ nhất kể từ năm 2009. Moody’s, FactSet Research và MSCI cũng giảm mạnh trong tháng này.
Cổ phiếu Thomson Reuters niêm yết trên Nasdaq chạm mức thấp gần 5 năm vào tuần trước do lo ngại AI ảnh hưởng đến mảng dịch vụ pháp lý.
Dịch vụ bất động sản
Các công ty bất động sản thương mại và quản lý đầu tư giảm mạnh hôm thứ Tư. Theo các nhà phân tích KBW, nhà đầu tư đang rút vốn khỏi các mô hình kinh doanh thu phí cao và phụ thuộc nhiều vào lao động – vốn bị xem là dễ bị AI làm gián đoạn.
CBRE Group và Jones Lang LaSalle giảm khoảng 12% mỗi cổ phiếu trong ngày thứ Tư, trong khi Cushman & Wakefield mất gần 14%. CoStar Group giảm 5,9%.
Tuy nhiên, nhà phân tích Sean Sunlop của Morningstar cho rằng lo ngại thị trường có phần bị thổi phồng, do thị trường bất động sản thương mại phân mảnh và nhiều khách hàng không coi bất động sản là hoạt động cốt lõi. Ông cũng lưu ý định giá cổ phiếu “không hề rẻ” dù đã giảm mạnh.
Bảo hiểm
Cổ phiếu bảo hiểm giảm sâu sau khi nền tảng trực tuyến Insurify công bố công cụ so sánh bảo hiểm ô tô tích hợp AI trên ChatGPT, cho phép người dùng so sánh mức phí.
Chỉ số S&P 500 Insurance giảm 3,9% hôm thứ Hai, mức giảm trong ngày mạnh nhất kể từ giữa tháng 10.
Cổ phiếu môi giới bảo hiểm Willis Towers Watson đã mất 15% trong tuần này, hướng đến tuần giảm mạnh nhất kể từ đợt bán tháo vì đại dịch tháng 3/2020. Aon giảm 9% và Arthur J. Gallagher mất 15%.
“Chúng tôi cho rằng thị trường môi giới bảo hiểm sẽ phân hóa. Các sản phẩm đơn giản như bảo hiểm nhân thọ có kỳ hạn, bảo hiểm ô tô cá nhân và bảo hiểm nhà ở có thể chịu đảo lộn đáng kể từ AI trong 5 năm tới,” chiến lược gia Morgan Stanley Bob Jian Huang nhận định.
Ông cho rằng các công ty môi giới có giá trị cao sẽ dùng AI để cải thiện phân tích và thẩm định, thay vì bị thay thế.
Vận tải và logistics
Ngành vận tải và logistics cũng giảm mạnh hôm thứ Năm, dù trước đó không được xem là mục tiêu của AI.
Algorhythm Holdings, một công ty logistics tập trung vào AI, cho biết đơn vị SemiCab của họ đã giúp khách hàng tăng khối lượng vận chuyển hàng hóa từ 300% đến 400% mà không cần tăng tương ứng số lượng nhân sự vận hành. Thông tin này khiến cổ phiếu Landstar System và C.H. Robinson lao dốc. Chỉ số Dow Jones Transportation Average giảm 4,4%.
Tuy nhiên, các nhà phân tích Jefferies cho rằng phản ứng thị trường tách rời yếu tố cơ bản. “Dữ liệu vận tải độc quyền và mạng lưới vật lý vẫn là lợi thế cạnh tranh bền vững,” họ nhận định.
Các nhà giao dịch làm việc tại sàn Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) ở New York, Mỹ, ngày 9/2/2026. Ảnh: Reuters
