Startup không gian Lux Aeterna vừa huy động được 10 triệu USD nhằm đẩy nhanh phát triển các vệ tinh có thể tái sử dụng hoàn toàn — công nghệ mà công ty kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt tương tự như tên lửa tái sử dụng.
Công ty có trụ sở tại bang Colorado (Mỹ) thông báo ngày 10/3 rằng khoản vốn mới sẽ được dùng để tăng tốc phát triển các nền tảng vệ tinh có thể quay trở lại Trái Đất và phóng lại trong thời gian ngắn.
“Tương lai của nền kinh tế không gian sẽ được xây dựng trên các đội phương tiện có thể quay trở lại Trái Đất một cách đáng tin cậy và phóng lại gần như ngay lập tức,” nhà sáng lập kiêm CEO Brian Taylor cho biết trong một tuyên bố. Theo ông, cách tiếp cận này giúp chuyển hoạt động không gian khỏi mô hình “phóng rồi bỏ” sang một hệ thống hiệu quả và tiết kiệm chi phí hơn, phục vụ các lĩnh vực như vận chuyển vật liệu từ quỹ đạo về Trái Đất, sản xuất trong không gian và quốc phòng.
Công nghệ tái sử dụng đã chứng minh hiệu quả trong lĩnh vực phóng vệ tinh. Nhờ các tên lửa tái sử dụng của SpaceX, công ty do Elon Musk sáng lập hiện chiếm ưu thế trên thị trường phóng nhờ tần suất bay cao và chi phí thấp hơn. Theo Taylor, việc tái sử dụng vệ tinh cũng có thể giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất và áp lực đối với chuỗi cung ứng.
“Không chỉ là chi phí chế tạo thêm một vệ tinh mới, mà còn là toàn bộ chuỗi cung ứng và vốn đầu tư cần thiết để sản xuất nó,” Taylor nói với Space.com. Ông cho rằng việc tân trang và tối ưu hóa quy trình tân trang sẽ giúp giảm chi phí đơn vị cũng như giảm gánh nặng phải chế tạo mọi thành phần từ đầu cho mỗi phương tiện.
Taylor trước đây từng tham gia các dự án vệ tinh Starlink tại SpaceX và dự án vệ tinh quỹ đạo thấp của Amazon.
Theo ông, vệ tinh tái sử dụng còn giúp khách hàng linh hoạt hơn trong thiết kế sứ mệnh. Thay vì phải thiết kế tải trọng phù hợp với tuổi thọ giới hạn của nền tảng vệ tinh — thường khoảng 5–7 năm ở quỹ đạo Trái Đất thấp — các nhà phát triển có thể xây dựng nhiệm vụ xoay quanh chính tải trọng.
Một số công ty khác cũng đang tham gia thị trường liên quan đến việc đưa vật liệu từ quỹ đạo trở lại Trái Đất và sản xuất trong không gian. Chẳng hạn, Varda Space Industries đã thực hiện nhiều sứ mệnh với các khoang trở về Trái Đất được quảng bá như “nhà máy mini trên quỹ đạo”. Công ty Outpost Space cũng phát triển các phương tiện có thể mở rộng nhằm phục vụ vận chuyển hàng hóa và sản xuất trong không gian. Tuy nhiên, Lux Aeterna cho biết họ khác biệt khi tập trung vào các nhiệm vụ vệ tinh có khả năng tái sử dụng hoàn toàn.
Khoản đầu tư mới đến từ vòng gọi vốn “hạt giống” do quỹ Konvoy Ventures dẫn đầu, với sự tham gia của Decisive Point, Cubit Capital, Wave Function và một số nhà đầu tư khác. Trước đó, công ty đã huy động 4 triệu USD trong vòng “tiền hạt giống” năm ngoái, nâng tổng vốn đầu tư lên 14 triệu USD.
Nguồn vốn mới sẽ được dùng để phát triển vệ tinh tái sử dụng Delphi, nền tảng nguyên mẫu của công ty. Phương tiện này rộng khoảng 1,1 mét và nặng khoảng 200 kg, dự kiến thực hiện chuyến bay đầu tiên vào đầu năm 2027 trong một sứ mệnh chia sẻ chuyến phóng Transporter của SpaceX.
Dù chủ yếu nhằm trình diễn công nghệ, Delphi sẽ mang theo nhiều tải trọng lên quỹ đạo rồi đưa chúng trở lại Trái Đất. Theo Lux Aeterna, sứ mệnh sẽ có sự tham gia của các khách hàng thuộc lĩnh vực dân sự, thương mại và quốc phòng.
Delphi được xem là phương tiện thử nghiệm ban đầu. Các nền tảng vệ tinh thương mại của Lux Aeterna trong tương lai sẽ có kích thước và năng lực lớn hơn. Thế hệ tiếp theo sẽ phù hợp với các tên lửa hiện có, còn các phiên bản sau đó nhiều khả năng sẽ được thiết kế để bay trên siêu tên lửa Starship.
Nếu kế hoạch diễn ra đúng tiến độ, công ty kỳ vọng sẽ vận hành hàng chục vệ tinh vào năm 2030 và “hàng trăm chiếc” vào năm 2035.
“Lux Aeterna là công ty đầu tiên xây dựng một đội vệ tinh có thể quay trở lại Trái Đất, giúp rút ngắn đáng kể thời gian và chi phí cho các sứ mệnh,” Josh Chapman, đối tác quản lý tại Konvoy, cho biết. Theo ông, mô hình này có thể tạo ra một phân khúc hoàn toàn mới trong ngành công nghiệp không gian, với cách vận hành tương tự đội tàu của các hãng hàng không trên Trái Đất.
Công ty Lux Aeterna tại Colorado dự định vận hành một đội vệ tinh có thể tái sử dụng. Ảnh: Lux Aeterna
Lux Aeterna dự kiến phóng sứ mệnh thử nghiệm với vệ tinh nguyên mẫu Delphi vào đầu năm 2027. Ảnh: Lux Aeterna
