Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) ngày 2/3 thông báo sẽ chi tối đa 100 triệu euro (khoảng 118 triệu USD) để hỗ trợ các dự án giúp điện thoại di động có thể kết nối trực tiếp với vệ tinh, thay vì chỉ phụ thuộc vào trạm phát sóng trên mặt đất như hiện nay.
Chương trình được triển khai cùng GSMA Foundry – nền tảng đổi mới sáng tạo của Hiệp hội Di động Toàn cầu (GSMA), nơi quy tụ các nhà mạng, hãng thiết bị và công ty công nghệ để thử nghiệm và thương mại hóa giải pháp mới.
Theo ông Alex Sinclair, Giám đốc công nghệ GSMA, việc kết hợp mạng di động với hạ tầng vệ tinh sẽ “mở ra một kỷ nguyên kết nối mới”, đặc biệt ở những vùng xa xôi, hẻo lánh hoặc khi thiên tai làm hư hại trạm phát sóng.
Tại sự kiện Mobile World Congress đang diễn ra ở Barcelona (Tây Ban Nha), các bên cũng trình diễn thử nghiệm công nghệ cho phép điện thoại kết nối thẳng tới vệ tinh (gọi là direct-to-device, hay D2D), các bước phát triển ban đầu của mạng 6G trong tương lai, và hệ thống phần mềm dùng trí tuệ nhân tạo để tự động điều phối lưu lượng giữa mạng mặt đất và mạng vệ tinh.
Khoản tài trợ mới tập trung vào ba hướng chính:
- Hoàn thiện công nghệ để điện thoại thông minh và thiết bị IoT có thể bắt tín hiệu vệ tinh theo cùng một chuẩn chung.
- Xây dựng các khu thử nghiệm kết hợp mạng 5G/6G với vệ tinh.
- Phát triển công nghệ 6G giai đoạn đầu, bao gồm “điện toán biên” (xử lý dữ liệu gần người dùng để giảm độ trễ) và kết nối máy–máy trong công nghiệp.
Đáng chú ý, các dự án muốn nhận tài trợ phải tuân theo tiêu chuẩn kỹ thuật của 3GPP – tổ chức quốc tế xây dựng bộ tiêu chuẩn chung cho mạng di động toàn cầu (như 4G, 5G và sau này là 6G). Việc tuân thủ chuẩn này giúp công nghệ mới có thể hoạt động rộng rãi trên nhiều thiết bị và nhiều quốc gia.
ESA bắt đầu hợp tác với GSMA từ năm 2024 nhằm đưa các chương trình kết nối vệ tinh của mình gần hơn với ngành viễn thông.
Động thái mới diễn ra trong bối cảnh châu Âu muốn tăng tốc trên thị trường kết nối điện thoại – vệ tinh, nơi công ty Mỹ SpaceX đang mở rộng nhanh dịch vụ nhờ hợp tác với các nhà mạng và tận dụng phổ tần di động lẫn vệ tinh.
Nếu thành công, sáng kiến này có thể giúp người dùng trong tương lai gửi tin nhắn, gọi điện hoặc kết nối Internet ngay cả khi không có sóng di động truyền thống.
Hình minh họa vệ tinh trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp 5G Skytower cho dự án U DESERVE 5G. Ảnh: Thales Alenia Space
