Chính phủ Nhật Bản cho biết hôm thứ Sáu rằng họ đã trở thành cổ đông lớn nhất của hãng sản xuất chip được nhà nước hậu thuẫn Rapidus Corp, nắm giữ 11,5% quyền biểu quyết, trong nỗ lực mới nhất nhằm xây dựng nguồn cung bán dẫn nội địa ổn định.
Chính phủ đã chi 100 tỷ yên (khoảng 640 triệu USD) để sở hữu 40% cổ phần tại Rapidus, bao gồm cả cổ phần không có quyền biểu quyết nhưng có thể được chuyển đổi để giành quyền kiểm soát đa số nếu hoạt động kinh doanh của công ty gặp rủi ro.
Khoản đầu tư này nâng tổng vốn rót vào nhà sản xuất chip từ khu vực công và tư nhân lên 267,6 tỷ yên. Hiện có 32 tổ chức khác cũng nắm cổ phần, trong đó có SoftBank Group Corp, Toyota Motor Corp và Sony Group Corp.
“Chúng tôi vô cùng biết ơn khi nhận được sự ủng hộ lớn hơn mong đợi trong bối cảnh ngày càng có nhiều sự thấu hiểu về nhu cầu của ngành,” Chủ tịch Atsuyoshi Koike phát biểu tại họp báo ở Tokyo hôm thứ Sáu.
Về việc tìm kiếm khách hàng, Rapidus cho biết đang thảo luận với hơn 60 công ty, phần lớn là doanh nghiệp quốc tế, nhưng từ chối nêu tên cụ thể.
Chính phủ cũng nắm giữ một “cổ phần vàng” (golden share), cho phép phủ quyết các quyết định quản lý quan trọng, trong bối cảnh Tokyo tăng cường nỗ lực củng cố chuỗi cung ứng nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định các sản phẩm có ý nghĩa kinh tế chiến lược như chip.
“Đây là một yếu tố then chốt trong các khoản đầu tư cho tăng trưởng do chính phủ thúc đẩy và là một dự án quốc gia phải thành công vì lợi ích đất nước,” Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Ryosei Akazawa nói.
Rapidus cho biết “cổ phần vàng” sẽ không ảnh hưởng đến các quyết định kinh doanh hằng ngày và chỉ nhằm bảo vệ công ty trong trường hợp phát sinh vấn đề liên quan đến an ninh kinh tế.
Liên doanh này là một phần trong nỗ lực của Nhật Bản nhằm củng cố chuỗi cung ứng chip nội địa, giữa lo ngại căng thẳng địa chính trị — bao gồm quan hệ ngoại giao gia tăng căng thẳng giữa Nhật và Trung Quốc — có thể làm gián đoạn ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu.
Bộ Kinh tế cho biết chính phủ dự kiến đầu tư thêm 150 tỷ yên trong năm tài khóa kết thúc vào tháng 3/2027 để mua thêm cổ phần, qua đó có thể nâng tỷ lệ quyền biểu quyết lên khoảng 60% sau khi chuyển đổi.
Được thành lập năm 2022 với tám công ty lớn góp tổng cộng 7,3 tỷ yên ban đầu, Rapidus đặt mục tiêu bắt đầu sản xuất hàng loạt chip tiên tiến sử dụng công nghệ 2 nanomet vào nửa cuối năm 2027, hợp tác kỹ thuật với IBM Corp. Các con chip này có thể được sử dụng cho trí tuệ nhân tạo và xe tự lái.
Chính phủ đã giải ngân 1.700 tỷ yên cho hoạt động nghiên cứu và phát triển của Rapidus, đồng thời dự kiến trợ cấp thêm khoảng 630 tỷ yên trong năm tài khóa kết thúc vào tháng 3/2027 và khoảng 300 tỷ yên trong năm tiếp theo.
Ba ngân hàng lớn của Nhật gồm MUFG Bank, Sumitomo Mitsui Banking Corp và Mizuho Bank đang cân nhắc cấp các khoản vay lên tới 2.000 tỷ yên theo từng giai đoạn, với điều kiện có bảo lãnh của chính phủ, theo các nguồn tin.
Rapidus cần hơn 7.000 tỷ yên cho nghiên cứu, phát triển và sản xuất hàng loạt, khi công ty dự kiến trong tương lai sẽ sản xuất các chip tiên tiến hơn với công nghệ 1,4 nanomet.
Khoản đầu tư của chính phủ được thực hiện thông qua Cơ quan Xúc tiến Công nghệ Thông tin Nhật Bản (IPA), một tổ chức hành chính độc lập trực thuộc Bộ Kinh tế.
Rapidus đang xây dựng một nhà máy quy mô lớn tại Chitose, Hokkaido, để sản xuất chất bán dẫn tiên tiến. Ảnh: AFP
