Những startup nổi loạn thách thức các tập đoàn AI của Hàn Quốc

Trong thời gian theo học tiến sĩ toán tại Đại học Oxford, Junghwan Lim chứng kiến nhiều bạn bè tiếp tục theo đuổi học thuật hoặc chuyển sang các công việc tài chính thu nhập cao. Nhưng cuộc gặp với DeepMind (sau này được Google mua lại) đã thôi thúc ông chọn một con đường khác: ứng dụng chuyên môn về hình học anabel – lĩnh vực phức tạp kết hợp đại số, hình học và toán học tô pô – để phát triển công nghệ.

Lim trở về Seoul, làm nhà khoa học dữ liệu tại một công ty game và tại Samsung Research. Nhưng thay vì gắn bó lâu dài với một tập đoàn lớn, ông bước vào thế giới startup. Hiện ở tuổi 34, Lim là CEO của Motif Technologies, một startup nổi lên như ứng viên đáng chú ý trong cuộc đua xây dựng hạ tầng AI quốc gia cho Hàn Quốc.

Cuối tuần trước, chính phủ Hàn Quốc công bố lựa chọn Motif vào vòng cạnh tranh trong chương trình do nhà nước hậu thuẫn nhằm phát triển các mô hình AI “chủ quyền”. Cuộc thi nhiều vòng này – do Bộ Khoa học và CNTT-TT giám sát – được ví như “AI Squid Game”, lấy cảm hứng từ loạt phim sinh tồn của Squid Game trên Netflix. Khởi động từ tháng 1, cuộc thi sẽ chọn ra hai mô hình AI nội địa xuất sắc nhất.

Motif sẽ cùng startup lớn hơn là Upstage bước vào vòng loại tiếp theo vào tháng 8, cạnh tranh với các tập đoàn công nghiệp như SK Group và LG Group.

Từng bị loại ở vòng trước, Motif được cho phép quay lại nhờ năng lực cạnh tranh. Mô hình Motif-2-12.7B-Reasoning ra mắt tháng 12 đạt điểm chuẩn ấn tượng và được tổ chức nghiên cứu độc lập Artificial Analysis (Mỹ) đánh giá là mô hình hiệu suất cao nhất của Hàn Quốc thời điểm đó.

“Chúng tôi tin mình có công nghệ và năng lực R&D tốt nhất trong nước,” Lim nói. Motif được tách ra từ công ty phần mềm AI Moreh cách đây một năm.

Ông cho biết sứ mệnh khi thành lập Motif là sử dụng công nghệ để vượt qua những hạn chế về nguồn lực — mục tiêu phản ánh khát vọng ở tầm quốc gia là dùng đổi mới sáng tạo để khắc phục tình trạng khan hiếm nguồn lực và thách thức sự thống trị của Mỹ và Trung Quốc.

Công ty không chỉ cạnh tranh với các đối thủ trong nước mà còn đối chiếu, so sánh mô hình của mình với những tên tuổi lớn hơn nhiều nhằm vượt qua họ. “Dù thắng hay thua, nỗ lực này sẽ thúc đẩy chúng tôi tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một công ty AI hàng đầu thế giới,” Lim nói.

Chính phủ hỗ trợ Motif bằng nguồn vốn và quyền truy cập 768 bộ xử lý AI B200 của Nvidia. Động thái này cho thấy sự thay đổi trong chính sách vốn lâu nay ưu tiên các chaebol dẫn dắt đổi mới. Việc trao cơ hội cho startup phản ánh nhận thức rằng tương lai kinh tế phụ thuộc ngày càng nhiều vào các doanh nghiệp công nghệ linh hoạt.

Hàn Quốc nằm trong nhóm quốc gia quyết tâm không để tụt lại phía sau trong làn sóng AI. Đây cũng là một trong những thị trường có lượng người dùng trả phí ChatGPT lớn nhất thế giới. Mục tiêu cuối cùng là phát triển các mô hình nguồn mở nội địa ngang tầm các mô hình tiên phong như ChatGPT của OpenAI hay Google Gemini.

Chính phủ kỳ vọng cuộc thi sẽ thúc đẩy đổi mới sáng tạo và củng cố ngành công nghiệp AI nội địa, qua đó giúp đất nước trở thành một thế lực thứ ba trong cuộc đua AI toàn cầu, tạo ra một lựa chọn thay thế cho sự thống trị của Mỹ và Trung Quốc.

Trong khi AI ngày càng đòi hỏi vốn lớn – với các công ty như Anthropic và OpenAI huy động hàng tỷ USD cho các cụm GPU khổng lồ – startup vẫn đóng vai trò trung tâm trong đổi mới. Ví dụ, DeepSeek của Trung Quốc đã gây chấn động khi chứng minh có thể đạt hiệu suất đẳng cấp thế giới với chi phí thấp.

“Thật tuyệt khi thấy những startup táo bạo này dấn thân vào một lĩnh vực đầy thách thức,” ông Chanjun Park, phó giáo sư tại Trường Phần mềm thuộc Đại học Soongsil ở Seoul, nói. “Nếu nhìn trên phạm vi toàn cầu, những đơn vị dẫn đầu lớn trong AI thực chất là các startup, chứ không phải các công ty công nghệ đã thành danh.”

Startup còn lại trong cuộc đua AI quốc gia của Hàn Quốc là Upstage, do đồng sáng lập kiêm CEO Sung Kim dẫn dắt, và được xem là ngôi sao của hệ sinh thái công nghệ nội địa và đang chuẩn bị IPO, bên cạnh LG AI Research, ứng viên hàng đầu cho cuộc đua.

Trong vòng thi gần nhất, Kim gây ấn tượng khi công khai đối mặt với cáo buộc rằng mô hình Solar Open 100B của công ty được tinh chỉnh từ một mô hình Trung Quốc. Thông qua buổi trình bày phát trực tiếp, nhà phát triển kỳ cựu này đã giới thiệu chi tiết kiến trúc gốc của mô hình, khiến bên đưa ra cáo buộc phải lên tiếng xin lỗi.

Khác với nhiều nhân vật ưu tú trong giới công nghệ Hàn Quốc, Kim xuất thân khiêm tốn. Là con trai của một công nhân nhà máy, ông lớn lên trong căn phòng chật hẹp cùng gia đình sáu người. Ông theo học một trường trung học nghề miễn học phí — con đường thường dẫn đến công việc trong nhà máy. Tuy nhiên, Kim đã thi đỗ vào Đại học Daegu, nơi trong những ngày đầu của Internet, ông phát triển một trong những công cụ tìm kiếm đầu tiên của Hàn Quốc.

Sau thời gian làm việc tại Phòng thí nghiệm Khoa học Máy tính và Trí tuệ Nhân tạo MIT (CSAIL) và Đại học Khoa học và Công nghệ Hong Kong, Kim gia nhập Naver — thường được xem là “Google của Hàn Quốc”. Tại đây, ông dẫn dắt giai đoạn phát triển AI ban đầu với vai trò đứng đầu CLOVA AI, tuyển dụng đội ngũ 150 kỹ sư. Tuy nhiên, do thất vọng với những thay đổi liên tục trong chiến lược AI của Naver, Kim đã rời công ty để thành lập Upstage, thuyết phục 10 kỹ sư hàng đầu gia nhập dự án mới của mình.

Cuộc thi cũng được ghi nhận là đã tiếp thêm động lực cho toàn bộ ngành công nghệ Hàn Quốc, thúc đẩy đổi mới và tăng tốc hợp tác giữa các lĩnh vực. Artificial Analysis cho biết vào tháng 1 rằng sáng kiến này đang giúp Hàn Quốc nổi lên như một ứng viên rõ ràng cho vị trí thứ ba trong cuộc đua AI toàn cầu. Ngay cả những đơn vị đã bị loại, như startup Trillion Labs, Naver và NC AI của NCSoft, cũng cho biết họ vẫn tiếp tục đẩy mạnh chiến lược AI của mình.

“Không có gì thay đổi về cơ bản đối với chúng tôi. Chúng tôi không thành lập công ty này chỉ để tham gia một cuộc thi,” Jay Shin của Trillion Labs nói, sau khi công ty này thất bại trước Motif tuần trước trong nỗ lực quay lại cuộc đua. Nhà sáng lập 31 tuổi cho biết công ty vẫn đặt mục tiêu thách thức các kiến trúc mô hình đang thống trị trên toàn cầu.

Trong khi đó, Kim của Upstage cho biết ông tin cuộc thi sẽ củng cố cơ hội để Hàn Quốc trở thành một thế lực hàng đầu thế giới trong lĩnh vực AI, đồng thời khẳng định ông không e ngại nguy cơ bị loại.

“May mắn và quyết tâm đã đưa tôi đến đây,” ông nói. “Tôi không sợ thất bại, nhưng tôi đến đây để chiến thắng.”

Khách tham dự lắng nghe tại sự kiện trình bày Mô hình AI nền tảng Tự chủ quốc gia đầu tiên do Bộ Khoa học và CNTT-TT Hàn Quốc tổ chức tại Seoul, ngày 30/12/2025. Ảnh: Bloomberg