Hành trình đưa con người trở lại Mặt Trăng sẽ phải chờ thêm ít nhất bốn tuần nữa, do NASA vừa điều chỉnh lại lịch trình sau khi gặp một loạt vấn đề trong cuộc diễn tập tiền phóng quan trọng, còn gọi là “diễn tập ướt” (wet dress rehearsal).
“Các kỹ sư đã vượt qua nhiều thách thức trong bài thử kéo dài hai ngày và hoàn thành được nhiều mục tiêu đề ra,” NASA cho biết trong thông báo công bố rạng sáng thứ Ba, 3/2. “Để các đội có thêm thời gian rà soát dữ liệu và tiến hành một cuộc diễn tập ướt lần hai, NASA hiện sẽ nhắm tới tháng 3 là mốc sớm nhất có thể cho chuyến bay thử nghiệm này.”
NASA trước đó đặt mục tiêu phóng sứ mệnh Artemis 2 vào ngày 8/2, đưa bốn phi hành gia thực hiện chuyến bay kéo dài 10 ngày vòng quanh Mặt Trăng rồi trở về Trái Đất.
Trong tháng 3, Artemis 2 có năm cơ hội phóng từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy (KSC) ở bang Florida, gồm các ngày 6–9/3 và 11/3. Nếu không thể tận dụng các mốc này, một cửa sổ khác sẽ mở ra vào tháng 4, với các ngày phóng tiềm năng là 1/4, 3–6/4 và 30/4.
Diễn tập ướt là buổi chạy thử toàn bộ các quy trình sẽ diễn ra trước một vụ phóng thật. Cuộc diễn tập ướt kéo dài 49 giờ của Artemis 2 chính thức bắt đầu tối thứ Bảy (31/1) lúc 20 giờ 13 phút theo giờ miền Đông Mỹ, khi các thành viên đội phóng vào vị trí làm việc tại KSC.
Trong khoảng một ngày rưỡi sau đó, đội ngũ đã hoàn thành nhiều hạng mục quan trọng, như cấp điện cho cả hai tầng của tên lửa Space Launch System (SLS) và nạp pin bay cho tàu con thoi có người lái Orion.
Tuy nhiên, phần then chốt nhất của cuộc diễn tập diễn ra vào thứ Hai: thử nghiệm nạp nhiên liệu, trong đó khoảng 2,65 triệu lít hydro lỏng và oxy lỏng siêu lạnh được bơm vào tên lửa SLS.
Trước đây, sứ mệnh Artemis 1 từng gặp nhiều sự cố rò rỉ hydro lỏng trong quá trình chuẩn bị phóng, khiến lịch trình bị trì hoãn đáng kể. Ban đầu dự kiến bay vào mùa xuân năm 2022, Artemis 1 phải đến tháng 11 cùng năm mới cất cánh. Dù vậy, sứ mệnh này vẫn thành công khi đưa tàu Orion không người lái bay vào quỹ đạo Mặt Trăng rồi trở về Trái Đất an toàn.
Vì vậy, vấn đề rò rỉ đã thu hút nhiều sự chú ý trong cuộc diễn tập ướt của Artemis 2 — và thực tế là chúng lại xuất hiện trên bệ phóng vào ngày thứ Hai.
“Trong quá trình nạp nhiên liệu, các kỹ sư đã mất nhiều giờ để xử lý sự cố rò rỉ hydro lỏng tại một điểm giao diện dùng để dẫn nhiên liệu siêu lạnh vào tầng lõi của tên lửa, khiến tiến độ đếm ngược bị chậm lại,” NASA cho biết trong bản cập nhật hôm thứ Ba. “Các biện pháp khắc phục bao gồm tạm dừng dòng hydro lỏng vào tầng lõi, để khu vực giao diện ấm lên nhằm giúp các vòng đệm kín khớp trở lại, cũng như điều chỉnh lưu lượng nhiên liệu.”
Những điểm rò rỉ ghi nhận hôm thứ Hai có vẻ tương tự các sự cố từng gây nhiều khó khăn cho Artemis 1. Tất cả đều liên quan đến hydro lỏng và xảy ra tại giao diện với đường tiếp nhiên liệu từ tháp phóng di động.
Đội phóng đã xử lý khá hiệu quả sự cố rò rỉ của Artemis 2, vẫn nạp đầy và duy trì mức nhiên liệu trong các bồn oxy lỏng và hydro lỏng của SLS. Tuy nhiên, về cuối giai đoạn đếm ngược mô phỏng, tốc độ rò rỉ lại tăng lên, buộc NASA phải kết thúc cuộc diễn tập khi đồng hồ vẫn còn khoảng 5 phút.
Ngoài ra, đội phóng còn gặp một số trục trặc khác trong quá trình diễn tập. Chẳng hạn, hệ thống liên lạc âm thanh bị gián đoạn nhiều lần — vấn đề cũng từng xuất hiện trong vài tuần trước đó. Bên cạnh đó, “một van liên quan đến việc tăng áp cửa khoang phi hành đoàn Orion, mới được thay thế gần đây, cần được siết lại, và các thao tác đóng khoang mất nhiều thời gian hơn dự kiến,” NASA cho biết.
Các thao tác “đóng khoang” nhằm bảo đảm tàu Orion được niêm kín và sẵn sàng cho phi hành đoàn lên tàu, nhưng bản thân việc phi hành gia lên tàu không nằm trong nội dung của diễn tập ướt. Trên thực tế, bốn phi hành gia Artemis 2 không tham gia bài thử này.
Nhóm phi hành gia Artemis 2 gồm Reid Wiseman, Victor Glover và Christina Koch của NASA, cùng phi hành gia Canada Jeremy Hansen, đã cách ly tại Houston từ ngày 21/1 và dự kiến bay tới KSC vào thứ Ba để chuẩn bị cho vụ phóng. Với việc lịch trình bị lùi lại, chuyến đi này đã bị hủy và họ được phép kết thúc cách ly. Tuy nhiên, cả nhóm sẽ phải quay lại cách ly hai tuần trước ngày phóng mới.
Bất cứ khi nào Artemis 2 cất cánh, các phi hành gia cũng sẽ làm nên lịch sử: kể từ tháng 12/1972, khi phi hành đoàn Apollo 17 trở về từ Mặt Trăng, chưa từng có con người nào bay ra bên ngoài quỹ đạo Trái Đất thấp.
Tên lửa Artemis 2 trên bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, bang Florida. Ảnh: NASA
