Hơn một phần ba số chuyên gia STEM cho biết họ được các công ty đối thủ tiếp cận với những vị trí làm việc ở nước ngoài cùng các điều kiện ưu đãi tốt hơn, theo một khảo sát toàn cầu của SThree, một công ty tuyển dụng nhân sự chuyên biệt toàn cầu có trụ sở tại London, chuyên cung cấp dịch vụ tìm kiếm và cung cấp nhân lực trong các lĩnh vực Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học (STEM).
Chất lượng cuộc sống tốt hơn và mức lương cao hơn là những lý do chính khiến các chuyên gia STEM cân nhắc chuyển đi, theo SThree.
Các công ty công nghệ ngày càng mạnh tay “săn” nhân tài của nhau khi doanh nghiệp tìm cách duy trì lợi thế cạnh tranh. Đồng thời, các chính phủ cũng đang đầu tư mạnh vào STEM trong cuộc chạy đua thu hút chuyên môn toàn cầu, theo một báo cáo mới của SThree.
Theo báo cáo, 35% các chuyên gia STEM được khảo sát cho biết trong năm qua họ đã được các công ty đối thủ tiếp cận với lời mời làm việc ở nước ngoài.
“Tất cả các quốc gia STEM lớn đều đặt cược vào các nhà khoa học, kỹ sư, nhà đổi mới và chuyên gia công nghệ để thúc đẩy nền kinh tế. Điều này đang dẫn tới những dòng dịch chuyển nhân lực rất lớn, chủ yếu là nhân tài kỹ thuật hàng đầu bị thu hút tới các nền kinh tế STEM phát triển,” ông Timo Lehne, CEO của SThree, nhận định.
Báo cáo STEM Workforce cho thấy quy mô của hoạt động “săn” nhân lực tại sáu nền kinh tế lớn trong lĩnh vực này, gồm Mỹ, Nhật Bản, Anh, Đức, Hà Lan và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Sáu quốc gia trọng tâm này chiếm khoảng một nửa tổng chi tiêu R&D và số đơn đăng ký bằng sáng chế quốc tế trên toàn cầu, cho thấy vai trò then chốt của họ trong bức tranh STEM thế giới. Khảo sát được thực hiện với 5.391 người trưởng thành trong các tháng 7 và 8/2025.
Tỷ lệ lao động STEM được mời làm việc ở nước ngoài khác nhau đáng kể giữa các quốc gia. UAE và Nhật Bản nằm ở hai đầu đối lập, lần lượt là 56% và 5%. Ba quốc gia châu Âu có tỷ lệ xấp xỉ mức trung bình 35%. Hà Lan đứng đầu châu Âu với 44%, tiếp theo là Đức với 37%. Tại Anh, 31% lao động STEM cho biết đã được tiếp cận trong 12 tháng trước thời điểm khảo sát. Những số liệu này phản ánh nơi cư trú của người lao động, không phải quốc tịch của họ.
Báo cáo cho rằng sự cạnh tranh khốc liệt trong việc thu hút các nhà khoa học, kỹ sư và chuyên gia công nghệ được thúc đẩy bởi làn sóng gia tăng các chính sách thương mại và công nghiệp mang tính bảo hộ trên toàn cầu, kéo theo các khoản đầu tư công quy mô lớn vào công nghệ.
Cứ năm người thì có một người dự kiến ra nước ngoài vào năm 2026
Khảo sát cho thấy gần một phần năm số lao động STEM (19%) dự định chuyển ra nước ngoài trong 12 tháng tới hoặc đang trong quá trình thực hiện. Hà Lan đứng thứ hai với 30%, sau UAE (34%). Con số này là 22% tại Đức và 13% tại Anh.
“Các chuyên gia STEM dịch chuyển không chỉ vì lương cao hơn, mà còn vì chất lượng cuộc sống, phát triển sự nghiệp và sự cân bằng. Năng lực cạnh tranh giờ đây không còn chỉ nằm ở tiền lương, mà là ở việc tạo ra những điều kiện để con người muốn xây dựng tương lai của họ,” ông Lehne nói.
Trong số những người đang lên kế hoạch hoặc đã bắt đầu quá trình ra nước ngoài làm việc, hơn một nửa (57%) cho biết họ đã nhận công việc mới.
Điều này cho thấy có thể tới 11% lực lượng lao động STEM toàn cầu sẽ dịch chuyển trong vòng 12 tháng tới, giai đoạn này bao trùm cả cuối năm 2025 nhưng chủ yếu rơi vào năm 2026.
Điều gì thúc đẩy người lao động tìm cơ hội ở nước ngoài?
Lao động STEM rời ra nước ngoài vì nhiều lý do, từ mục tiêu nghề nghiệp, lối sống cho tới áp lực kinh tế. Hai yếu tố nổi bật nhất đối với những người cân nhắc dịch chuyển là chất lượng cuộc sống tốt hơn và mức lương cao hơn.
Cứ ba người thì có một người (32%) nêu “chất lượng cuộc sống tốt hơn” là lý do chuyển đi; tỷ lệ này tại Anh lên tới 44%, cho thấy mức độ không hài lòng với điều kiện sống hiện tại. Trên phạm vi toàn cầu, động lực tài chính vẫn là yếu tố hấp dẫn đối với khoảng một phần ba số người được hỏi (31%), phản ánh tác động kéo dài của lạm phát trong thời gian gần đây.
Trong các quốc gia trọng tâm, người trả lời tại UAE (39%) và Anh (38%) có xu hướng cao nhất cho biết họ sẽ ra nước ngoài vì mức lương tốt hơn.
Cân bằng giữa công việc và cuộc sống xếp thứ ba trong các yếu tố thu hút, với Anh ghi nhận tỷ lệ cao nhất, ở mức 33%.
Họ đang đi đâu?
Báo cáo cho thấy các dòng dịch chuyển lao động diễn ra đan xen, với nhân lực từ UAE hướng tới châu Âu, Anh và Bắc Mỹ; trong khi các chuyên gia STEM tại Anh lại nhắm đến châu Âu, Úc và Mỹ. Lao động STEM tại Mỹ thường tìm kiếm cơ hội ở châu Âu, Anh và Canada.
Tại Đức, 39% lãnh đạo trong lĩnh vực STEM cho biết đã chứng kiến nhân tài rời sang các quốc gia khác trong năm qua. Ba điểm đến chính là Mỹ, Thụy Sĩ và Canada.
Đối với những người chọn Mỹ, động lực chính là mức lương cao hơn cùng cơ hội nghề nghiệp và nghiên cứu dồi dào, đặc biệt trong lĩnh vực CNTT và công nghệ.
Với Thụy Sĩ, các yếu tố hấp dẫn gồm thu nhập cao và ngành công nghệ dược phát triển mạnh. Trong khi đó, Canada thu hút người lao động nhờ chất lượng cuộc sống, chính sách nhập cư cởi mở và các trung tâm công nghệ năng động.
“Kết quả không phải là chảy máu chất xám một chiều, mà là sự trao đổi chuyên môn trên phạm vi toàn cầu,” báo cáo kết luận.
Ảnh AI hiện thân minh họa cho xu hướng thu hút lao động trong lĩnh vực STEM. Ảnh: AP
