Các nhà sáng lập của một số startup thành công nhất thế giới từ lâu đã rất trẻ, có thể kể đến Bill Gates hay Mark Zuckerberg, cả hai đều mới 19 tuổi khi khởi nghiệp, dù các trường hợp “tuổi trẻ tài cao” vào thời điểm đó không thật sự phổ biến.
Tuy nhiên, cùng với sự trỗi dậy của các startup trí tuệ nhân tạo (AI) trị giá hàng tỷ USD, một xu hướng mới đang xuất hiện: độ tuổi trung bình của các nhà sáng lập dường như ngày càng trẻ hơn.
Một báo cáo mới do Antler – quỹ đầu tư mạo hiểm toàn cầu chuyên tham gia đầu tư giai đoạn sớm – công bố cho thấy độ tuổi của các nhà sáng lập các “kỳ lân” AI đã giảm từ mức đỉnh 40 tuổi vào năm 2021 xuống còn 29 tuổi vào năm 2024. Để thực hiện báo cáo này, Antler đã phân tích 1.629 công ty kỳ lân và 3.512 nhà sáng lập trên toàn cầu.
Trong khi đó, ở các ngành khác, độ tuổi của nhà sáng lập lại có xu hướng tăng. Năm 2014, độ tuổi trung bình của một nhà sáng lập kỳ lân tại thời điểm khởi nghiệp là 30, so với 34 tuổi đối với những người đưa công ty đạt vị thế kỳ lân trong giai đoạn 2022–2024.
Trong năm qua, nhiều startup AI do những nhà sáng lập trẻ tuổi dẫn dắt đã thu hút sự chú ý. Alexandr Wang, đồng sáng lập công ty gán nhãn dữ liệu AI Scale AI, hiện được định giá 29 tỷ USD, mới chỉ 29 tuổi. Tháng 6 vừa qua, Wang được Meta “chiêu mộ” trong một thỏa thuận trị giá 14,3 tỷ USD với startup này để lãnh đạo đơn vị nghiên cứu AI mới của gã khổng lồ công nghệ, mang tên TBD Labs.
Trước đó, đội ngũ AI tạo sinh của Meta – vốn do “bố già AI” Yann LeCun, 65 tuổi, đứng đầu – đã được tái cơ cấu sau khi mô hình AI LLaMA 4 không đạt kỳ vọng. Điều này khiến Wang trở thành cấp trên trực tiếp của LeCun, đồng thời phát đi tín hiệu cho thấy Mark Zuckerberg muốn có một lãnh đạo AI năng động, mang tinh thần khởi nghiệp hơn, nhằm giúp Meta tăng tốc trong cuộc đua AI.
Trong khi đó, Mercor – nền tảng tuyển dụng và quản lý nhân tài ứng dụng AI – được đồng sáng lập bởi Brendan Foody, Adarsh Hiremath và Surya Midha, tất cả đều mới 22 tuổi, và gần đây được định giá hơn 10 tỷ USD. AnySphere, một nền tảng hỗ trợ lập trình bằng AI cho lập trình viên, hiện cũng được định giá trên 1 tỷ USD và do những nhà sáng lập ở độ tuổi đôi mươi điều hành.
Ông Fridtjof Berge, đồng sáng lập kiêm giám đốc kinh doanh của Antler, nói với CNBC Make It rằng những phẩm chất cốt lõi của nhà sáng lập đang dịch chuyển sang khả năng “đi nhanh và chấp nhận phá vỡ khuôn mẫu”, cũng như “liên tục lặp lại, thử nghiệm và cải tiến”.
“Có lẽ giờ đây điều quan trọng hơn là sẵn sàng thử nghiệm… trong khi những yếu tố từng rất quan trọng là việc đã làm lâu năm trong một ngành hay học thuộc các ‘bài bản’ truyền thống về cách mở rộng quy mô một công ty mới thì nay bớt quan trọng hơn,” Berge nói.
Kinh nghiệm doanh nghiệp ‘ít quan trọng hơn’
Theo Fridtjof, kỳ vọng về kinh nghiệm ngành nghề của các nhà sáng lập hiện không còn mang tính quyết định như trước, so với tinh thần dấn thân và khởi nghiệp.
“Khi suy ngẫm về điều này… tôi cho rằng trong kỷ nguyên AI, sự sẵn sàng và khả năng thử nghiệm có lẽ quan trọng hơn kinh nghiệm làm việc lâu năm trong các tập đoàn hay thâm niên doanh nghiệp truyền thống,” ông nói.
Ông cũng cho rằng việc có quá nhiều kinh nghiệm xây dựng công ty theo cách truyền thống “ít quan trọng hơn” và thậm chí có thể phản tác dụng. “Bạn có thể sẽ không còn khả năng suy nghĩ với một trạng thái ‘tờ giấy trắng’,” ông nhận xét.
“Để thành thạo về mặt kỹ thuật với những công nghệ mới nhất, tiên tiến nhất đang nổi lên, đôi khi việc còn trẻ lại là một lợi thế, bởi đó chính là những gì bạn vừa được đào tạo gần đây,” ông nói thêm.
Thực tế, báo cáo của Antler cho thấy các startup AI đang mở rộng quy mô nhanh hơn các ngành khác tới hai năm, đạt vị thế kỳ lân sau trung bình 4,7 năm. Những ví dụ về các startup AI tăng trưởng thần tốc trong năm 2025 bao gồm Mistral, Lovable và Suno AI.
Và như chính câu chuyện của Zuckerberg cho thấy, việc hiện thực hóa một ý tưởng táo bạo trong ký túc xá đại học có thể dẫn đến thành công phi thường.
“Ông ấy khởi nghiệp khi còn rất trẻ, và rõ ràng đã thích nghi, điều chỉnh, để nay điều hành và mở rộng một trong những công ty lớn nhất thế giới,” Berge nói.
Quỹ đầu tư mạo hiểm Leonis cũng công bố báo cáo Leonis AI 100 vào tháng 11, cho thấy độ tuổi trung vị của các nhà sáng lập startup AI tại thời điểm thành lập là 29. Phần lớn các nhà sáng lập ở độ tuổi từ giữa đến cuối lứa tuổi 20 thường xuất thân trực tiếp từ học thuật hoặc các phòng thí nghiệm nghiên cứu, thay vì từ sự nghiệp doanh nghiệp truyền thống.
Berge lưu ý rằng dù những người ở độ tuổi đôi mươi có những phẩm chất giúp công ty di chuyển nhanh, vai trò lãnh đạo thường thay đổi khi doanh nghiệp trưởng thành.
“Có lẽ việc những nhà sáng lập trẻ khởi nghiệp không phải điều gì mới mẻ… nhưng điều đó không đảm bảo rằng tất cả những người đang tạo ra các kỳ lân hôm nay sẽ tiếp tục là người lãnh đạo các công ty đó trong 5–10 năm tới,” ông nói thêm.
Alexandr Wang, cựu CEO của Scale, tham dự một hội nghị AI tại Paris vào tháng 2/2025. Ảnh: Getty Images
Các nhà sáng lập Mercor Adarsh Hiremath và Brendan Foody từng cùng thi đấu trong các đội tranh biện khi còn học trung học. Ảnh: Mercor
