Gần một năm sau khi bước đột phá AI của DeepSeek làm chao đảo các thị trường toàn cầu, Trung Quốc đại lục bước vào năm 2026 với một làn sóng tiến bộ công nghệ mới, đang tiếp sức cho đà tăng của thị trường chứng khoán, ngay cả khi nền kinh tế vẫn còn mong manh.
Nhờ những bước tiến mới trong các lĩnh vực từ tên lửa thương mại, robot cho tới ô tô bay, cổ phiếu công nghệ Trung Quốc đã khởi đầu năm mới đầy sôi động. Một chỉ số công nghệ nội địa mang phong cách Nasdaq đã tăng gần 13% từ đầu tháng, trong khi chỉ số theo dõi các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc niêm yết tại Hong Kong tăng gần 6%. Cả hai đều vượt trội so với Nasdaq 100 của Mỹ.
Ở những lĩnh vực khác, robot Trung Quốc đã tham gia các cuộc chạy marathon, thi đấu quyền Anh và biểu diễn các điệu múa dân gian. Trong sản xuất, các mô hình ngôn ngữ lớn đang được tích hợp vào những thiết bị tiên tiến như taxi bay và máy công cụ chính xác.
Những diễn biến này đang khiến giới đầu tư nhìn Trung Quốc theo cách mới: không còn chỉ là một trung tâm sản xuất chi phí thấp, mà là một đối thủ đáng gờm đối với vị thế dẫn đầu công nghệ của Mỹ, trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu ráo riết tìm kiếm “động cơ tăng trưởng” tiếp theo.
Theo một báo cáo ngày 13/1 của Jefferies Financial Group, đợt tăng giá trong năm qua của rổ 33 cổ phiếu AI Trung Quốc do hãng này theo dõi đã giúp tổng giá trị vốn hóa của nhóm tăng thêm khoảng US$732 tỷ. Jefferies cho rằng dư địa tăng vẫn còn, bởi vốn hóa thị trường AI của Trung Quốc hiện chỉ tương đương 6,5% so với Mỹ.
Sự hưng phấn không chỉ giới hạn ở thị trường thứ cấp. Hàng loạt đợt IPO gần đây của các công ty Trung Quốc liên quan đến AI đã ghi nhận mức tăng giá bùng nổ, khích lệ các doanh nghiệp cùng ngành tìm đường lên sàn. Trong số những cái tên đang chuẩn bị niêm yết có đơn vị ô tô bay của Xpeng, hãng chế tạo tên lửa LandSpace Technology và BrainCo — một đối thủ tiềm năng của Neuralink Corp.
Dự kiến ra mắt trong quý này, mô hình R2 của DeepSeek có thể trở thành chất xúc tác tiếp theo. Mô hình mới, nhiều khả năng sở hữu hiệu năng hàng đầu với chi phí cực thấp, “có tiềm năng một lần nữa làm xáo trộn ngành, qua đó nhấn mạnh vị thế của Trung Quốc như đối thủ chính đối với ưu thế AI của Mỹ,” Bloomberg Intelligence nhận định trong một ghi chú gần đây.
Các chi tiết của kế hoạch 5 năm mới của Trung Quốc, dự kiến công bố vào tháng 3 và đặt trọng tâm lớn vào tự chủ công nghệ, cũng có thể mang lại thêm lý do để phe đầu cơ cổ phiếu mạnh tay mua vào.
Cổ phiếu Trung Quốc có thể tiếp tục vượt trội so với cổ phiếu Mỹ nếu tăng trưởng lợi nhuận duy trì đà tăng tốc, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao và xuất khẩu mạnh, theo bà Vivian Lin Thurston, nhà quản lý danh mục tại William Blair Investment. “Tôi kỳ vọng sẽ tiếp tục thấy những cơ hội đầu tư hấp dẫn trong các ngành này như chúng ta đã chứng kiến trong năm 2025, bao gồm internet, AI, phần cứng công nghệ liên quan đến bán dẫn, robot, tự động hóa và công nghệ sinh học,” bà nói.
Kể từ khi DeepSeek gây sốc thị trường toàn cầu với các mô hình AI chi phí thấp nhưng hiệu năng tương đương vào ngày 27/1 năm ngoái, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc khác đã đẩy nhanh nỗ lực phát triển các phiên bản của riêng mình. Ảnh: Shutterstock
