Trung Quốc có thể thu hẹp khoảng cách công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) với Mỹ nhờ mức độ chấp nhận rủi ro và đổi mới ngày càng tăng, dù việc thiếu các công cụ chế tạo chip tiên tiến đang kìm hãm lĩnh vực này, các nhà nghiên cứu AI hàng đầu của nước này cho biết hôm thứ Bảy.
Các startup được mệnh danh là “hổ AI” của Trung Quốc như MiniMax và Zhipu AI đã có màn ra mắt ấn tượng trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hong Kong trong tuần này, phản ánh niềm tin ngày càng lớn vào ngành, trong bối cảnh Bắc Kinh đẩy nhanh việc niêm yết các công ty AI và chip nhằm củng cố các lựa chọn công nghệ nội địa thay thế công nghệ tiên tiến của Mỹ.
Ông Yao Shunyu, cựu chuyên gia nghiên cứu cao cấp tại OpenAI – đơn vị phát triển ChatGPT – người được bổ nhiệm làm nhà khoa học AI trưởng của tập đoàn Tencent vào tháng 12, cho rằng khả năng một công ty Trung Quốc trở thành doanh nghiệp AI hàng đầu thế giới trong vòng 3–5 năm tới là rất cao. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh việc thiếu các máy móc chế tạo chip tiên tiến vẫn là rào cản kỹ thuật lớn nhất.
“Hiện tại, chúng tôi có lợi thế đáng kể về điện năng và hạ tầng. Những điểm nghẽn chính nằm ở năng lực sản xuất, bao gồm các máy quang khắc, và hệ sinh thái phần mềm,” ông Yao phát biểu tại một hội nghị AI ở Bắc Kinh.
Theo Reuters đưa tin hồi tháng trước, Trung Quốc đã hoàn thiện một nguyên mẫu hoạt động của máy quang khắc cực tím (EUV), có tiềm năng sản xuất các chip bán dẫn tiên tiến ngang tầm phương Tây. Tuy nhiên, thiết bị này vẫn chưa tạo ra được chip hoàn chỉnh và có thể phải tới năm 2030 mới đạt được điều đó, theo các nguồn thạo tin.
Khoảng cách đầu tư vẫn là thách thức
Ông Yao và các lãnh đạo ngành khác của Trung Quốc tại hội nghị ở Bắc Kinh hôm thứ Bảy cũng thừa nhận Mỹ vẫn giữ lợi thế về năng lực tính toán nhờ đầu tư rất lớn vào hạ tầng.
“Tôi thấy dù là OpenAI hay các nền tảng khác, họ đều đang đầu tư mạnh vào nghiên cứu thế hệ tiếp theo,” ông Lin Junyang, trưởng nhóm kỹ thuật của mô hình ngôn ngữ lớn Qwen chủ lực của Alibaba, cho biết.
“Trong khi đó, chúng tôi tương đối hạn hẹp về vốn; riêng việc triển khai đã có thể tiêu tốn phần lớn hạ tầng tính toán,” ông Lin nói trong một phiên thảo luận tại hội nghị AGI–Next Frontier Summit do Phòng Thí nghiệm Trọng điểm Bắc Kinh về Mô hình Nền tảng thuộc Đại học Thanh Hoa tổ chức.
Ông Lin cho rằng nguồn lực hạn chế đã thúc đẩy các nhà nghiên cứu Trung Quốc đổi mới, đặc biệt thông qua cách tiếp cận đồng thiết kế thuật toán – phần cứng, cho phép các công ty AI vận hành mô hình lớn trên phần cứng nhỏ gọn, chi phí thấp.
Ông Tang Jie, nhà sáng lập Zhipu AI – công ty đã huy động 4,35 tỷ đôla Hong Kong trong đợt IPO mới đây – cũng nhấn mạnh việc các doanh nhân AI trẻ của Trung Quốc sẵn sàng theo đuổi những dự án rủi ro cao, vốn là đặc trưng lâu nay của Thung lũng Silicon, là một tín hiệu tích cực.

Quốc kỳ Trung Quốc được trưng bày bên cạnh dòng chữ “Made in China” trên một bảng mạch in trong hình minh họa. Ảnh: Reuters

