Sứ mệnh Mặt Trăng có người lái đầu tiên sau hơn 50 năm của NASA vẫn đang đi đúng tiến độ, với thời điểm phóng sớm nhất dự kiến vào ngày 6/2.
NASA cho biết tối thứ Sáu rằng cơ quan này có kế hoạch đưa tên lửa Space Launch System (SLS) cùng tàu vũ trụ Orion — phục vụ sứ mệnh Artemis 2 — ra bệ phóng vào ngày 17/1 để tiến hành các kiểm tra trước khi phóng, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết và mức độ sẵn sàng kỹ thuật.
Phương tiện chuyên dụng Crawler-Transporter 2 của NASA sẽ vận chuyển tổ hợp SLS–Orion từ tòa nhà lắp ráp Vehicle Assembly Building tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida tới bệ phóng 39B. Quãng đường dài khoảng 6,5 km này có thể mất tới 12 giờ để hoàn thành.
“Chúng tôi đang tiến rất gần tới Artemis 2, với quá trình đưa tên lửa ra bệ phóng đã cận kề,” bà Lori Glaze, quyền phó giám đốc Cục Phát triển Hệ thống Thám hiểm của NASA, cho biết trong thông cáo. “Chúng tôi vẫn còn những bước quan trọng phải hoàn thành trước khi phóng, và an toàn của phi hành đoàn sẽ luôn là ưu tiên hàng đầu khi nhân loại tiến gần tới ngày trở lại Mặt Trăng,” bà nói thêm.
Artemis 2 sẽ đưa bốn phi hành gia — Reid Wiseman, Victor Glover và Christina Koch của NASA, cùng Jeremy Hansen của Cơ quan Vũ trụ Canada — thực hiện chuyến bay kéo dài 10 ngày, bay vòng quanh Mặt Trăng rồi trở về Trái Đất.
Dù không hạ cánh hay đi vào quỹ đạo quanh Mặt Trăng, Artemis 2 vẫn sẽ đánh dấu chuyến đi đầu tiên của con người tới khu vực không gian Mặt Trăng kể từ sứ mệnh Apollo 17 vào tháng 12/1972.
Sau khi tổ hợp Artemis 2 được đưa tới bệ phóng 39B, các kỹ thuật viên sẽ tiến hành hàng loạt thử nghiệm và kiểm tra. Quan trọng nhất trong số này là thử nghiệm nạp nhiên liệu, còn gọi là “wet dress rehearsal”.
“Trong quá trình này, các nhóm sẽ chứng minh khả năng nạp hơn 2,65 triệu lít nhiên liệu đông lạnh vào tên lửa, thực hiện quy trình đếm ngược phóng, và luyện tập việc xả nhiên liệu an toàn khỏi tên lửa mà không có phi hành gia tại chỗ,” NASA cho biết.
Những thử nghiệm như vậy không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Trong sứ mệnh Artemis 1, các buổi thử nghiệm nạp nhiên liệu đã phát hiện rò rỉ hydro lỏng, buộc NASA phải nhiều lần đưa tên lửa trở lại tòa nhà lắp ráp để khắc phục. Điều này khiến thời điểm phóng Artemis 1 bị lùi từ mùa xuân sang tháng 11/2022. Tuy nhiên, các biện pháp sửa chữa đã phát huy hiệu quả: Artemis 1 đưa tàu Orion không người lái bay vào quỹ đạo Mặt Trăng rồi trở về Trái Đất an toàn.
Sau khi hoàn tất thử nghiệm nạp nhiên liệu của Artemis 2, đội ngũ nhiệm vụ sẽ tiến hành cuộc rà soát mức độ sẵn sàng bay, nhằm đánh giá tình trạng của toàn bộ hệ thống cần thiết cho một vụ phóng và sứ mệnh bay quanh Mặt Trăng thành công. Sau đó, NASA sẽ công bố thời điểm phóng chính thức.
Ngày phóng này sẽ nằm trong khoảng từ 6/2 đến 10/4, nhưng trong khung thời gian hai tháng đó chỉ có 15 ngày phóng khả thi. Cụ thể, giai đoạn từ 31/1 đến 14/2 có các cơ hội phóng vào ngày 6, 7, 8, 10 và 11/2; giai đoạn từ 28/2 đến 1/3 có các cơ hội vào ngày 6, 7, 8, 9 và 11/3; và giai đoạn từ 27/3 đến 10/4 có các cơ hội vào ngày 1, 3, 4, 5 và 6/4. Lý do là vì thời điểm phóng bị giới hạn bởi hình học Trái Đất – Mặt Trăng – Mặt Trời, quỹ đạo bay tự do của Orion, khả năng cứu hộ, và giới hạn của bệ phóng.
Tuy vậy, không có gì đảm bảo rằng tên lửa SLS, tàu Orion hay các đội phóng sẽ sẵn sàng cho tất cả những ngày được coi là “thuận lợi” này.
“Ngoài các cơ hội phóng dựa trên cơ học quỹ đạo và yêu cầu hiệu suất, còn có những hạn chế khác liên quan đến việc bổ sung vật tư, thời tiết và lịch trình của các đơn vị khác trên bãi phóng Eastern Range,” NASA cho biết. “Theo nguyên tắc chung, trong mỗi giai đoạn phóng, có thể thực hiện tối đa bốn lần thử phóng trong khoảng một tuần cơ hội.”
Phần thân dưới của tên lửa Space Launch System cho sứ mệnh Artemis 2 của NASA bên trong tòa nhà lắp ráp Vehicle Assembly Building tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida. Ảnh: NASA
