Một trong những mối lo ngại của CEO Tesla Elon Musk đã hiện ra rõ nét tại triển lãm công nghệ CES diễn ra tuần này ở Las Vegas. Các robot hình người do Trung Quốc sản xuất xuất hiện dày đặc trên sàn trưng bày, từ chơi bóng bàn, quét dọn sàn nhà cho tới biểu diễn võ kung fu.
Những đổi mới mới nhất của ngành robot Trung Quốc được đưa thẳng tới “trái tim” của sân khấu công nghệ Mỹ, trở thành lời nhắc thường trực về cuộc đua công nghệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Trong khi Nvidia và Advanced Micro Devices — hai tập đoàn đặt trụ sở tại Santa Clara, bang California — tổ chức các bài phát biểu quan trọng để giới thiệu những con chip trí tuệ nhân tạo ngày càng mạnh hơn, thì ở những gian hàng nhỏ hơn, hàng loạt startup Trung Quốc lại thu hút sự chú ý bằng các cỗ máy hiện thực hóa khái niệm “AI vật lý”.
Fourier Intelligence trình làng mẫu robot hình người GR-3 mới nhất; Booster Robotics triển khai hơn 30 robot biểu diễn vũ đạo đồng bộ; X-Humanoid phô diễn tốc độ chạy nước rút của Tiangong Ultra, quán quân cuộc bán marathon robot hình người tại Bắc Kinh năm ngoái; còn Unitree gây ấn tượng với các màn nhào lộn của cả chục robot.
Các gian hàng của Galbot, AgiBot và EngineAI cũng giới thiệu những hệ thống có khả năng đa nhiệm và sẵn sàng cho ứng dụng công nghiệp tới khách hàng tiềm năng, cho thấy tham vọng mở rộng ra thị trường quốc tế và chuyển lợi thế công nghệ thành doanh số toàn cầu.
“Thị trường robot hình người của Trung Quốc đang đổi mới với tốc độ phi thường,” ông Nadav Orbach, nhà sáng lập kiêm CEO RealSense — công ty có trụ sở tại Cupertino, California — nhận định. Theo ông, chỉ riêng năm 2025, Trung Quốc đã xuất hiện hơn 40 startup robot hình người. RealSense hiện cung cấp hệ thống thị giác cho khoảng 60% các nhà sản xuất robot hình người trên toàn cầu.
Theo báo cáo do hãng nghiên cứu Omdia công bố hôm thứ Năm, các nhà sản xuất Trung Quốc chiếm phần lớn trong tổng số khoảng 13.000 robot hình người được xuất xưởng trên toàn thế giới trong năm ngoái, bỏ xa các đối thủ Mỹ như Tesla hay Figure AI về sản lượng.
Những tiến bộ nhanh chóng trong AI, cùng với chi phí phần cứng ngày càng giảm, đang khiến cuộc cạnh tranh toàn cầu trong lĩnh vực này nóng lên. Điều đó cũng làm dấy lên lo ngại trong giới lãnh đạo công nghệ Mỹ, trong đó có Elon Musk. Musk từng nói ông vẫn tin robot Optimus của Tesla sẽ là kẻ chiến thắng cuối cùng, nhưng cho dù như thế thì chín cái tên còn lại trong top 10 nhiều khả năng đều đến từ Trung Quốc.
Dẫu vậy, khoảng cách giữa các màn trình diễn được dàn dựng công phu tại triển lãm và việc triển khai robot hình người trên quy mô lớn trong đời sống thực tế vẫn còn rất xa.
“Như Jensen Huang của Nvidia từng nói, chúng ta vẫn đang chờ ‘khoảnh khắc ChatGPT’ của ngành robot,” ông Lei Yu, Giám đốc kinh doanh của Galaxea Dynamics, cho biết. Theo ông, các nhà sản xuất robot hình người Trung Quốc đang chuẩn bị sẵn sàng cho thời điểm bùng nổ giá trị của AI vật lý — lĩnh vực được kỳ vọng sẽ phát huy tiềm năng lớn trong tương lai.
Startup có trụ sở tại Bắc Kinh này mới thành lập được hai năm, chuyên thiết kế hệ thống AI cho robot hình người, đồng thời tự phát triển robot và phần cứng. Công ty đã huy động 100 triệu USD trong năm ngoái và có Đại học Stanford trong danh sách khách hàng.
Trên phạm vi toàn cầu, trọng tâm hiện đang chuyển sang việc hoàn thiện các mô hình suy luận và mô hình thị giác–ngôn ngữ, những yếu tố then chốt để robot hình người có thể bước vào đời sống thực và thực hiện các nhiệm vụ tưởng chừng rất đơn giản, theo Orbach.
“Chúng tôi muốn robot có thể hiểu những mệnh lệnh như ‘lấy cho tôi một lon nước ngọt lạnh’, thay vì cần đến một bộ hướng dẫn dài 200 dòng trước khi đi lấy đồ uống. Nói thẳng ra, điều này cực kỳ khó,” Orbach nói.

Một người tham dự bắt tay robot hình người PaXini tại triển lãm công nghệ CES thường niên ở Las Vegas, bang Nevada, hôm thứ Tư. Ảnh: AFP

Robot hình người EngineAI T800 được trình diễn tại CES ở Las Vegas hôm thứ Ba. Ảnh: AFP

