Thương vụ Meta mua lại nền tảng trợ lý trí tuệ nhân tạo Manus với giá khoảng US$2 tỷ đang được các cơ quan quản lý Mỹ và Trung Quốc nhìn nhận theo những cách khác nhau, khiến giao dịch mang tính chiến lược này trở nên nhạy cảm hơn.
Theo Financial Times, các cơ quan quản lý Mỹ hiện không bày tỏ quan ngại lớn và cho rằng thương vụ là hợp pháp, bất chấp những nghi ngại trước đó liên quan đến khoản đầu tư của quỹ Benchmark vào Manus. Ngược lại, giới chức Trung Quốc được cho là đang rà soát giao dịch dưới góc độ kiểm soát xuất khẩu công nghệ.
Reuters dẫn nguồn tin cho biết các quan chức Bộ Thương mại Trung Quốc đã bắt đầu xem xét việc Manus chuyển nhân sự và công nghệ từ Trung Quốc sang Singapore, cũng như thương vụ bán lại cho Meta, để xác định liệu các động thái này có cần giấy phép xuất khẩu theo luật pháp Trung Quốc hay không. Dù việc rà soát mới ở giai đoạn sơ bộ và có thể không dẫn tới điều tra chính thức, yêu cầu về giấy phép — nếu được áp dụng — có thể tạo cho Bắc Kinh đòn bẩy nhằm tác động tới giao dịch, thậm chí buộc các bên phải từ bỏ thương vụ trong kịch bản cực đoan.
Manus trước đây có trụ sở tại Bắc Kinh nhưng đã chuyển sang Singapore trong bối cảnh Mỹ siết chặt kiểm soát đầu tư công nghệ liên quan đến Trung Quốc. Một học giả Trung Quốc viết trên WeChat cuối tuần qua cho rằng đây là một phần trong quá trình “tách rời từng bước khỏi Trung Quốc” của công ty. Việc các startup Trung Quốc chuyển hoạt động sang Singapore hiện phổ biến đến mức được gọi là “Singapore washing”.
Trước đó, Wall Street Journal từng nhận định Trung Quốc có ít công cụ để gây ảnh hưởng đến thương vụ do Manus đã đặt căn cứ tại Singapore, song các diễn biến mới cho thấy đánh giá này có thể đã quá sớm.
Theo các nguồn tin, Bắc Kinh lo ngại thương vụ Meta–Manus có thể tạo tiền lệ, khuyến khích các startup công nghệ Trung Quốc khác chuyển hoạt động ra nước ngoài nhằm tránh sự giám sát trong nước. Ông Winston Ma, giáo sư Trường Luật Đại học New York và đối tác của Dragon Capital, nhận định nếu thương vụ hoàn tất suôn sẻ, “nó sẽ mở ra một con đường mới cho các startup AI non trẻ ở Trung Quốc”.
Ở chiều ngược lại, một số nhà phân tích tại Mỹ coi thương vụ này là tín hiệu cho thấy các biện pháp hạn chế đầu tư của Washington đang phát huy tác dụng, khi nhân tài AI Trung Quốc tìm cách gia nhập hệ sinh thái công nghệ Mỹ. Một chuyên gia nói với Financial Times rằng giao dịch này cho thấy “hệ sinh thái AI của Mỹ hiện hấp dẫn hơn”.
Meta đã mua lại Manus vào tháng trước, với mức định giá từ US$2 tỷ đến US$3 tỷ, theo một nguồn tin am hiểu vụ việc. Manus từng thu hút sự chú ý hồi đầu năm sau khi công bố “tác nhân AI tổng quát”, có khả năng tự đưa ra quyết định và thực hiện nhiệm vụ với mức độ tự chủ cao hơn so với các chatbot AI phổ biến như ChatGPT hay DeepSeek.
Hiện chưa rõ việc Trung Quốc rà soát thương vụ có ảnh hưởng đến kế hoạch tích hợp công nghệ Manus của Meta hay không, song giới quan sát cho rằng giao dịch này đã trở nên phức tạp hơn đáng kể so với dự tính ban đầu.
Giới chức Trung Quốc đang rà soát thương vụ Meta mua lại startup AI Manus trị giá US$2 tỷ nhằm đánh giá khả năng vi phạm các quy định kiểm soát công nghệ. Ảnh: Getty Images
