Có thể chỉ còn vài tuần nữa là NASA sẽ thực hiện chuyến bay có người lái đầu tiên quay trở lại không gian Mặt Trăng sau hơn nửa thế kỷ, nếu lịch trình hiện tại được giữ nguyên.
Theo kế hoạch, nhiệm vụ Artemis 2 có thể được phóng sớm nhất vào ngày 6-2. Đây là chuyến bay có người lái đầu tiên trong chương trình Artemis và sẽ đưa bốn phi hành gia bay vòng quanh Mặt Trăng trước khi quay về Trái Đất.
Phi hành đoàn gồm các phi hành gia NASA Reid Wiseman, Victor Glover và Christina Koch, cùng phi hành gia Jeremy Hansen của Cơ quan Vũ trụ Canada. Artemis 2 được xem là bước then chốt trong nỗ lực dài hạn của NASA nhằm thiết lập sự hiện diện bền vững của con người trên Mặt Trăng.
Trong những tháng gần đây, phi hành đoàn đã hoàn tất nhiều đợt huấn luyện và diễn tập tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy (KSC), bang Florida. Khi phóng, họ sẽ bay trên tàu vũ trụ Orion, đặt trên đỉnh tên lửa Space Launch System (SLS) cỡ lớn của NASA, thực hiện hành trình kéo dài khoảng 10 ngày.
Sau khi vào quỹ đạo Trái Đất, Orion sẽ trải qua các bước kiểm tra hệ thống trước khi tầng trên của SLS kích hoạt động cơ đưa tàu vào quỹ đạo chuyển tiếp Trái Đất – Mặt Trăng. Quỹ đạo này đưa Orion bay vòng quanh Mặt Trăng theo đường “tự hồi quy”, cho phép tàu quay về Trái Đất mà không cần thêm lần đốt động cơ nào.
Artemis 2 sẽ là sứ mệnh đầu tiên đưa con người trở lại khu vực Mặt Trăng kể từ khi chương trình Apollo kết thúc, với lần cuối cùng phi hành gia Apollo 17 rời Mặt Trăng vào năm 1972. Việc tái khởi động chương trình này đã tiêu tốn gần 50 tỷ USD kể từ năm 2006, với chi phí mỗi lần phóng hiện ước tính khoảng 4 tỷ USD.
Trước đó, Artemis 1 đã được phóng thành công vào tháng 11-2022, đưa tàu Orion không người lái bay tới và quay về từ quỹ đạo Mặt Trăng. Tuy nhiên, kế hoạch phóng Artemis 2 vào năm 2023 bị trì hoãn sau khi tấm chắn nhiệt của Orion bị hư hại trong quá trình tái nhập khí quyển.
Sau khi hoàn tất các biện pháp khắc phục, NASA kỳ vọng Artemis 2 sẽ đưa chương trình Artemis trở lại đúng lộ trình. Dù vậy, những khó khăn liên quan tới hạ tầng và phương tiện đổ bộ cho Artemis 3 vẫn có thể ảnh hưởng tới tiến độ chung.
Artemis 2 là chuyến bay thử nghiệm nhằm xác nhận khả năng duy trì sự sống cho phi hành gia của Orion trong không gian xa. Artemis 3, dự kiến phóng sớm nhất vào năm 2027, mới là nhiệm vụ đưa con người hạ cánh xuống bề mặt Mặt Trăng, sử dụng tàu đổ bộ Starship do SpaceX phát triển.
Hiện tại, cấu hình hoàn chỉnh của SLS và Orion đã được lắp ráp bên trong tòa nhà Vehicle Assembly Building tại KSC và đang chờ được đưa ra bệ phóng 39A trong những ngày tới.
“Artemis 2 đang tiếp tục tiến triển ổn định, với thời điểm đưa tên lửa ra bệ phóng chỉ còn chưa đầy hai tuần,” Thư ký báo chí NASA Bethany Stevens cho biết ngày 2-1.
Sau khi ra bệ phóng, SLS sẽ trải qua các kiểm tra cuối cùng và buổi diễn tập “ướt” — nạp nhiên liệu và chạy thử toàn bộ quy trình đếm ngược. Cửa sổ phóng của nhiệm vụ mở vào ngày 6-2, song NASA cho biết vẫn cần thêm dữ liệu trước khi xác nhận đây là ngày phóng chính thức.
“Tôi muốn có thêm dữ liệu để bảo đảm chúng tôi đặt ra kỳ vọng phù hợp,” Giám đốc NASA Jared Isaacman viết trên X ngày 4-1. Trong một bài đăng khác cùng ngày, ông nhấn mạnh NASA sẽ “minh bạch tối đa về mức độ sẵn sàng kỹ thuật và mốc thời gian sau khi đưa tên lửa ra bệ phóng”.
Nhiệm vụ Artemis 1 không người lái của NASA trên bệ phóng trước khi cất cánh vào tháng 11-2022. Ảnh: NASA
Hình minh họa tàu Starship của SpaceX trên Mặt Trăng trong một nhiệm vụ Artemis có người lái cho NASA. ảnh: SpaceX
