Đại học Copenhagen sẽ dẫn dắt sứ mệnh Mặt Trăng đầu tiên của Đan Mạch, một dự án do Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) bảo trợ nhằm lập bản đồ bề mặt Mặt Trăng theo không gian ba chiều, phục vụ các chuyến đổ bộ và kế hoạch xây dựng căn cứ trong tương lai.
Vệ tinh Mani, dự kiến được phóng vào năm 2029, sẽ hoạt động trên các quỹ đạo cực, bao phủ cả vùng cực bắc và cực nam của Mặt Trăng. Từ đó, vệ tinh sẽ thu thập các hình ảnh độ phân giải cao để xây dựng những mô hình địa hình chi tiết hơn so với các bộ dữ liệu hiện có.
Nhóm nghiên cứu sẽ chụp cùng một khu vực từ nhiều góc quan sát khác nhau, đồng thời theo dõi sự thay đổi của các bóng đổ trên bề mặt. Dữ liệu này cho phép tính toán chính xác chênh lệch độ cao, độ dốc và các đặc điểm địa hình nhỏ, vốn khó nhận diện bằng các phương pháp quan sát truyền thống. Những kết quả thu được sẽ hỗ trợ việc lựa chọn điểm hạ cánh an toàn cho phi hành gia và tàu robot, cũng như xác định các vị trí phù hợp để xây dựng hạ tầng lâu dài trên Mặt Trăng.
Ngoài lập bản đồ địa hình, Mani còn nghiên cứu hiện tượng “ánh sáng Trái Đất” (earthshine), trong đó ánh sáng Mặt Trời phản xạ từ Trái Đất chiếu lên bề mặt Mặt Trăng. Việc đo đạc cách ánh sáng phản xạ từ các khu vực cụ thể trên Mặt Trăng sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn mức độ Trái Đất phản xạ bức xạ Mặt Trời, yếu tố có ý nghĩa trong nghiên cứu sự tiến hóa của hệ thống khí hậu toàn cầu.
Ngày 16/12, các quốc gia thành viên ESA đã thông qua kế hoạch công tác ưu tiên, trong đó có sứ mệnh Mani, cho phép dự án bước sang giai đoạn phát triển tiếp theo. Đại học Copenhagen cho biết Mani là sứ mệnh vệ tinh lớn nhất từ trước đến nay của Đan Mạch và là vệ tinh đầu tiên do nước này dẫn dắt hoạt động bên ngoài quỹ đạo Trái Đất.
“Đây là lần đầu tiên Đan Mạch giữ vai trò chủ trì một sứ mệnh của ESA và cũng là lần đầu tiên một vệ tinh do Đan Mạch quản lý tiến ra ngoài quỹ đạo Trái Đất. Quyết định này đánh dấu bước khởi đầu thực sự của hành trình,” ông Jens Frydenvang, Trưởng nhóm sứ mệnh và Phó Giáo sư tại Viện Globe, Đại học Copenhagen, cho biết.
Công nghệ lập bản đồ của Mani được phát triển tại Viện Niels Bohr, dựa trên phương pháp phân tích bóng đổ để tái dựng địa hình. Cách tiếp cận này bắt nguồn từ các nghiên cứu trước đây của tiến sĩ Iris Fernandes, người nhận ra rằng bóng đổ có thể cung cấp nhiều thông tin về hình dạng và kích thước địa hình khi được phân tích đúng cách. Cùng với Giáo sư Klaus Mosegaard, bà đã phát triển thuật toán cho phép tái tạo bề mặt Mặt Trăng với độ chi tiết cao hơn đáng kể so với các mô hình hiện nay.
Đại học Copenhagen điều phối một liên danh quốc tế gồm các trường đại học, viện nghiên cứu và đối tác công nghiệp để triển khai sứ mệnh Mani. Các đối tác trong nước bao gồm Đại học Aalborg, Đại học Aarhus, Đại học Nam Đan Mạch và Viện Khí tượng Đan Mạch. Công ty Đan Mạch Space Inventor là đối tác công nghiệp chính, chịu trách nhiệm chế tạo vệ tinh và tích hợp các thiết bị do các doanh nghiệp từ Ba Lan, Hà Lan và Slovenia cung cấp.
Theo giới học thuật Đan Mạch, sứ mệnh Mani không chỉ phục vụ thăm dò Mặt Trăng mà còn đánh dấu bước tiến quan trọng của nước này trong lĩnh vực nghiên cứu và công nghệ không gian.
Ảnh minh họa về sứ mệnh Mani do Đan Mạch chủ trì nhằm lập bản đồ 3D bề mặt Mặt Trăng. Ảnh: Space Daily
