Tại trụ sở Anthropic, nữ Chủ tịch kiêm đồng sáng lập Daniela Amodei, 38 tuổi, thường xuyên nhắc lại một cụm từ đã trở thành kim chỉ nam cho chiến lược của startup trí tuệ nhân tạo này: làm được nhiều hơn với ít nguồn lực hơn (do more with less).
Đó là một quan điểm đi ngược xu hướng tại Thung lũng Silicon, nơi các phòng thí nghiệm AI lớn và các nhà đầu tư coi quy mô là yếu tố quyết định thắng bại. Nhiều công ty đang huy động vốn kỷ lục, đặt trước chip cho nhiều năm và xây dựng các trung tâm dữ liệu khổng lồ trên khắp nước Mỹ, với niềm tin rằng ai sở hữu “nhà máy trí tuệ” lớn nhất sẽ chiếm ưu thế.
OpenAI là ví dụ tiêu biểu cho cách tiếp cận này. Công ty đã công bố các cam kết về hạ tầng và năng lực tính toán với tổng giá trị lên tới khoảng 1.400 tỷ USD, thông qua hợp tác với nhiều đối tác để triển khai các khu tổ hợp trung tâm dữ liệu quy mô lớn và bảo đảm nguồn chip thế hệ mới với tốc độ chưa từng có.
Anthropic cho rằng cuộc đua AI không chỉ có một con đường. Theo công ty, chi tiêu có kỷ luật, hiệu quả thuật toán và cách triển khai thông minh vẫn có thể giúp duy trì vị thế tiên phong mà không cần phải chạy đua xây dựng hạ tầng bằng mọi giá.
“Tại Anthropic, chúng tôi luôn cố gắng sử dụng nguồn lực một cách thận trọng, dù đang hoạt động trong một lĩnh vực đòi hỏi rất nhiều năng lực tính toán,” bà Amodei nói với CNBC. “So với các đối thủ, Anthropic chỉ có một phần nhỏ về vốn và năng lực tính toán, nhưng trong phần lớn vài năm qua, chúng tôi vẫn khá đều đặn sở hữu những mô hình mạnh và hiệu năng cao nhất.”
Hiệu quả thay vì “lấy số lượng đè chất lượng”
Daniela Amodei và em trai bà, Dario Amodei — CEO của Anthropic, từng làm việc tại Baidu và Google — chính là những người góp phần hình thành tư duy mà nay họ đang đặt cược để đi theo hướng khác.
Dario Amodei từng là một trong những nhà nghiên cứu giúp phổ biến “mô hình mở rộng quy mô” (scaling paradigm), nền tảng của cuộc đua AI hiện đại. Cách tiếp cận này cho rằng việc tăng năng lực tính toán, dữ liệu và kích thước mô hình sẽ giúp cải thiện hiệu suất theo cách có thể dự đoán.
Luận điểm đó đã trở thành nền móng tài chính của cuộc chạy đua AI, biện minh cho chi tiêu vốn khổng lồ của các nhà cung cấp hạ tầng đám mây, đẩy định giá chip lên cao và khiến thị trường tư nhân sẵn sàng đặt cược lớn vào các công ty vẫn đang chi tiêu mạnh để tiến tới lợi nhuận.
Dù hưởng lợi từ logic này, Anthropic muốn chứng minh rằng giai đoạn cạnh tranh tiếp theo không chỉ phụ thuộc vào việc ai có đủ tiền để thực hiện các đợt tiền huấn luyện (pre-training) lớn nhất. Chiến lược của công ty tập trung vào dữ liệu huấn luyện chất lượng cao hơn, các kỹ thuật hậu huấn luyện nhằm cải thiện khả năng suy luận, cùng những lựa chọn sản phẩm giúp mô hình rẻ hơn khi vận hành và dễ triển khai ở quy mô lớn.
Anthropic cũng nhấn mạnh rằng họ không hoạt động với ngân sách hạn hẹp. Công ty hiện có các cam kết đầu tư năng lực tính toán trị giá khoảng 100 tỷ USD và dự kiến con số này sẽ còn tăng nếu muốn tiếp tục bám sát tuyến đầu công nghệ.
“Yêu cầu về năng lực tính toán trong tương lai là rất lớn,” bà Amodei nói. “Vì vậy, để duy trì vị thế tiên phong khi quy mô ngày càng mở rộng, chúng tôi chắc chắn sẽ cần thêm năng lực tính toán.”
Tuy nhiên, Anthropic cho rằng những con số khổng lồ thường được nhắc tới trong ngành không phải lúc nào cũng có thể so sánh trực tiếp với nhau. Theo bà Amodei, cấu trúc phức tạp của các thỏa thuận khiến nhiều doanh nghiệp cảm thấy bị áp lực phải cam kết sớm để bảo đảm phần cứng trong nhiều năm tới.
Bài toán công nghệ và bài toán kinh tế
Ngay cả những người từng góp phần xây dựng niềm tin vào mở rộng quy mô cũng bất ngờ trước việc hiệu suất và tăng trưởng tiếp tục tăng mạnh theo thời gian.
“Ngay cả với những người tiên phong tin vào các định luật mở rộng, chúng tôi vẫn liên tục ngạc nhiên,” bà Amodei nói. “Năm nào cũng có cảm giác rằng mức tăng theo cấp số nhân không thể tiếp diễn — nhưng rồi nó vẫn tiếp tục.”
Điều này phản ánh cả sự lạc quan lẫn lo âu trong làn sóng đầu tư hiện nay. Nếu xu hướng tăng trưởng mạnh mẽ còn kéo dài, những công ty sớm chốt được nguồn điện, chip và địa điểm xây dựng có thể được xem là sáng suốt. Nhưng nếu tốc độ ứng dụng chậm hơn tốc độ cải thiện công nghệ, các khoản đầu tư quá mức có thể trở thành gánh nặng chi phí dài hạn.
Bà Amodei phân biệt rõ giữa đường cong công nghệ và đường cong kinh tế. Về mặt công nghệ, Anthropic chưa thấy dấu hiệu tiến bộ chậm lại. Tuy nhiên, câu hỏi khó hơn là các doanh nghiệp và người dùng có thể tích hợp những năng lực đó vào quy trình thực tế nhanh đến đâu, khi các yếu tố như mua sắm, quản trị thay đổi và thói quen con người vẫn tạo ra độ trễ.
“Dù công nghệ có tốt đến đâu, cũng cần thời gian để nó thực sự được sử dụng trong doanh nghiệp hay đời sống cá nhân,” bà nói.
Đặt cược vào khách hàng doanh nghiệp
Chính trọng tâm vào doanh nghiệp khiến Anthropic trở thành một chỉ dấu quan trọng của thị trường AI tạo sinh. Công ty định vị mình là nhà cung cấp mô hình ưu tiên doanh nghiệp, với phần lớn doanh thu đến từ việc các tổ chức tích hợp Claude vào quy trình, sản phẩm và hệ thống nội bộ — loại nhu cầu có xu hướng bền vững hơn so với các ứng dụng tiêu dùng.
Anthropic cho biết doanh thu đã tăng gấp mười lần trong ba năm liên tiếp. Mô hình Claude hiện xuất hiện trên hầu hết các nền tảng đám mây lớn, kể cả thông qua những đối tác cũng đang phát triển các mô hình cạnh tranh.
Theo bà Amodei, điều này phản ánh nhu cầu thực tế của khách hàng: các doanh nghiệp lớn muốn có sự linh hoạt giữa các nền tảng đám mây, còn các nhà cung cấp đám mây muốn cung cấp đúng thứ mà khách hàng đang tìm kiếm.
Chiến lược đa đám mây cũng giúp Anthropic cạnh tranh mà không phải đặt cược toàn bộ vào một lựa chọn hạ tầng duy nhất. Nếu OpenAI theo đuổi các khu tổ hợp chuyên biệt và năng lực dành riêng, Anthropic ưu tiên sự linh hoạt, điều chỉnh nơi vận hành theo chi phí, mức độ sẵn có và nhu cầu khách hàng, đồng thời tập trung cải thiện hiệu quả mô hình trên mỗi đơn vị năng lực tính toán.
Khi năm 2026 bắt đầu, sự khác biệt này trở nên đáng chú ý hơn, trong bối cảnh cả Anthropic và OpenAI đều phải chuẩn bị cho các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường đại chúng, dù vẫn hoạt động trong môi trường thị trường tư nhân với nhu cầu tính toán tăng nhanh.
Theo bà Amodei, canh bạc của Anthropic không phải là phủ nhận giá trị của mở rộng quy mô, mà là khẳng định đó không phải đòn bẩy duy nhất quyết định thắng bại. Người chiến thắng có thể là công ty vừa tiếp tục cải thiện công nghệ, vừa chi tiêu theo cách mà nền kinh tế thực có thể duy trì.
“Mức tăng theo cấp số nhân sẽ tiếp diễn cho đến khi nó không còn nữa,” bà Amodei nói.
Chủ tịch kiêm đồng sáng lập Anthropic Daniela Amodei. Ảnh: CNBC
