Tesla đã để mất vị trí nhà sản xuất xe điện bán chạy nhất thế giới vào thứ Sáu khi doanh số trong năm 2025 giảm 9% so với một năm trước đó xuống còn 1,64 triệu xe, trong khi đối thủ Trung Quốc BYD, với 2,26 triệu xe bán ra trong năm ngoái, trở thành nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới.
Việc sụt giảm diễn ra trong bối cảnh làn sóng phản ứng của khách hàng trước quan điểm chính trị cánh hữu của Elon Musk, việc các ưu đãi thuế tại Mỹ dành cho người mua xe điện hết hiệu lực, cùng sự cạnh tranh gay gắt từ thị trường nước ngoài, những yếu tố chính khiến cho doanh số của hãng giảm năm thứ hai liên tiếp.
Đây là một cú đảo chiều đáng chú ý đối với một công ty ô tô từng được xem là có đà tăng trưởng không thể ngăn cản, khi vượt qua các hãng xe truyền thống có nguồn lực vượt trội và góp phần đưa Musk trở thành người giàu nhất thế giới.
Trong quý IV, doanh số đạt 418.227 xe, thấp hơn đáng kể so với mục tiêu đã được điều chỉnh giảm xuống còn 440.000 xe mà các nhà phân tích do FactSet khảo sát gần đây dự báo. Doanh số bị ảnh hưởng nặng nề bởi việc ưu đãi thuế 7.500 USD cho người mua xe điện bị chấm dứt dần theo quyết định của chính quyền Tổng thống Trump vào cuối tháng 9.
Dù công ty đang đối mặt với nhiều vấn đề, các nhà đầu tư vẫn tin rằng CEO Elon Musk có thể hiện thực hóa tham vọng đưa Tesla trở thành doanh nghiệp dẫn đầu trong dịch vụ robotaxi. Phản ánh sự lạc quan đó, cổ phiếu Tesla khép lại năm 2025 với mức tăng khoảng 11% (cổ phiếu Tesla giảm gần 3%, xuống còn 436,85 USD trong phiên giao dịch chiều thứ Sáu).
Đối với báo cáo tài chính quý IV dự kiến công bố vào cuối tháng 1, các nhà phân tích dự báo doanh số của Tesla sẽ giảm 3% và lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu giảm gần 40%. Tuy vậy, họ cho rằng xu hướng suy giảm doanh số và lợi nhuận sẽ dần đảo chiều trong năm 2026.
Phần lớn nhà đầu tư tỏ ra không quá lo ngại trước các con số sụt giảm, mà tập trung vào việc Musk chuyển hướng sang các mảng kinh doanh khác. Ông cho rằng tương lai của Tesla nằm ở dịch vụ robotaxi không người lái, mảng lưu trữ năng lượng và việc chế tạo robot cho gia đình và nhà máy — thay vì phụ thuộc nhiều vào doanh số bán ô tô.
Tesla đã bắt đầu triển khai dịch vụ robotaxi tại Austin hồi đầu năm nay, ban đầu có nhân viên giám sát an toàn trên xe để can thiệp khi cần, sau đó thử nghiệm không có người giám sát. Công ty kỳ vọng sẽ mở rộng dịch vụ này sang một số thành phố khác trong năm nay.
Để làm được điều đó, Tesla sẽ phải cạnh tranh trực tiếp với Waymo — đối thủ đã vận hành dịch vụ taxi tự hành trong nhiều năm và có lượng khách hàng lớn hơn nhiều — đồng thời đối mặt với các thách thức về pháp lý. Công ty hiện đang chịu nhiều cuộc điều tra an toàn ở cấp liên bang và các cuộc xem xét khác. Tại California, Tesla có nguy cơ bị tạm thời tước giấy phép bán xe sau khi một thẩm phán phán quyết rằng hãng đã gây hiểu lầm cho khách hàng về vấn đề an toàn.
“Yếu tố pháp lý sẽ là một vấn đề lớn,” ông Dan Ives, nhà phân tích của Wedbush Securities và là người ủng hộ mạnh mẽ cổ phiếu Tesla, nhận định. “Chúng ta đang nói đến sinh mạng con người.”
Dù vậy, ông Ives cho rằng các sản phẩm tự hành của Tesla sẽ sớm vượt qua những trở ngại hiện tại.
Musk cho biết ông hy vọng các bản cập nhật phần mềm sẽ cho phép hàng trăm nghìn xe Tesla vận hành hoàn toàn tự động, không cần con người can thiệp, vào cuối năm nay. Công ty cũng dự kiến bắt đầu sản xuất mẫu Cybercab chạy bằng AI, không vô lăng và bàn đạp, vào năm 2026.
Để giữ Musk tập trung vào công ty, hội đồng quản trị Tesla đã trao cho ông một gói thù lao mới có giá trị tiềm năng rất lớn, được các cổ đông thông qua tại đại hội thường niên hồi tháng 11.
Musk cũng vừa ghi nhận một khoản lợi lớn khác hai tuần trước, khi Tòa án Tối cao bang Delaware đảo ngược phán quyết tước bỏ gói thù lao trị giá 55 tỷ USD mà Tesla từng trao cho ông vào năm 2018.
Musk thậm chí có thể trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trên thế giới ngay trong năm nay, nếu ông bán cổ phần của công ty tên lửa SpaceX ra công chúng lần đầu tiên, trong một đợt IPO được các nhà phân tích dự báo sẽ gây tiếng vang lớn.
Logo Tesla tại một đại lý của hãng. Ảnh: AP
